آب از سرچشمه گل‌آلود است!

فساد اداری در ساختار حکومت افغانستان از چالش‌های اساسی به شمار می‌آید. چالشی برتمامی عرصه‌های جامعه سایه افگنده است. با توجه به تجاربی که در امر مبارزه با فساد از سال‌های گذشته وجود دارد؛ همچنین با توجه به شناختی که از کفایت و توانایی مقامات ذی‌ربط وجود دارد، و نیز با درنظرداشت ساختار مافیایی که در بدنه نظام سیاسی و مناسبات حاکم بر آن، در عرصه داخلی و بین‌المللی جای گرفته و مشاهده می‌شود، این پرسش مطرح می‌شود که واقعا موضوع مبارزه با فساد یک استراتژی است یا یک اقدام تاکتیکی؟

چنین پرسشی از آن جا حایز اهمیت است که حکومت وحدت ملی یکی از مدعیات خود را مبارزه با فساد اعلام نموده و جامعه جهانی نیز حمایت‌های خود را منوط به این موضوع دانسته است. چنانچه فرض را براین بگیریم که حکومت وحدت ملی در این راستا دارای طرح و استراتژی باشد، چه تضمین‌هایی در رابطه با عملی شدن این استراتژی وجود دارد؟ وقتی که اساس و بنیاد جامعه و سیاست بر مبناهای آلوده به فساد پایه‌گذاری شده باشد، چگونه می‌توان انتظار داشت که حکومت تیشه بر ریشه فساد فرود آورد؟ مهمتر از همه نوک پیکان این مبارزه چه کسانی را هدف قرار خواهد داد؟

در همین ارتباط هفته گذشته رئیس‌جمهور در نشست دادستان‌های کشور با قاطعیت اظهار داشت که سطوح و رده‌های بالای مدیریت کشور از فساد پاک گردیده است؛ و گویا حالا تنها مشکل باقی‌مانده از این ناحیه، در لایه‌های پایینی حکومت پابرجاست. البته این برای نخستین بار نیست چنین اظهارات و ادعاهایی در مبارزه با فساد و انجام برخی کارهای بزرگ از سوی مقام‌های ارشد مطرح گردیده است. ولی باید از جناب رئیس‌جمهور پرسید که اگر چنین موفقیت بزرگی به دست آمده است که ریشه‌های فساد در سطوح بالای مدیریتی کشور خشکانده شده است؛ اولا چقدر دقیق و واقعی است؟ دوم این‌که فسادی که در سطوح پایین وجود دارد با حمایت و پشت گرمی چه کسانی هنوز به فعالیت و بازارگرمی خویش ادامه می‌دهند؟

در دنبال کردن این ادعا باید پیش از همه باید روشن شود که منظور رئیس‌جمهور از سطوح بالا چه کسانی و مقام‌هایی اند؟ آیا فقط ارگ ریاست جمهوری در این تعریف قرار دارد یا مقام‌های ارشد سایر نهادهای کشور همچون مجلس نمایندگان، دادستانی، کمیسیون‌های مستقل همچون کمیسیون انتخابات، دادگاه عالی، وزارتخانه‌ها و…. نیز در زمره سطوح عالی مدیریت کشور قرار می‌گیرند؟ چنین به نظر می‌رسد که اگر ما سطوح عالی مدیریت کشور را در چارچوب ارگ ریاست جمهوری نیز محدود سازیم بازهم هیچ سند و دلیل محکم و قابل قبولی تا هنوز وجود ندارد که این ادعای رئیس‌جمهور را ثابت کند که رده‌های حکومت از فساد پاک شده است. همین اکنون کم از کم گمانه‌های متواتری وجود دارد که بسیاری از زمینه‌های فساد که در سطوح پایین جریان دارد در واقع به گونه‌ای از سوی مقام‌های ارشد در ارگ ریاست‌جمهوری حمایت می‌شوند. بنابراین لازم است که ریاست‌جمهوری جهت منزه بودن عناصر ارگ‌نشین در حمایت از برخی نهادها یا افراد ذی دخل در فساد شواهد و اسناد قابل اعتماد به مردم ارایه دهد.

اما در مورد دوم حقیقت امر آن است که هنوز رده‌های بالای حکومت و مدیریت کشور در فساد آلوده هستند. در این باره شواهد کافی وجود دارد. اساسا وضعیت آشفته کشور و اداره از هم گسیخته مملکت نشان روشن وجود فساد در رده‌های بالای حکومت و کشور می‌باشد. به طور نمونه در همان محفلی که جناب رئیس‌جمهور چنان ادعای سنگینی را مطرح ساخت؛ دادستان کل کشور به صراحت اعتراف نمود که ما در تحقق وعده‌های که به مردم در امر مبارزه با فساد داده بودیم موفقیت لازم را به دست نیاوردیم. وقتی دستگاه عدلی و قضایی یک کشور آلوده به فساد باشد، و در اثر این فساد توان و انگیزه مبارزه با فساد از آن گرفته شود، چگونه می‌توان انتظار داشت که وجود فساد در سایر نهادهای حکومت خشکانده شود؟

هم اکنون ده‌ها هزار پرونده مربوط به فساد در دستگاه‌های عدلی و قضایی و محاکم در حال خاک خوردن است که به خاطر تراکم یا نوبت و فرصت رسیدگی به آن وجود ندارد و یا این ‌که دست‌های پرنفوذی از رسیدگی سریع و قاطع درباره آن‌ها مانع می‌شوند.

مثال دیگر از و جود فساد در سطوح بالا رسوایی‌های پیاپی در مجلس نمایندگان است که با بی‌شرمی تمام سرمایه و بیت المال جامعه توسط آنان حیف و میل می‌گردد، یا این ‌که بدون دستور قانونی و بدون مشروعیت لازم به اسناد و آرشیو محرم مجلس نمایندگان دستبرد زده می‌شود. همین‌طور رسوایی و کشمکش در کمیسیون‌های انتخاباتی را یادآورشد که چگونه وقت و سرمایه کشور را به خاطر امتیازطلبی و جناح‌بازی به سرگرمی گرفته‌اند. بنابراین آنچه گفته آمد نشان‌دهنده آن است که برخلاف ادعای خوش‌بینانه رئیس‌جمهور، هنوز آب از سرچشمه گل‌آلود است! اگر در سطوح پایین حکومتی و اداره کشور فساد و دزدی وجود دارد، این اعمال غیرقانونی به حمایت‌ها و چراغ سبزهای بالا دلگرم می‌باشد.

عبدالشکور اخلاقی

0 پیام برای این مطلب ثبت شده