آینده روابط امریکا وپاکستان

کمک‌های مالی به پاکستان از 1954 شروع شد، زمانی‌که قرارداد دفاعی دوجانبه امضا شد. در طول دهه بعدی، پاکستان نزدیک به دو و نیم میلیارد دالر در قالب کمک‌های اقتصادی و هفتصد میلیون دالر کمک نظامی از طرف ایالات متحده دریافت کرد.

پس از آغاز جنگ هند و پاکستان در 1965، ایالات متحده کمک به هر دو کشور را قطع کرد. به تدریج، کمک اقتصادی بار دیگر احیا شد. در 1979 ایالات متحده اطلاعاتی به دست آورد که پاکستان به طور مخفیانه در حال ساخت تاسیسات غنی‌‌سازی اورانیوم است که واکنشی بود در مقابل برنامه تسلیحات هسته‌ای هند.

در این میان دیکتاتور نظامی پاکستان، جنرال محمد ضیاءالحق، با اعدام رییس‌جمهور غیر نظامی، ذوالفقار علی بوتو، قدرت را در دست گرفت. او سپس انتخابات را لغو کرد. متعاقب این اقدامات، کمک‌های ایالات متحده قطع شد. در همین زمان، ضیا از سازمان اسلام گرای جماعت اسلامی پاکستان  حمایت کرد که پیش‌درآمد بسیاری از گروه‌های رادیکال‌تر بود.

 اکنون با اقدامات جدید به نظر می‌رسد دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری امریکا، نمی‌تواند بهای شکست روابط با پاکستان را بپردازد. چنین اقدامی می‌تواند برای امریکا مضر باشد و باعث بهبود روابط پاکستان و چین شود.

گزافه‌گویی‌های پرزیدنت ترامپ و رویکرد وی، همگان را نسبت به جدی بودن برنامه‌های او برای مدیریت اقدامات و تحرکات جهان  مردد می‌کند. دونالد ترامپ در گله کردن خوب است. همان‌گونه که در سال نو در توییتی علیه پاکستان اتمام حجت کرد. رییس‌جمهوری امریکا در پیامی در توییتر نوشت: امریکا به طرز احمقانه‌ای طی ۱۵ سال گذشته، بیش از ۳۳ میلیارد دالر به پاکستان کمک مالی کرده و آنان هیچ چیز جز دروغ و فریب به ما تحویل نداده‌ و رهبران ما را احمق فرض کرده‌اند. آنان تروریست‌هایی را که در افغانستان به دنبال دستگیری آن‌ها هستیم، پناه‌ می‌دهند. کوچکترین کمکی نمی‌کنید، دیگر کمک نخواهیم کرد.

پس از این اتفاق در پنجم جنوری امریکا اعلام کرد: انتقال تجهیزات نظامی و کمک‌های مالی برای تامین امنیت به پاکستان را متوقف می‌کند. روز جمعه آصف غفور، یکی از مقامات نظامی پاکستان اعلام کرد، تعلیق این کمک‌های مالی تاثیر جدی بر همکاری‌های امنیتی دوجانبه میان دو کشور و همچنین برقراری صلح منطقه‌ای می‌گذارد.

از سوی دیگر سخنگوی ارتش پاکستان اعلام کرد: تعلیق کمک‌های امنیتی امریکا هیچ تاثیری در راه مبارزه پاکستان با تروریسم، نمی‌گذارد. بلکه این اتفاق بر همکاری‌های امنیتی دو کشور و تلاش‌ها برای برقراری صلح تاثیر خواهد گذاشت. همچنین با افزایش این لفاظی‌ها در اسلام آباد نگرانی‌ها مبنی بر اینکه حمایت پاکستان از عملیات امریکا در افغانستان کاهش یابد، افزایش یافته است.در همین راستا وزارت خارجه پاکستان بدون بیان جزییاتی هشدار داد: ضرب‌الاجل‌های خودسرانه و مطلق، اظهارنظرهای یک‌جانبه و تغییر رویکردها در مسیر مقابله با تهدیدهای مشترک غیرسازنده هستند. تصمیم قطع یا کاهش حمایت‌ها از پاکستان می‌تواند این کشور را به سمت تقویت دوستی با چین سوق دهد. در حال حاضر پکن در پروژه‌های بزرگ و جدید زیرساختی در پاکستان شرکت داشته و همچنین این کشور به دنبال گسترش رهبری بین‌المللی خود است.

از سوی دیگر تقریباً هر حمله هوایی به افغانستان از حریم هوایی پاکستان می‌گذرد. بیشتر تجهیزات برای افغانستان از جاده‌های پاکستان و خطوط ریلی این کشور می‌گذرد. پاکستان می‌تواند دسترسی امریکا را هر لحظه ببندد و در همین راستا برخی از مقامات پاکستانی نیز در این باره هشدار داده‌اند. پاکستان همچنین می‌تواند متحد نزدیکی با چین باشد.

اگر ترامپ این مساله را درک می‌کرد که چگونه این تعادل شکننده را حفظ کند، به جای حمایت سریع و شتاب‌زده خود، از پیشنهاد سناتور رند پل مبنی بر کاهش کمک‌های مالی به افغانستان و به جای آن تامین مالی برای زیرساخت‌ها از جمله ساخت جاده‌ها و پل‌ها در امریکا، گزینه‌های دیگری را در نظر می‌گرفت.از سوی دیگر، ایالات متحده جهت حفظ نفوذ خود در منطقه، پی‌گیری سیاست مبارزه با تروریسم، حفط امنیت سربازان خود در افغانستان و ثبات در منطقه و از همه مهم‌تر، جلوگیری از به قدرت رسیدن گروه‌های بنیادگرا و خطر دستیابی آنها به تسلیحات هسته‌ای، به حمایت و پشتیبانی پاکستان نیازمند است و بدون حمایت‌های آن کشور قادر نخواهد بود به اهداف خود دست یابد.

سخنان اخیر وزیر خارجه امریکا، هیلاری کلینتون، در سفر به پاکستان پس از کشته شدن بن لادن، مبنی بر استراتژیک بودن اتحاد میان دو کشور و تاکید بر ادامه این روابط، همچنین اظهارات مشابه وزیر دفاع و رییس ستاد مشترک ارتش امریکا در مورد روابط دو کشور، حاکی از این است که هیچ یک از دو کشور خواهان قطع روابط نبوده و از عواقب وخیم این اقدام آگاهی دارند. لذا چالش کنونی در روابط دو کشور را باید در راستای همکاری‌ها و ارتباطات پر فراز و نشیب دو کشور که به مهم‌ترین ویژگی روابط دو کشور از آغاز تا کنون تبدیل شده است، بدانیم که هیچ گاه نخواهد توانست خللی به روابط استراتژیک دو کشور وارد کند.

  • سید میراحمد سیرت

0 پیام برای این مطلب ثبت شده