اختلاف بی‌سابقه اروپا و امریکا روی برجام

علی‎رغم خوش‎بینی‌های مکرر و فشارهای دیپلماتیک امریکا، اروپا اما کماکان بر موضع خویش در حفظ این توافق‌نامه هسته‎ای با ایران ایستاده است. این مقاومت بی‎سابقه، به نحوی نوید شکل‌گیری جهان چندقطبی را می‎دهد؛ جهانی‌که حاکی از یک ساختار متکثر در برابر نظام تک قطبی با محوریت ایالات متحده امریکا است. زیرا کم‎تر کسی گمان می‌کرد که اتحادیه اروپا و 3 کشور اروپایی امضاکننده توافق بین‌المللی برجام، تا این حد و اندازه از اقدام دولت ترامپ در خروج از این توافق، ناراحت و عصبانی باشند.

در روزهای گذشته، موضع‌گیری‌های بی‌سابقه ای از سوی برخی مقام‌های اتحادیه اروپا علیه تصمیم دولت ترامپ در خروج از برجام روی داده است تا جایی که «دونالد تاسک» رییس شورای اروپا به طور تلویحی ترامپ را «دشمن این اتحادیه» لقب داده و دیگری گفته اعضای اتحادیه اروپا بازیچه و برده امریکا نیستند و مقامی دیگر گفته اروپا محکم پشت برجام ایستاده است.

در نشست اخیر سران اتحادیه اروپا در صوفیه بلغارستان نیز صدایی واحد از کشورهای اروپایی در حمایت از برجام شنیده شد و کشورهای اروپایی توافق کرده‌اند از منافع شرکت‎های خود – به ویژه شرکت‌های کوچک‌شان که حضور چندانی در بازار امریکا ندارند- در برابر تحریم‌های یک‌جانبه امریکا محافظت قانونی کنند.

کمیسیون اروپا در این راستا اعلام کرده که از این پس حکم محاکم امریکایی را درباره مجازات شرکت‌های اروپایی به خاطر رابطه با ایران  به رسمیت نخواهد شناخت.

این بدان معناست که اتحادیه اروپا در صورت مجازات شرکت‌هایش از سوی دولت امریکا، دست به اقدام متقابل زده و دارایی‌های شرکت‌های امریکایی در محدوده قلمرو اتحادیه اروپا را توقیف خواهد کرد. «ژان کلود یونکر» رییس کمیسیون اروپا در این باره گفته است: «ما به عنوان کمیسیون اروپا وظیفه داریم که از شرکت‌های اروپایی حمایت کنیم. اکنون ما باید اقدام کنیم و به همین دلیل باید   قانونی را که از سال ۱۹۹۶ مسکوت مانده بود، فعال کنیم.

هرچند ممکن است برجام در نهایت با فشارهای موجود علیه اتحادیه اروپا از هم فروبپاشد، ولی آنچه اهمیت بسزایی دارد این است که امروز این تنها روسیه وچین نیستند که در برابر اقدامات یک‌جانبه امریکا صدایشان درآمده؛ بلکه این بار این اروپایی‌ها هستند که به خاطر منافع امنیتی و ژئوپلتیکی‌شان و به خاطر نگه داشتن ایران در برجام در برابر امریکا – برادر بزرگ‌تر- ایستاده‌اند و این طور که تا اینجای کار وانمود کرده‌اند، می‌خواهند با تحریم‌های یک‎جانبه اعمال شده آمریکا علیه ایران، مقابله کرده و حتی در صورت ضرورت تن به یک جنگ اقتصادی و دیپلماتیک بدهند.

بسیاری از ناظران بین‌المللی همچنان و بر اساس کلیشه‌های ذهنی شکل گرفته در دهه‌های گذشته و البته برخی واقعیات آماری اقتصادی معتقدند که اروپا شانس چندانی برای دست و پا زدن ندارد؛ البته این ناظران حق هم دارند چنین قضاوتی داشته باشند، چون رویکردی که امروز از سوی اتحادیه اروپا به نمایش گذاشته شده سابقه ندارد و باید برای تحلیل دقیق آن و نیز دیدن پیامدهای آن زمان کافی بگذرد؛ اما تا اینجای کار اروپایی‌ها عزم راسخی را برای مقاومت در برابر اراده «امریکای ترامپ» از خود نشان داده‌اند.

البته این تنها موردی نیست که اختلافات امریکا و اروپا را نشان می‌دهد. دولت ترامپ با زیر پا گذاشتن موارد دیگری چون؛ معاهده زیست محیطی «پاریس» و نیز وضع تعرفه روی کالاهای وارداتی به امریکا یا موارد دیگر، صبر اروپایی‎ها را لبریز کرده است. هرچند آینده‌ برجام نامعلوم است، ولی رخدادهای دیپلماتیک کنونی در دو سوی اقیانوس آتلانتیک – اطلس- بی سابقه‌ترین تنش میان اروپا و امریکا پس از جنگ جهانی دوم است. اگر وضعیت به همین منوال ادامه یابد، بعید نیست که امپراتوری امریکا در حد وسیعی رو به زوال برود.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده