اهمیت پروژه تاپی برای افغانستان

خبرگزاری‌های کشور گزارش دادند: تا دو هفته دیگر نخستین فاز بهره‌برداری از پروژه تاپی در ولایت هرات کلید خواهد ‌خورد. این خبرگزاری‌ها به نقل از منابع رسمی می‌گویند: افغانستان از این مجرا با منافع بزرگ جهان هم‌گام خواهد شد.گفته می‌شود که با اجرای عنقریب پروژه تاپی، افغانستان نخستین کشوری خواهد بود که از گاز این پروژه استفاده خواهد برد.

افغانستان در ماه حوت سال گذشته با یک شرکت خارجی، توافق‌نامه اجرای مرحله اول پروژه تاپی را به امضا رسانید که بر اساس آن شرکت یادشده مسوولیت دارد، به مدت یک سال تمام مراحل مقدماتی پروژه را تکمیل کند. اینک چنین گمان برده می‌شود که مراحل مقدماتی پروژه شامل طرح و دیزاین، مطالعات محیط زیستی و اجتماعی، ارزیابی جزییات مسیر و استملاک زمین‌های مسیر عبور خط لوله گاز تکمیل شده و دولت نیز از رسیدن پایب لاین گاز پروژه به ولایت هرات خبر می‌‍دهد.

طبق گفته اقتصاد دانان با تکمیل کار پروژه تاپی که ارزش آن ۱۰ میلیارد دالر امریکایی برآورد گردیده است، افغانستان می‌تواند از رهگذر ترانزیت آن، سالانه در حدود ۴۰۰ میلیون دالر بهره ببرد. باید یادآور شد که پایب لاین گاز تاپی حدود ۱۸۱۴ کیلومتر طول خواهد داشت که گاز ترکمنستان را طریق افغانستان به پاکستان و هند انتقال ‌دهد.

با اعلام آمادگی‌ها جهت اجرای عملی پروژه تاپی هیات بلند رتبه ترکمنستان به ریاست وزیر راه‌آهن آن کشور برای بازدید از روند آماده‌سازی پروژه وارد شهرک تورغندی گردیده و از سوی مقامات محلی هرات مورد استقبال قرار گرفته است.

مقام‌های محلی هرات از تلاش‌های جدی، برای آمادگی مراسم افتتاح پروژه تاپی در شهر هرات و هم‌چنین گشایش خط آهن در شهرک تورغندی خبر داده‌اند. طبق اظهارات این منابع محلی، روند نوسازی و آماده‌سازی در مناطق مختلف شهر جریان داشته و اداره محلی هرات برای برگزاری هرچه با‌شکوه‌تر این مراسم، آمادگی کامل گرفته‌اند.

درباره اهمیت پروژه تابی باید تشریح نمود، ترکمنستان یکی از کشورهای غنی از گاز و نفت آسیای میانه است که خطوط انتقال آن به آسیا و اروپا محور بسیاری از بازی‌های سیاسی و معادلات منطقه‌ای بوده است.

سود سرشار اقتصادی این پروژه‌ها و رقابت‌های منطقه‌ای آن، پای بازیگران جهانی دور و نزدیک را به این منطقه کشانده است. منابع غنی گاز این کشور، حداقل بیش از سه دهه محل پیچیده‌ترین معادلات اقتصادی و سیاسی در منطقه بوده و طرح‌ها و پروژه‌های زیادی برای انتقال گاز این کشور به آسیا و اروپا، باهم رقابت نموده است. خط انتقال گاز «تاپی» که گاز ترکمنستان را از طریق افغانستان و پاکستان به هند انتقال می‌دهد، یکی از پنج طرح در مورد انتقال گاز این کشور است. خط لوله گاز تاپی که از مسیر افغانستان می‌گذرد، برای افغانستان اهمیت فراوان دارد و این پروژه بر بسیاری تحولات و روند‌های سیاسی در کشور تاثیر خواهد گذاشت. گفته می‌شود که بنیاد این پروژه از آغاز دهه‌ نود و پس از فروپاشی حکومت کمونیستی در افغانستان از سوی شرکت آرجانتینی یونیکال طرح شد؛ اما بنا به دلایل مختلف، از جمله رقابت شرکت‌های امریکایی تا سقوط طالبان متوقف گردید. در سال ۲۰۰۵ کنفرانسی در دهلی نو با اشتراک بیش از بیست کشور و سازمان‌های بین‌المللی، با محوریت این پروژه به منظور کمک اقتصادی به افغانستان تدویر یافت و شرکت‌کنندگان تعهد کردند تا در طرح‌های اقتصادی خویش، افغانستان را شامل سازند. این پروژه سال‌ها ا‌‌ست که در برنامه کاری کشورهای منطقه قرار گرفته است.

پروژه تاپی برای افغانستان از اهمیت اقتصادی زیادی برخوردار است. بر اساس طرح نخست این پروژه با انتقال این خط لوله، سالانه دو میلیارد مترمکعب تن گاز نصیب افغانستان خواهد شد. افغانستان از طریق این پروژه سالانه به ارزش سه میلیارد دالر درآمد به دست می‌آورد. کشورهای پاکستان و هند نیز به منابع غنی گاز ترکمنستان دسترسی خواهند یافت.

افزون برآن و مهم‌تر از همه، این پروژه اقتصادی بر تحکیم و گسترش مناسبات سیاسی چهار کشور نیز تأثیر مثبت برجای خواهد گذاشت و رقابت‌های سیاسی منفی را به همکاری‌های منطقه‌ای اقتصادی بدل خواهد گردانید.

به همین جهت هر اندازه که پروژه‌های مشترک اقتصادی و ترانزیتی میان کشورهای منطقه زیاد شوند، به همان اندازه روند هم‌گرایی را تسهیل خواهد کرد و ترانزیت منطقه را رونق خواهد بخشید. به این خاطر افغانستان باید بیش‌تر از دیگران و بیش از همه برای عملی شدن این پروژه تلاش کند. تحقق حکومت‌داری خوب و تامین امنیت پایدار در کشور برای عملی شدن این پروژه موثر خواهد بود و بالعکس عملی شدن این پروژه بر روند تقویت حکومت‌داری و رشد اقتصادی کشور و در نهایت ثبات افغانستان اثر گذار خواهد بود.

  • جان آقا غزنوی

0 پیام برای این مطلب ثبت شده