بازی بی فرجام امریکا در افغانستان

با گذشت هر روز، ابعاد تازه و غیرقابل پیش‌بینی سیاست امریکا در قبال افغانستان رونما می‌گردد؛ سیاستی که نگرانی‌های جدی و جدیدی را در منطقه به بار آورده، ولی هنوزهم نتوانسته اعتماد مردم افغانستان را برای رسیدن به اهداف تعیین شده جلب نماید.

در تازه‌ترین مورد، معاون وزیر دفاع امریکا در امور امنیت آسیا و اقیانوسیه به قانون‌گذاران سنا گفته است: جنگ در افغانستان در سال ۲۰۱۸ میلادی ۴۵ میلیارد دالر هزینه خواهد داشت. به نقل از پایگاه هیل،‌ راندال شریور، معاون وزیر دفاع امریکا در امور امنیت آسیا و اقیانوسیه گفته است: این رقم شامل ۱۳ میلیارد دالر هزینه نیروهای امریکایی در افغانستان، ۵ میلیارد دالر هزینه نیروهای افغان، ۷۸۰ میلیون دالر کمک اقتصادی و باقی مبلغ، برای حمایت لوجستیکی خواهد بود.

با این حساب دیده می شود که با وجود وعده‎های انتخاباتی ترامپ مبنی برکاهش هزینه‎های جنگ خارج از خانه، اینک وی تغییر رویه داده و از حضور پررنگ‎تر نظامیان این کشور در نقاط مختلف جهان به ویژه در افغانستان، چین و روسیه و کوریای شمالی سخن به میان می‌آورد. ترامپ از افغانستان به عنوان یکی از کشورهای هدف، برای پیشبرد راهبرد منطقه‎ای خود بهره می‎برد. وی می‌خواهد تا حضور نزدیک به دو دهه‌ نیروهای امریکایی در افغانستان که به تقویت ساختار امنیتی این کشور کمک نکرده، تغییر موثرتری کند.

رییس‌جمهوری امریکا، سی‌ام ماه اسد سال جاری خورشیدی، راهبرد جدید ایالات متحده را در قبال افغانستان تشریح کرد و گفت: نیروی نظامی امریکا از 16 سال پیش در افغانستان حضور دارد و این حضور چند سال دیگر نیز ادامه خواهد یافت. در جریان این ماموریت قرار است مبارزه با تروریست‎های القاعده و داعش تشدید و از قدرت‌ گیری اسلام‌ گرایان افراطی طالبان در افغانستان، فعالانه جلوگیری شود.

هرچند ترامپ به شمار نیروهای جدید برای گسیل به افغانستان اشاره‎ای نکرد، اما مشخص است که وی بر تعداد هشت هزار و 400 سرباز نظامی خود در این کشور آسیای مرکزی خواهد افزود و البته در چارچوب مبارزه با تروریزم و ایجاد امنیت در افغانستان، سیاست‎های منطقه‎ای کاخ سفید نیز به پیش برده خواهد شد.

به همین دلیل میزان حضور نظامی کشورش را در افغانستان فراتر از چارچوب زمانی تعریف نموده و هیچ ضرب‌الاجلی برای تغییر حضور آن تعیین نکرده است.

نگاه‌های ناظر در افغانستان اما به دنبال یافتن پاسخ این پرسش هستند، که آیا این حضور سنگین و هزینه بالای امریکا، به منزله‌ پایان عمر گروه‎های تندرو و نابودی گروه‌های هراس افگن خواهد بود یا خیر. زیرا برای افغانستان، سه مساله‌ طالبان، داعش و پاکستان به عنوان سه اولویت اصلی عنوان می‌شوند. اما آیا اولویت‌های امریکا نیز همین موارد‌ند؟

آنچه مسلم است اینکه برای امریکا اولویت‌ حضور در جنوب آسیا و از جمله افغانستان مبنی بر موازنه‌ نظامی و مدیریت رقبای خود از جمله چین و روسیه، مقابله با ایران و تامین امنیت اسراییل و در نگاهی کلان‌تر مبتنی بر انحصارطلبی حضورش در منطقه تعریف می‌شود.

بنابراین، در چنین وضعیت و ناظر به راهبرد و اولویت‎های امریکا در افغانستان، انتظار می رود تا الگوی امنیت درون‌زا مورد توجه مقامات افغانستان قرار گرفته و بیش از تکیه بر نیروهای خارجی برای حفظ امنیت، بر پتانسیل‎های داخلی و گسترش همکاری‎های درون منطقه‎ای تاکید ورزد. در این میان توجه به مسایل مشترک از قبیل تفاوت‎های قومی- مذهبی، درگیری‎های مرزی، خطر گروه‎های تروریستی و افراط گرا، قاچاق مواد مخدر و… از جمله مواردی‌اند که قابل تعامل با منطقه و نهادها و نیروهای درونی هستند.

بدیهی است که اگر دولت کابل با درک اولویت‎های داخلی‌اش، روند جاری جنگ و صلح را به پیش ببرد، بهتر از آن خواهد بود که تکیه‌ تمام عیار به استراتژی کشورهای حامی داشته باشد. این اولویت اما تنها با رویکرد جنگجویانه و ایجاد محورهای تنش‌زا با کشورهای همسایه، نه تنها قابل تحقق نیست، بلکه اوضاع را خراب‎تر از آنچه هست خواهد کرد و افغانستان را در یک بازی بی فرجام قرار خواهد داد؛ که بازیگر اصلی آن کشورهای دیگر هستند و اقلیم افغانستان میدان پر آشوب آن باقی خواهد ماند.

  • حسین خاموش

0 پیام برای این مطلب ثبت شده