بازی ترامپ با آتش خاورمیانه

تصمیم انتقال سفارت امریکا به بیت‎المقدس و به رسمیت شناختن این شهر مقدس مذهبی مسلمانان به عنوان پایتخت رژیم اسرائیل که از نظر بسیاری از مسلمانان، خاک اشغالی است،‌علی‌رغم هشدارهای جهانی و کشورهای اسلامی، صورت گرفت.

پیشینه‌ی این مسئله به سال 1995 بازمی‌گردد که کنگره، قانونی را مبنی بر نیاز به انتقال سفارت امریکا بعد از 31 می 1999 تصویب کرد. اگرچه این قانون در مجلس نمایندگان و سنا با اکثریت قریب به اتفاق به تصویب رسید اما هرگز اجرا نشد. به مدت 22 سال تمام روسای‌جمهور از بوش پدر، کلینتون، بوش پسر، اوباما و ترامپ، با اتکا به حفظ منافع ایالات متحده با فرمان‌هایی 6 ماهه مسئله انتقال سفارت را به آینده موکول کرده‌اند.

با این وصف‌و با آنکه بسیاری از رهبران و سران دنیا این کار ترامپ را بازی با آتش خواندند، دونالد ترامپ اما مثل اخلاف قبلی‌اش این تصمیم را به تأخیر نینداخت و به قول انتخاباتی‌اش عمل کرد. اما طرح رئیس‌جمهور امریکا در مورد انتقال سفارت این کشور از «تل‌آویو» به «بیت‌المقدس»، بیشتر از هرکس دیگر، جهان اسلام را به خشم آورده و حتی اروپا و متحدان واشنگتن در منطقه را هم به شدت نگران کرده است. این تصمیم تنها باعث واکنش تند جهان اسلام نشد،‌بل متحدان واشنگتن در غرب آسیا را هم به شدت نگران کرده و حتی آن‌ها را مجبور کرده که علی‌رغم میل باطنی خود، مقابل این تصمیم بیاستند.

مصر اعلام کرد، وزرای خارجه اتحادیه عرب این هفته درباره قدس، تشکیل جلسه می‌دهند. ترکیه خواستار نشست اضطراری سازمان همکاری اسلامی درباره قدس شد و چاووش اوغلو، وزیرخارجه ترکیه، اقدام ترامپ را اشتباهی بزرگ خواند، عبدالله دوم، شاه اردن که تاکنون به فرمان امریکا بود، اظهار داشت که انتقال سفارت امریکا به قدس، پیامدهای خطرناکی خواهد داشت. شاه اردن نیز مثل سران قاهره، خواستار برگزاری نشست فوق‌العاده اتحادیه عرب و سازمان همکاری اسلامی برای بررسی تحرکات ترامپ شد.

احمد طیب، شیخ الازهر به امریکا درباره پیامدهای انتقال سفارت به بیت‌المقدس هشدار داد و گفت که هرگونه تعرض به قدس، تهدیدی علیه صلح جهانی است. مهمتر از همه اینکه خالدبن سلمان، پسر پادشاه و سفیر عربستان در امریکا، طی بیانیه‌ای، هشدار داد که انتقال سفارت امریکا به بیت‌المقدس، صلح را تهدید می‌کند و باعث تنش بیشتر در منطقه می‌شود.

موج واکنش به اقدام ترامپ در اروپا نیز گسترده بود؛ مسکو که اصولا مخالف سیاست‌های امریکا در غرب آسیا است، این اقدام ترامپ را زمینه‌ساز ناآرامی در منطقه دانست. مخالفت متحدان سنتی امریکا در اروپا با اقدام ترامپ، نکته‌ای قابل تأمل است و به نظر می‌رسد که این کشورها مخالف ماجراجویی‌های کاخ‌سفید هستند.

اما رئیس‌جمهور امریکا با این اقدام و سایر گام‌های دیپلوماتیک خود در طی 11 ماه حکومتش، ثابت کرده اصولا مرد پیچیدگی‌های دیپلوماتیک نیست. این سیاستمدار نترس و بی‌باک امریکایی، ممکن است برای امریکا، اروپا و متحدان منطقه‌ای واشنگتن، فردی نامطلوب باشد، ولی ممکن است برای جهان اسلام و فلسطین یک فرصت باشد. ترامپ می‌خواهد با اقدام خود، قضیه هفت دهه‌ی فلسطین را یک‌سره کند؛ این اتفاق ممکن است رخ بدهد، اما نه براساس ذهنیتی که خود ترامپ دارد، بل براساس خواسته‌ی مردم فلسطین و ملت‌های منطقه، تحولات به پیش خواهد رفت. زیرا اگر ملت‌های مسلمان و کشورهای اسلامی آنگونه که گفته‌اند عمل کنند، از این پس، شرایط برای اسرائیل به شدت سخت خواهد شد. چرا که حتی قوی‌ترین متحدانش و شخصی مثل محمدبن سلمان، ولیعهد سعودی هم، برای اینکه در قدرت بمانند، مجبورند که مقابل اسرائیل و امریکا بیاستند.

با این حساب، می‌توان این تصمیم ترامپ را بازی با آتشی دانست که در خاورمیانه شعله‎ور شده و ممکن است زبانه‌های آن منافع امریکا را بیشتر از هر کشور دیگری بسوزاند.

  • محمد قره‌باغی

0 پیام برای این مطلب ثبت شده