بانکنوت پلاستیکی راه حل نیست؛ فرهنگ سازی کنید

بانک مرکزی از بررسی طرح برای چاپ بانک‌نوت‌های پلاستیکی افغانی در کشور، خبرمی‌دهد.

مسؤولان این بانک می‌گویند که سالانه به‌گونۀ میانگین سه‌میلیارد و سه‌صد میلیون افغانی بانک‌نوت‌ها فرسوده می‌شود و آنان ناگزیراند که این بانک‌نوت‌ها را از چرخه بازار خارج نمایند.

 بانک مرکزی می‌گوید که این‌کار هزینه‌های هنگفتی را بر اقتصاد کشور وارد کرده‌است و از همین‌رو، این بانک در حال بررسی طرحی است که با بربنیاد آن، بانک‌نوت‌های پلاستیکی یا «هایبرید» افغانی  چاپ خواهند شد.

 هزینۀ چاپ هربانک‌نوت افغانی، سه اعشاریه پنج افغانی است این در حالی‌ست که انتقال بانک‌نوت‌ها به داخل کشور و نگهداری‌شان هزینه‌های دیگری را نیز بر بانک مرکزی وارد می‌کند.

با این حساب، به‌گونۀ میانگین کم‌ازکم سالانه یازده میلیارد و پنجصد و پنجاه میلیون افغانی حریق می‌شود.

واحدالله نوشیر، معاون نخست بانک مرکزی، گفت: «هرحریقی‌که ما می‌کنیم، هزینه‌های بسیاری را متقبل می‌شویم.

حریق نمودن پول‌ها خود یک هزینه است و ازسوی دیگر این‌کار اثراتی را بر محیط زیست نیز برجا می‌گذارد. از همین‌رو، ما در تلاش هستیم که بتوانیم در آینده بانک‌نوت‌های پلاستیکی یا اگر پلاستیکی هم نشود، بانک‌نوت‌های «هایبرید» را چاپ نماییم.»

 بانک مرکزی توسعه‌نیافتن نظام بانکی و اقتصاد نقدی کشور را از علت‌های زود فرسوده‌شدن بانک‌نوت‌ها می‌گوید. اما نگرانی‌هایی هم وجود دارند که بخشی از پول‌های مندرس که برای حریق‌نمودن گردآوری می‌شوند، دوباره به بازارها راه می‌یابند.

بانک مرکزی بر شفاف‌بودن روند حریق‌نمودن پول‌های مندرس تأکید دارد و می‌گوید این‌کار ازسوی یک کمیسیونی‌که شماری از اعضای پارلمان نیز در آن عضو استند، صورت می‌گیرد.

بانکنوت، سرمایه ملی است و صیانت از آن وظیفه ملی و میهنی محسوب می‌شود که متأسفانه در کشورمان در نگهداری این سرمایه ملی غفلت فراوانی صورت می‌گیرد.

روند نامطلوب حفظ و نگهداری بانکنوت یکی از مهم‌ترین مسائل پیش‌روی بانک مرکزی، شبکه بانکی و اقتصاد کشور محسوب می‌شود.

در حالی که به‌دلیل نگهداری ناصحیح بانکنوت از سوی مردم، سالیانه 700 میلیون برگ بانکنوت با هزینه گزاف و البته از منابع حاصل از مالیات‌های خود مردم از گردونه خارج می‌شود، می‌توان با نگهداری صحیح از بانکنوت، هزینه چاپ مجدد آن را که به رقم خیره‌کننده ای تقلیل داد. و هزینه‌های اضافی را صرف بازسازی سایر بخشهای کشور نمود.

وضع‌نگهداری‌بانکنوت‌بین‌مردم‌ما بسیار نامناسب است‌. بانکنوت‌و پول‌یک‌کشور جزو سرمایه‌های‌ملی آن‌است‌و هر شخص باید به‌بهترین‌شکل‌از آن‌نگهداری‌کند.

اما بسیاری‌از مردم‌کشور ما اهمیت‌چندانی‌به‌نحوه‌نگهداری‌از پول‌نمی‌دهند در صورتی‌که‌شیوه درست‌نگهداری‌از بانکنوت‌، کار چندان‌سختی‌نیست‌و با روش‌درست‌می‌توان‌از اتلاف‌و هدر رفتن‌هزینه‌های‌فراوان‌جلوگیری‌کرد.

عمر متوسط بانکنوت‌در کشورمان‌5 سال‌است‌البته‌عمر بانکنوت‌های‌خورد (1،2،5،10،20 افغانی) ما گاهی‌اوقات‌حتی‌به‌یک‌سال‌نیز نمی‌رسد. طول‌عمر سکه‌نیز حداقل‌۳۰ سال‌است‌به‌همین‌دلیل‌در ارزش‌های‌پایین‌تر،‌ضرب‌سکه رایج‌تر است و این‌امر در کاهش‌هزینه‌ها بسیار مؤثر است‌.

بسیاری‌از مردم‌علاقه‌ای‌به‌استفاده‌از کیف‌پول‌ندارند و به‌همین‌دلیل‌بانکنوت‌را به‌بدترین‌شکل‌ممکن‌در جیب‌هایشان‌نگهداری‌می‌کنند. برخی نیز بانکنوت را با برگه یادداشت و دفترچه تلفن و خاطرات اشتباه می‌گیرند.

به‌دلیل‌پایین‌بودن‌فرهنگ‌استفاده‌از بانکنوت‌در کشور و فرسوده‌شدن‌بانکنوت‌ها، هر روز بر تعداد بانکنوت‌های‌فرسوده‌افزوده‌می‌شود. طبیعتاً با افزایش‌تعداد بانکنوت‌های‌فرسوده‌، هزینه‌بیشتری‌برای‌چاپ‌مجدد بانکنوت‌بر سیستم‌پولی‌و بانکی‌کشور تحمیل‌می‌شود.

آموزش‌و اطلاع‌رسانی‌برای‌بالابردن‌فرهنگ‌استفاده‌از بانکنوت‌در میان‌مردم‌می‌تواند از هزینه‌های‌بالای‌استهلاک‌بانکنوت‌بکاهد. شاید طی‌سال‌های‌آتی‌استفاده‌ از کارت‌های‌اعتباری‌در دادوستدهای‌روزانه‌بتواند یکی‌از مؤثرترین‌روش‌ها برای‌حل‌مشکل‌کهنگی‌و فرسودگی‌بانکنوت‌باشد.

امروزه‌در کشورهای‌پیشرفته‌حجم‌انتقال‌پول‌بسیار کم‌شده‌است‌زیرا اینگونه‌انتقالات‌و معاملات‌پولی‌مشکلاتی‌از قبیل‌سرقت‌، افزایش‌ترافیک‌شهری‌، آلودگی‌هوا، اتلاف‌وقت‌و صرف‌میلیاردها دالر هزینه‌بابت‌تولید و امحاء‌بانکنوت‌و… را به‌دنبال‌دارد.

هرچند تا رایج‌شدن‌چنین‌روش‌هایی‌در افغانستان راهی‌طولانی‌در پیش‌است‌، اما با دادن‌اطلاعات‌و آگاهی‌به‌مردم‌می‌توان‌استفاده‌از این‌روش‌های‌پیشرفته‌که‌یکی‌از آنها استفاده‌از کارت‌اعتباری‌به‌جای‌پول‌نقد است‌را در جامعه‌جا انداخت‌.

همچنین‌با بالابردن‌فرهنگ‌استفاده‌از بانکنوت‌و ارائه‌اطلاعات‌درباره‌هزینه‌بالای‌تولید و نابودی‌بانکنوت‌می‌توان‌از نابودی‌این‌سرمایه‌ملی‌جلوگیری‌و بر عمر آن‌اضافه‌کرد.

  • محمدواثق حسینی

0 پیام برای این مطلب ثبت شده