بحران سوریه عمیق‌تر می‌شود؟

ارتش ترکیه چندی است عملیات نظامی خود موسوم به شاخه زیتون در منطقه عفرین واقع در شمال سوریه را آغاز کرده است. این اوین دخالت مستقیم نظامی ترکیه در سوریه نیست. این کشور پیش‌تر و در سال 2016، با عملیاتی موسوم به سپر فرات به خاک کشور سوریه -که درگیر جنگ داخلی شده بود و توان مقابله با نیروی خارجی اشغالگر را نداشت- تمامیت ارضی این کشور را زیر پا گذاشته بود. هر چند در آخر هم مشخص نشد آن عملیات چه منافعی برای ترکیه در بر داشت و می‌توان گفت آن ماجراجویی اردوغان بدون نتیجه به پایان رسید. اگرچه به صورت رسمی پایان این عملیات اعلام نشد.

عملیات شاخه زیتون را باید جدیدترین و جدی‌ترین ماجراجویی اردوغان در منطقه دانست. ستاد ارتش ترکیه با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرده هدف این عملیات برقراری امنیت و ثبات در مرزهای ترکیه و کل منطقه است.

ترکیه در سال‌های اخیر در راستای سیاست‌های تمامیت‌خواهانه‌ی خود، همواره به خطر گروه‌های تروریستی کُردی متوسل شده و آن را مستمسکی برای رسیدن به رویاهای بلندپروازانه‌ای همچون احیای امپراتوری عثمانی و یا دستیابی به امپراتوری بزرگ ترک که مبتنی بر ایدیولوژی الحاق‌گرایانه‌ پانترکیسم است، قرار داده است.

اما روشن است که حملات نظامی ترکیه به مناطق کردنشین سوریه هدفی فرار از مبارزه با تروریسم دارد. دولت ترکیه به خوبی می‌داند همه قدرت کردهای سوریه به برنامه‌های امریکا باز می‌گردد، امریکایی که برای استقرار در سوریه و به دست گیری حداقل یک چهارم از سرزمین‌های این کشور برای سال‌های آینده بسیار جدی است که به شکل طبیعی امنیت ملی کشورهای همسایه و از جمله ترکیه را به خطر می‌اندازد.

دمشق عملیات ارتش ترکیه در سرزمین سوریه در عفرین را به عنوان یک اقدام غیر قانونی، تجاوزگرایانه و اشغال‌گرانه می‌نگرد و خواستار پایان دادن به آن است. با آن که دولت و ارتش سوریه تا کنون در قبال این بحران دست به عصا حرکت کرده‌اند اما ارتش ترکیه هشدار داده است تا زمانی که از سوی ارتش سوریه اقدامی نشود ترکیه هیچ اقدام متقابلی علیه دولت سوریه اتخاذ نخواهد کرد. این واکنش‌ها و مواضع دولت سوریه این گمانه را تقویت کرده است که ممکن است دایره درگیری ارتش سوریه با کردهای عفرین از این منطقه جغرافیایی هم تجاوز کند.

حزب دموکراتیک کردهای سوریه بدون توجه به پیشینه تلاشهای سه ساله امریکا برای یارگیری از کردهای سوریه به منظور ایجاد بیلانس امنیتی و نظامی در سوریه در مقابل ارتش این کشور و هم پیمانانش در واکنش به تحرکات نظامی ترکیه در منطقه عفرین از طرفهای بین‌المللی خواسته است تا در مقابل هرگونه تحرکات نظامی ارتش ترکیه واکنش نشان دهند . این حزب کرد سوری اعلام کرده است که تمامی نیروهای تحت امرش در برابر اقدامات نظامی ترکیه در مناطق کردنشین سوریه و از جمله عفرین به دفاع همه جانبه اقدام خواهند کرد.

این در حالی بوده است که در طی بحران چند ساله نظامی این مجموعه کردی سوریه مواضع و اقدامات متناسب با تحولات سوریه داشته و در برخی اوقات به صورت مشترک علیه داعش به همکاری با ارتش سوریه اقدام کرده است اما به مرور زمان و به دلیل ثقل بالای حضور نظامی امریکا و حمایتهای لجستیک و امنیتی و سیاسی امریکا، به صورت تمام قد در چهارچوب سیاست های امریکا در سوریه اقدام می‌کند و طبیعی است که نقطه نزاع جدیدی بین ارتش سوریه با این نیروهای کرد سوری بروز کند.

روشن است که ترکیه نمی‌تواند به جنگی درازمدت علیه کردهای سوریه ادامه دهد. ترکیه تلاش می‌کند تا در سایه این جنگ به مصالحی مشخص در قبال امریکا و روسیه دست یابد ضمن آن که امنیت مرزهای خود در قبال هرگونه تحرکات کردهای سوریه را تامین کند. این امر ممکن است منجر به وساطت امریکا بین نیروهای دموکراتیک کردهای سوریه با دولت ترکیه شود و منجر به آن گردد که این نیروها تعهد دهند، فاصله‌ای مشخص از مرزهای ترکیه را حفظ کرده و هیچ نیروی نظامی از میان مجموعه‌های کردی به شکل مسلح در این منطقه یا حدفاصل مرزی حضور نداشته باشند. از سوی دیگر یک سری از نقاط مرزی استراتژیک از نگاه ارتش ترکیه به شکل دایمی در امنیت کامل و خالی از حضور کردهای سوریه باشد. این راه‌‌حل و وساطت امریکا می‌تواند مقدمه همکاری ترکیه و امریکا در بحران سوریه از نو باشد که می‌تواند تهدیداتی را متوجه دولت سوریه و روسیه و هم‌پیمانان ارتش سوریه کند. این امر در حالی احتمال وقوع دارد که هر دو طرف امریکایی و ترکی در میدان نبردهای سوریه به شکل غیر قانونی و بدون تایید اولیه دولت سوریه حضور یافته‌اند و از نگاه دولت سوریه دو طرف اشغالگر محسوب می‌شوند.

  • میراحمد سیرت

0 پیام برای این مطلب ثبت شده