بررسی ریشه‏‌های فقر در جامعه

درباره ميزان و گستردگي فقر در افغانستان، آمارها و ارقام مختلفي وجود دارد. وزارت اقتصاد افغانستان در گزارشي كه در سال ۱۳۹۱ به همكاري بانك جهاني تهيه كرده بود، ميزان فقر را در سال هاي ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ خورشيدي، ۳۶ درصد عنوان کرد. بربنياد اين گزارش، ۹ ملييون انسان در افغانستان قادر به رفع نيازمندي‏‌هاي اوليه خود نيستند، یعنی ۹ میلیون تن در این کشور مبتلا به فقر مطلق هستند.

یکی از بزرگترین معضلات در جهان امروز و در بسیاری از کشورها، پدیده‌ی فقر اقتصادی یا تهی‌دستی می‌باشد. آن‌چه که در این میان بسیار جالب و حیرت‌انگیز پنداشته می‌شود این است که برخی از فقرا، افراد تحصیل‌کرده و روحانیون در افغانستان و در برخی دیگر از کشورهای جهان، این پدیده را ارزش و فضیلت می‌دانند و در پی «ارزشی‌کردن فقر» یا «فقرارزشی»، می‌باشند. اما آیا به‌راستی فقر برای انسان؛ فضیلت است، یا مرگ فضیلت‌ها؟

چیستی فقر:

فقر یا تهیدستی، از منظرهای مختلف قابل بررسی می‌باشد. فقر انسان‌ها و جوامع انسانی، انواع و ابعاد گوناگون دارد.

اما فقر اقتصادی وضعی است که فرد یا جامعه، فاقد میزان معین دارایی‌های مادی است. به عبارت دیگر، فقر اقتصادی ناتوانی انسان در فراهم‌ساختن نیازهای بنیادی مادی خود برای ایجاد یک زندگی شایسته و آبرومندانه می‌باشد. فقر، وضعیت نامطلوب و رنج‌آوری است که دامنه‌ی آن می‌تواند تا حد ناتوانی در کسب حداقل نیازهای تغذیه برحسب ارزان‌ترین انواع مواد غذایی گسترش یابد.

از نظر شدت، میزان و پیامد، فقر انسان‌ها و جوامع انسانی به دو نوع می‌باشد، یکی فقر مطلق و دیگری فقر نسبی. فقر مطلق؛ یعنی این‌که فرد به نیازهای ابتدایی و اولیه‌ی زندگی، مانند نان، تغذیه، آب آشامیدنی پاک، خدمات اولیه‌ی بهداشتی، آموزش، پوشاک و سرپناه؛ دسترسی نداشته باشد. مبرهن است که فقر مطلق؛ خطرناکترین فقر است، و آثار بدی بر زندگی، کمال و فضیلت انسان‌ها بر جای می‌گذارد.

متأسفانه برمبنای تحقیق‌ها و پژوهش‌های مؤسسات معتبر جهانی در زمینه‏‌ی اقتصاد، فقر مطلق در جهان در حال گسترش می‌باشد. برمبنای آمار وبسایت علمی و معتبر ویکی‌پدیا در حال حاضر از میان هفت و نیم میلیارد نفوس جهان، یک میلیارد و هفتصد هزار تن، مبتلا به فقر مطلق هستند. اما فقر نسبی، نداشتن سطحی معمول یا اجتماعاً پذیرفته از منابع یا درآمد، در مقایسه با سایر افراد آن جامعه یا کشور می‌باشد.

فقر در افغانستان:

فقر معضلي است كه از سال‌ها بدين‌سو گريبان‌گير مردم افغانستان بوده است، و از جهت آسيب‌زايي، در كنار مشكلاتي چون جنگ، قوم‌گرايي، فساد، مواد مخدر، بي‌سوادي و قانون‌شكني قرار مي‌گيرد. درحالي‌كه منابع زميني و زيرزمینی فراوان و دست‌نخورده در افغانستان وجود دارد و در سال‌هاي اخير بیش از پنجاه ميليارد دالر به اين كشور كمك شده است، هنوز هم افغانستان از جمله فقيرترين كشورهاي جهان به‌شمار مي‌رود.

درباره ميزان و گستردگي فقر در افغانستان، آمارها و ارقام مختلفي وجود دارد. وزارت اقتصاد افغانستان در گزارشي كه در سال ۱۳۹۱ به همكاري بانك جهاني تهيه كرده بود، ميزان فقر را در سال هاي ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ خورشيدي، ۳۶ درصد عنوان کرد. بربنياد اين گزارش، ۹ ملييون انسان در افغانستان قادر به رفع نيازمندي‏هاي اوليه خود نيستند، یعنی ۹ میلیون تن در این کشور مبتلا به فقر مطلق هستند.

ادامه دارد

0 پیام برای این مطلب ثبت شده