بیم‌ و امیدهای‌توافقنامه چابهار

ضمن آنکه بر اساس تجارب تاریخی، روابط افغانستان با ایران، غالبا پایدار، کم تنش و مبتنی بر منافع طرفینی بلندمدت بوده است. همین امر، در مورد روابط افغانستان و هند و همچنین ایران و هند نیز صادق است.

با این حساب، همایش مشترک رهبران سه کشور افغانستان، ایران و هند در تهران می تواند مبدأ تاریخ فصل تازه ای از رشد و شکوفایی اقتصادی سه کشور به ویژه افغانستان باشد.

رییس جمهور کشورمان در نشستی مشترک با حسن روحانی و نرندرا مودی نخست وزیر هند ابراز امیدواری کرد که پروژه چابهار به زودی به یک جاده مشترک اقتصادی تبدیل شود و نقش بسزایی در پویایی منطقه داشته باشد.

آقای غنی گفت: “ امیدوارم صد سال بعد، مورخین این شروع را یک نقطه عطف در همکاری موثر در منطقه یاد کرده و از آن استقبال کنند”. رییس جمهور در بیانی طعنه آمیز گفت: بعضی کشورهای منطقه “ تروریزم” صادر می کنند؛ اما صادرات “ما سه کشور” امید و همکاری است.

سه کشور به فرصت های بی نظیری که در چابهار وجود دارد، چشم دوخته اند.در این میان، به نظر می رسد اهمیت این بندر راهبردی برای اقتصاد و امنیت اقتصادی افغانستان، یک فرصت بی مانند و تعیین کننده است. و افغانستان انتظارهای فراوانی دارد.

آغاز عملی بهره برداری از این بندر، یک گام امیدبخش در راستای تغییر مسیر اقتصاد افغانستان به سمت روزنه های اقتصادی امن، مطمئن و فارغ از تاثیرپذیری از جو روابط سیاسی و امنیتی حاکم بر منطقه است. بندر چابهار ایران این ظرفیت را دارد که به آسانی جایگزین مسیر ناامن، نامطمئن و عمیقا تحت تاثیر تنش های سیاسی و امنیتی افغانستان و پاکستان گردد.

سرمایه گذاری های مشترک در بندرچابهار، تاسیس نمایندگی بانک‌های خصوصی جهت تسهیل معاملات تجاری و ایجاد خطوط هوایی میان کابل- چابهار- دبی از موضوعاتی بوده که پیش از این، از سوی هیئت های مذاکره کننده سه کشور ایران، افغانستان و هند مورد بحث قرار گرفته است.

افغانستان یک کشور محصور به خشکی است و برای تجارت با جهان به شدت به بنادر کشورهای همسایه از جمله ایران و پاکستان نیازمند است.

در سالهای اخیر بخش بزرگ تجارت افغانستان از طریق بندرهای کراچی و گوادر پاکستان انجام می شد؛ اما روابط بی ثبات سیاسی و امنیتی میان دو کشور، بارها بر روابط تجاری نیز تاثیر گذاشته و این مساله سبب شده که پاکستان بارها برای مدت طولانی اموال تاجران افغانستانی را در این بنادر متوقف کند.

این امر، افغانستان را واداشته تا از طریق بندر چابهار ایران، در صدد گزینه ای جایگزین برای بنادر پاکستان برآید و به این ترتیب به آبهای آزاد و محیط امنی برای تجارت، ترانزیت و داد و ستد اقتصادی دست پیدا کند.

افغانستان از سال ۲۰۰۵میلادی به اینسو تلاش کرده است شاهراههایی را که افغانستان را از طریق شهر زابل ایران به شبکه شاهراه‌های ایران و در نهایت بندرچابهار وصل میکند، آسفالت کند.

شماری از تاجران افغانستان پیش از این،در بندر چابهار زمین خریده اند و به این ترتیب، نقش این بندر مهم و استراتژیک در آینده اقتصادی افغانستان، بیش از پیش تقویت شده است. از سوی دیگر بندر چابهار، دسترسی هند به افغانستان و در نهایت آسیای میانه را بدون استفاده از خاک پاکستان، فراهم میکند.

پاکستان با بستن راههای زمینی خود به روی هند، دسترسی این غول در حال ظهور اقتصاد آسیایی به بازار اقتصاد، تجارت و سرمایه گذاری افغانستان را دشوار و محدود کرده است.

با توجه به وضعیت نابسامان و به شدت ناامیدکننده اقتصاد افغانستان که عمیقا تحت تاثیر جو سیاسی و امنیتی داخلی و منطقه ای قرار گرفته، راه اندازی بندر چابهار، به مثابه گشایش روزنه تازه ای به روی اقتصاد افغانستان و متقابلا بازگشایی مسیری امن و قابل اطمینان به روی اقتصاد جهان برای صادرات و واردات کالا به افغانستان، می تواند حیاتی و بسیار قابل اهمیت باشد.

هند و ایران نیز طی سال های اخیر دو کشور مهم منطقه ای بوده اند که به میزان قابل اعتنایی از توسعه اقتصادی دست یافته و از سوی دیگر، هردو کشور در همه سطوح به ویژه در زمینه داد و ستد اقتصادی، روابط گسترده ای با دولت افغانستان دارند.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده