تاثیرات داعش بر اقتصاد جهانی

علاقمندان به سیاست جهان در اوایل ماه میلادی جاری شگفت‌زده شدند. گروهی که تا آن زمان شبه‌نظامیانی گمنام در عراق بودند به ناگهان بازارهای نفتی جهان را تکان دادند.

در سراسر سال میلادی جاری روزنامه‌های جهان غرب، روی سوریه و سپس اوکراین تمرکز کرده بودند. به‌ نظر می‌رسید کسی به عراق توجهی ندارد. این شورشیان عراقی که ابتدا نام دولت اسلامی عراق و شام (داعش) و سپس نام دولت اسلامی بر خود نهادند، از کجا آمده‌اند؟ واقعیت این است که این‏ها آخرین عروسک سیاست خارجی عروسک گردان چیره‌دستی هستند که خفا را برگزیده است.

سرزمین پادشاهان

در اوایل قرن بیستم میلادی، عربستان سعودی از مجموعه‌ای از قلمروهای مستقل شاهزاده‌های عرب تشکیل شد. ابن‌سعود، متحدکننده این ملت، توانست یک گروه افراط‌‏گرا به نام وهابیون را مطیع خود سازد. آن‏ها سرنوشت خود را به وعده‌های ابن‌سعود گره زدند که می‌گفت این ملت نوپا را با اصول اسلامی اداره خواهد کرد. چنین بود که پادشاهی عربستان سعودی شکل گرفت.

خاندان آل سعود که از ابن سعود منتج شده است، با کشف منابع وسیع نفت در زیر خاک‌های این سرزمین به ثروت رسیدند. آمریکایی‌ها با سرمایه‌گذاری و انتقال تخصص خود، برای استخراج نفت به سعودی‌ها کمک کردند تا منابعشان را گسترش دهند. اعضای جدید و جوانان ماهر آل سعود از مرداب قدیمی‌ای که بودجه زندگی اشرافی آن‏ها را تامین می‌کرد، خسته شدند.

آنان پس از اتمام تحصیلاتشان در غرب، ترجیح دادند که در هر جایی غیر از عربستان سعودی کشتی خصوصی، خودروی فراری و خانه‌های مجلل خود را داشته باشند. از سوی دیگر وهابیون از این خشمگین بودند که چرا خاندان حاکم اجازه داده‌اند، غیرمسلمانان برای استخراج نفت وارد کشور شوند. آن‏ها از قشر جدید نخبگان ثروتمند بیزار بودند. وقتی که وهابیون شورش خود را آغاز کردند، خاندان سلطنتی آل‌سعود غافل‌گیر شدند. آن‏ها نمی‌توانستند همه وهابیون را به زندان بیندازند، چون وهابیون در حدود 30 درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دادند. پادشاه به اعضای خاندان خود دستور داد که از زندگی اشرافی خود کم کنند. البته این یک اقدام نگاه‌دارنده بود و خیلی زود روس‌ها با حمله به افغانستان فرصتی را که سعودی‌ها به دنبالش بودند، در اختیارشان گذاردند.

افغانستان

همه آنچه مجاهدین افغان برای خلاصی از روس‌ها به آن نیاز داشتند، چند میلیارد پول نقد، یک تامین‌کننده تسلیحات و حدود 10 هزار نیروی بیشتر بود. سعودی‌ها قادر بودند پولی را که مجاهدین برای آزادی کشور نیاز داشتند، تامین کنند. آن‏ها همچنین پروازهای رایگان به راه انداختند تا جوانان وهابی بتوانند به آن جا بروند و بجنگند.

اسامه بن لادن سعودی هم آن جا در افغانستان بود تا هموطنان خود را مورد آموزش و تجهیز قرار دهد، اما به طرز غیرمنتظره‌ای این سیاست توانست هزینه‌های خود را بپردازد.

درگیری‌های بین‌المللی بر قیمت نفت افزود، حتی زمانی که آن درگیری‌ها هیچ تاثیر مستقیمی بر عرضه نفت نداشت. فقط احتمال تقابل افغانستان تحت سلطه روس‌ها و پاکستان مورد حمایت آمریکا کافی بود تا بر قیمت‌ها در بازار نفت تاثیر گذارد. پولی که سعودی‌ها از افزایش قیمت نفت به‌دست آوردند بیشتر از همه پولی بود که در کل جنگ مجاهدان افغانستان با روس‌ها صرف کرده بودند. عربستان سعودی فرمولی برای برنده‌شدن کشف کرده بود.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده