تاریخچه كميتۀ بين‌المللي صليب سرخ به مناسبت روز جهانی صلیب سرخ و هلال احمر

در تاريخ 24 ژوئن سال 1859 (3 سرطان سال 1238)، قواي نظامي در كشور فرانسه و اتريش در مقري بنام سولفرينو در شمال ايتاليا به نبرد با يكديگر پرداختند. جنگي كه تلفات و خسارات جاني فراواني را به دنبال داشت، تقريبا 000 /40 كشته و يا زخمي شدند. در اين هنگام،‌هانري دونان، تاجر معروف سوییسي وارد منطقه مي‌شود. پيامدهاي ناشي از جنگ، علي الخصوص نيازمندي زخمي‌شدگان به خدمات درماني، بشدت او را متاثر مي‌سازد.‌

هانري دونان پس از بازگشت به كشور خود سويیس، كتابي تحت عنوان «خاطرات سولفرينو» را نوشته و آن را منتشر مي‌کند.

او در اين كتاب پس از شرح نبرد خونين سولفرينو و تبعات تاسف بار آن، دو پيشنهاد مهم و تاريخ‌ساز را مطرح مِی‌نمايد. نخستين پيشنهاد او مربوط به تاسيس يك مؤسسه امداد رساني به مجروحين جنگ بود. پيشنهاد دوم خود يعني انعقاد يك معاهده بين‌المللي توسط دولت‌ها به منظور حمايت از افراد در هنگام مخاصمات مسلحانه بين‌المللي و غيربين‌المللي را مطرح مي‌نمايد.

پيشنهادات هانري دونان با استقبال فراوان افراد خيّر و نيكوكاران ارتش و دولت مردان مواجهه مي‌شود. در سال 1863 اولين پيشنهاد او جامه عمل مي‌پوشد و كميته بين‌المللي صليب سرخ تشكيل مي‌گردد. به دنبال تاسيس كميته بين‌المللي صليب سرخ پيشنهاد دوم او نيز عملي مي‌شود و در سال 1864 نخستين قرارداد ژنو با عنوان كنوانسيون ژنو، براي بهبود وضعيت مجروحان نيروهاي مسلح در ميدان نبرد توسط دولت به تصويب مي‌رسد و اين دو واقعه زمينه را براي تشكيل جمعيت‌هاي امدادي در چارچوب فعاليت كميته بين‌المللي صليب سرخ و تصويب كنوانسيون‌هاي ديگر آماده مي‌نمايد. در حال حاضر كميتۀ بين المللي صليب سرخ جايگاه رفيع و مهمي در عرصه بين‌المللي دارد و نقش خود را به منظور حمايت از افراد در بحبوحه جنگ، به خوبي به انجام مي‌رساند.

وظايف و اختيارات كميته بين‌المللي صليب سرخ

مخاصمات مسلحانه و پيامدهاي تلخ و ناگوار آن، موجب تاسيس كميته بين‌المللي صليب سرخ شده است. مقر آن شهر ژنو سوییس است. در ابتدا صليب سرخ در زمينه سفيد، به دليل احترام به دولت سوییس كه در عرصه بين‌المللي به يك كشور بي‌طرف معروف است؛ به عنوان نشان كميته برگزيده شد. اما بعد به دليل استفاده امپراطور عثماني از نشان هلال قرمز رنگ در متن سفيد به جاي صليب سرخ، نشان هلال احمر نيز به رسميت شناخته شده است. بنابراين در حال حاضر دو نشان صليب سرخ و هلال احمر، قانوني و قابل استفاده است. كنوانسيون‌هاي چهارگانه ژنو و در پروتكل الحاقي آن، صلاحيت و وظايف كلي كميته بين المللي صليب سرخ را بيان نموده است.

كميته صلاحيت دارد كه با برگزاري سمينارها و دوره‌هاي آموزشي، حقوق بين‌الملل بشر دوستانه را توسعه دهد و يا با تهيه پيش‌نويس و برگزاري كنفرانس ديپلماتيك، زمينه را براي تدوين حقوق بين‌الملل بشر دوستانه مهيا نمايد. نقش كميته بين‌الملل صليب سرخ در تدوين و تصويب كنوانسيون چهارگانه ژنو و دو پروتكل الحاقي آن، نمونه بارز چنين صلاحيتي است. علاوه بر اين كميته صلاحيت مذاكره با طرفين مخاصمه و صلاحيت همكاري با دولت‌ها و سازمان‌هاي بين‌المللي را دارد تا بدين ترتيب توجه و يا حمايت آنها را به وضعيّت قربانيان جنگ جلب نمايد.

علاوه بر قدرت و اختيارات مذكور، كميته بين‌المللي صليب سرخ داراي وظايفي است كه دولت‌ها از طريق كنوانسيون‌هاي چهارگانه ژنو و پروتكل‌های الحاقي به آنها، بر دوش سازمان نهاده‌اند. كميته به عنوان يك نهاد بي‌طرف و غيرسیاسي از جايگاه والايي در عرصه روابط بين‌المللي برخوردار است و عملكرد غيرسياسي، منصفانه و انسان دوستانه كميته بين‌المللي صليب سرخ موجب اعتماد دولت‌ها به اين سازمان غيردولتي شده است.

اساسنامه كميتۀ بين‌المللي صليب سرخ، يكي از وظايف اصلي و مهم آن را اجراي ماموريت‌هاي محوله از سوي كنوانسيون‌ها و پروتكل‌هاي ژنو اعلام مي‌كند. در چارچوب اين اسناد، كميته ماموريت دارد كه از حيات و كرامت افراد در مخاصمات مسلحانه بين‌المللي و غيربين‌المللي و نيز در شورش‌ها و نا آرامي‌هاي داخلي حمايت نمايد و با ارایه خدمات امدادي، به كمك مجروحين و حادثه ديدگان بشتابد. تا بلكه پيامدهاي ناگوار و ناخوشايند جنگ و آلام بشري ناشي از آن كه دامن‌گير افراد به‌خصوص افراد غيرنظامي است، كاسته گردد. بازديد از اسراي جنگي و بررسي وضعيت آنها به منظور بهبود شرايط زندان‌ها از ديگر فعاليت‌هاي كميته بين‌المللي صليب سرخ است.

كميته تلاش مي‌كند تا زمينه بازگشت اسیران به ميهن خودشان را فراهم نمايد. كميته همچنين اشخاصي را كه در اثر مخاصمات مسلحانه بين‌المللي و يا غيربين‌المللي آواره و يا پناهنده شده‌اند؛ با ارایه خدمات امدادرساني، آنها را مورد حمايت قرار مي‌دهد. كميته بين‌المللي صليب سرخ تمامي اين فعاليت را در چارچوب اصولي مانند انسانيت و بشر دوستي، بي‌غرضي، بي‌طرفي، استقلال خدمات داوطلبانه، اتحاد و يگانگي و جهان‌شمولي به انجام مي‌رساند. رعايت اين اصول موجب اقتدار و استقلال كميته است.

رسول ظفری

0 پیام برای این مطلب ثبت شده