تجربه‌ی دموکراسی در پاکستان

با آن‌که حزب نوازشریف پیروز انتخابات اخیر در پاکستان شد، اما برنده‌ی اصلی دموکراسی بود. بیش از 60درصد واجدان شرایط در انتخابات پاکستان شرکت کردند که بیشترین تعداد از سال 1970 محسوب می‌شود.

با وجود تهدیدات طالبان، مردم پاکستان از جمله طبقات نخبه‌ی شهرنشین حضور قابل قبولی در انتخابات داشتند. بیش از صد نفر در خشونت‌های پیش از انتخابات کشته شدند و حملات هراس‌افکنی در کراچی، پیشاور و شهرهای دیگرمنجر به انصراف عده کمی ازشرکت در انتخابات شد.

آمار بالای شرکت‌کنندگان در انتخابات از جمله شمار زیادی از زنان و جوانان نه تنها شاهدی بر آشتی دوباره‌ی مردم با روند دموکراسی بود، بلکه همچون سیلی محکمی به صورت حکیم‌الله محسود، از رهبران طالبان به حساب آمد که خود و گروهش سعی در مرعوب کردن مردم و مشروعیت‌زدایی از نظام پاکستان داشتند. طالبان مدعی شدند انتخابات با قوانین اسلام در تعارض است.

البته انتخابات اخیر در پاکستان خالی از ضعف و نقصان هم نبود و اقدام‌هایی نظیر ممانعت از رأی‌گیری و تقلب در چند حوزه‌ی انتخابیه در کراچی و شهرهای دیگر گزارش شد.

در منطقه‌ی ناآرام بلوچستان نیز بی‌نظمی‌هایی مشاهده شد که حکایت از دخالت ارتش و دست بردن در برگه‌های رأی‌گیری داشت.

گروه‌های جدایی‌طلب در این ولایت با اعمال هراس‌افکنی سعی در ترساندن نامزدها، مردم و مسوولان برگزاری انتخابات با هدف کاستن از تعداد آرا داشتند. سیاستمداران بلوچستانی نیز که مدت‌ها در حاشیه قرار گرفته بودند برای انتخابات به پاکستان برگشته و طبق گزارش‌ها ارتش در مواردی مانع بازگشت آن‌ها به صحنه انتخابات شده بود.

اما در بیشتر شهرها بزرگ‌ترین مشکل نه خشونت و تقلب بلکه ناکارآمدی و بی‌کفایتی مسوولان برگزاری بود.در بعضی حوزه‌ها مردم شش ساعت برای انداختن رای به صندوق معطل شدند. مسوولان برگزاری به درستی آموزش ندیده بودند و نحوه‌ی اداره امور از قبل تمرین نشده بود و به همین دلیل دولت آینده نوازشریف باید روند اصلاح قانون انتخابات در کمیسیون فدرال را پیگیری کند.

دولت پاکستان باید به منظور عمیق‌تر کردن اعتماد مردم به روند مردم سالاری، باید آن‌ها را متقاعد کند که نه تنها شرکت در انتخابات موضوع مهمی است بلکه آرای مردم مصوون از هرگونه شائبه‌ی تقلب و تخلف است. در طول پنج سال گذشته بازیگران اصلی قدرت در کشور از جمله دو حزب بزرگ مردم و مسلم لیگ، ارتش، قوه قضاییه و رسانه‌های خصوصی با یکدیگر اختلاف‌نظرهای شدیدی داشتند اما با سعه‌ی صدر و خویشتنداری در طول انتخابات، زمینه‌ای را فراهم کردند تا قطار مردم‌سالاری از خط خارج نشود.

با توجه به مشارکت گسترده‌ی مردم در انتخابات به نظرمی‌رسد مردم پاکستان در حال آشتی با روند دموکراتیک هستند. به هر حال نباید فراموش کنیم که در زمانی نه چندان دور جنرال پرویز مشرف از محبوبیتی 60 درصدی بین مردم پاکستان برخوردار بود. ادامه‌ی احساس همدلی و همنوایی با دموکراسی در میان مردم نیازمند آن است که آن‌ها نتایج اعتمادشان را در شیوه‌ی زمامداری مطلوب و اصلاحات اقتصادی معنادار ببینند.

حزب مردم در طول پنج سال زمامداری به طور گسترده‌ای در مدیریت اقتصادی شکست خورده است و برنامه‌ی حمایت از خانواده‌های کم درآمد که با پرداخت پول به این خانواده‌ها همراه بود، گرچه تا حدودی صدمات ناشی از رکود اقتصادی روی طبقات فقیر را کاهش داد، اما رونقی برای کشور به همراه نداشت. حزب مردم مانع اتخاذ تدابیر لازم برای افزایش درآمدهای مالیاتی شده و نتوانست شرکت‌های دولتی بدون بازده و قدیمی را بازسازی کند.

گفتنی است پاکستان پایین‌ترین نرخ درآمد مالیاتی به نسبت تولید ناخالص داخلی را در جهان دارد. حزب مردم در بیشتر اوقات زمامداری‌اش در آستانه‌ی ورشکستگی بود. حجم بالای آرای مردم به حزب مسلم لیگ شاخه‌ی نواز به دلیل سیاست‌های این حزب در مورد بازار است که می‌تواند اقتصاد مرده‌ی کشور را به حالت اول بازگرداند.

نوازشریف در طول مبارزات انتخاباتی و حتا قبل از آن عنوان کرد اصلاحات اقتصادی اولویت اصلی‌اش خواهد بود. یکی از وظایف اصلی او در آینده وادار کردن نخبگان اقتصادی به پرداخت مالیات و سرمایه‌گذاری هرچه بیشتر روی ایجاد شغل و گسترش زیرساخت‌ها خواهد بود.

چالش‌های پیش روی پاکستان بسیار جدی است. اقتصاد کشور گرفتار تورم و دولت اساساً ورشکسته است، دامنه‌ی تهدیدات هراس‌افکنانه نیز گسترش فوق‌العاده‌ای داشته است. افراط‌گرایی همچون سرطان در حال خوردن مغز پاکستان است.

ثبات سیاسی و زمامداری قانونی و مشروع پیش‌شرط ادامه‌ی اصلاحات است و این مهم از سوی جنرال اشفق کیانی، فرمانده ارتش به رسمیت شناخته شده است. وی ماه گذشته در اظهاراتی انتخابات را فرصتی طلایی توصیف کرد که می‌تواند هدایتگر دوره‌ی جدیدی از پایبندی به ارزش‌های دموکراتیک باشد.

او خاطر نشان کرد: «مدیریت مطلوب و مردم‌سالاری می‌تواند به مردم در برابر مصایب و مشکلات پاکستان آرامش بدهد.» این اظهارات از سوی نیروهای سیاسی سکولار که معمولاً منتقد ارتش هستند مورد تحسین و ستایش قرار گرفت.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده