تحکیم مناسبات با هند به نفع افغانستان است

هفته‌ی گذشته رئیس‌جمهور کشور برای بازدید دوستانه به هندوستان سفر نمود. این سفر رئیس‌جمهور در محافل داخلی و منطقه‌ای با واکنش‌های متفاوتی روبرو گردیده است. برخی این سفر را در جهت تحکیم مناسبات سیاسی و تاریخی دو کشور مفید و ارزنده ارزیابی و تحلیل نموده اند. این تحلیل‌گران در زمینه توازن روابط خارجی کشور نیز این سفر را لازم دانسته اند. در مقابل، عده‌ای دیگر پیامدهای چنین سفرهایی را با توجه به حساسیت‌های منطقه‌ای و نگرش خاص بعضی از همسایه‌های افغانستان، غیرضروری دانسته و از آن استقبال ننموده اند. اما، نه تنها این سفر رئیس‌جمهور، بل مناسبات دو کشور افغانستان و هند همیشه در تحلیل‌های مثبت و منفی قرار گرفته است؛ و با توجه به رقابت‌های منطقه‌ای، بخصوص میان هند و پاکستان، واکنش‌های صورت گرفته متفاوت و حتا متضاد بوده است. ولی، انجام این سفر و در کلیت آن مناسبات دوستانه‌ی افغانستان و هند از جهات مختلف برای کشور حایز اهمیت بوده و نمی‌توان در استراتژی سیاسی منطقه‌ای و روابط خارجی از آن غافل بود و یا کم اهمیت شمرد. روابط میان افغانستان و هندوستان، دارای پیشینه‌ی تاریخی، فرهنگی و سیاسی به قدمت تاریخ دو کشور و منطقه می‌باشد. در طول قرون و سالیان مناسبات دو کشور از حسن نیت خوب و قابل اعتمادی برخورداربوده است. هم چنین وسعت این روابط نیز گسترده و ازتنوع مطلوب برخوردار بوده است. در چند سال اخیر ادامه و تحکیم مناسبات افغانستان و هند بنابه لحاظ حساس بودن شرایط از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد.

در این چهارچوب اینک می‌توان گفت که سفر رئیس‌جمهور کشور حایز اهمیت می‌باشد. اهمیت موضوع در چند نکته کاملا روشن نهفته است. نکته‌ی اول این است که افغانستان یک کشور مستقل است. افغانستان بربنیاد حقوق داخلی و بین‌المللی حق دارد با هر کشوری که دوست دارد مناسبات برقرار نماید. از آن جایی که هندوستان یکی از دوستان دایمی و تاریخی افغانستان به شمار می‌رود، افغانستان لازم می‌داند که براین مناسبات دوستانه از هر طریق ممکن تاکید ورزد. نکته‌ی دوم این است که در شرایط کنونی افغانستان برای گذر از دوران بحران و پشت سرنهادن موفقانه‌ی دوران سازندگی از همه کشورهای دوست که صادقانه و مجدانه دست دوستی و یاری دراز نموده اند استقبال نماید؛ منصفانه باید گفت که کشور هندوستان دراین زمینه سنگ تمام را گذاشته است. با وجود ایجاد چالش‌های گوناگون و سنگ‌اندازی‌های صورت گرفته، هند از یاری رساندن به مردم افغانستان هیچ‌گونه کوتاهی نورزیده است. بنابر این تاکید بر ادامه‌ی چنین همکاری دوستانه از وجایب اساسی حکومت افغانستان به شمار می‌رود. در شرایط کنونی، بویژه دوران تحول هند با توجه به مشترکات تاریخی می‍‌تواند در زمینه‌های مختلف همکار و دوست قابل اعتماد افغانستان به شمار رود.

نکته‌ی سوم مسأله‌ی حساسیت اسلام آباد نسبت به تحکیم مناسبات کابل و دهلی می‌باشد. حقیقت امر آنست که هیچ کشوری و نیز هیچ تحلیل‌گری نباید افغانستان را ملزم به محدودیت در ایجاد روابط خارجی کشور از دریچه و منظر اسلام آباد بنماید.

البته افغانستان نیز قطعا این قضیه را باید درک نماید که روابط و مناسبات با کشورها افزون بر اینکه در راستای تامین و حفظ منافع ملی باشد، نباید وارد حوزه‌ی حساسیت‌های منفی گردد. ولی این به این معنا هرگز نخواهد بود که کابل برای ایجاد مناسبات با کشورهای همسایه بایستی از اسلام آباد اجازه بگیرد. اسلام آباد اگر واقعا به روابط دوستانه با همسایگان خود باور دارد باید سیاست و روش خصمانه و بدبینانه و مداخله‌گرانه را، بویژه در ارتباط با افغانستان کنار بگذارد و به تقویت گزینه‌هایی بپردازد که اعتماد همسایگان را به دنبال داشته باشد. حقیقت امر آنست که پاکستان از هنگام تولد تاکنون دشمنی و عدم اعتماد هیچ هدیه‌ای برای همسایگان ارائه نداشته است. بنابراین تحکیم مناسبات افغانستان و هند به طور کلی، و سفر اخیر رئیس‌جمهور بطور اخص، به دلیل تامین نیازمندی‌های افغانستان برای تقویت زیربناهای اقتصادی و سیاسی و نظامی، هم چنین رفع نگرانی از تحولات مربوط به گسترش افراط‌گرایی در منطقه و حمایت برخی از کشورها از حلقه‌های هراس‌افکنی، و نیز روشن ساختن چشم‌انداز روند مبارزه با هراس‌افکنی در منطقه در یک هماهنگی و همسویی منطقه‌ای و بین‌المللی توجیه‌پذیر بوده و جای هیچ‌گونه نگرانی برای همسایگان ندارد.

در پایان در ارتباط با تحلیل‌هایی بیرون داده شده راجع به نگرانی‌های پاکستان، باید گفت در قدم نخست این اسلام آباد است که نسبت به سیاست‌های مشکوک خویش در منطقه و در خصوص با همسایگان تجدید نظر نماید. اسلام آباد باید بکوشد که به جای تقویت گروه‌های خشونت‌گرا و افراطی در جهت تقویت گفت‌وگوهای دوستانه و صلح‌آمیز و زمینه‌ی جلب اعتماد بکوشد؛ در مرحله‌ی بعدی متاسفانه تاکنون شواهد حاکی از آنست که افغانستان به هر میزان که ملاحظات اسلام آباد را در ایجاد روابط با همسایگان در نظر گرفته است، مقام‌های پاکستانی هرگز به این ملاحظات وقعی ننهاده و همچنان به سیاست‌های مداخله‌جویانه و حمایت از گروه‌های هراس‌افکن بویژه طالبان ادامه داده است. بنابر این افزون بر هوشیاری و الزام در رعایت نزاکت‌های همجواری از سوی افغانستان، این پاکستان است که گام‌های قابل اعتماد را در منطقه بردارد.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده