تردیدهای هند نسبت به سرمایه‌‏گذاری در افغانستان

منابع هندی به این روزنامه گفته‏‌اند که هراس‏‌ها درباره آینده پلان بلندپروازانه برای ارتباط هند با افغانستان از طریق جاده ابریشم راه جدید که از بندر ایرانی چابهار می‏گذرد، در حال بیشتر شدن است. ایران از آجیت دووال، مشاور امنیت ملی هند هنگام سفر به این کشور خواسته تا به تعهداتش در در قسمت ساخت این بندر و پروژه‌‏های جاده و ریل عمل کند. به گفته این مقام‏‌ها، دهلی نو علاقمند در اختیار گذاردن صد هزار دالر وعده داده شده در سال 2013 به این پروژه نیستند.

فکر دوم دهلی نو در قسمت این پروژه نگرانی‏‌هایی است که خروج نیروهای ایالات متحده ایجاد می‏کند و ممکن است پروژه 10.8 میلیارد دالری فولاد حاجیگک از سوی شرکت فولاد هند را متاثر سازد.

دیپلومات‏‌های هندی همچنین‌به مشکلات تازه در رابطه کابل با دهلی نو اشاره می‏کنند. حکومت رئیس‏‌جمهور غنی تقاضای خرید اسلحه از هند را در تلاش برای کاستن از حساسیت‏‌های پاکستان به حالت تعلیق درآورده است.

سوشانت سارین یک تحلیل‌گر در بنیاد بین‏‌المللی ویواکاناندا می‏گوید:« فکر می‏کنم واقعیت آن است که هیچ کس مطمئن نیست وضعیت در افغانستان در یک سال آینده چه خواهد شد، چه برسد به دو دهه. احمقانه است که میلیون‏‌ها دالر را روی حدس و گمان سرمایه‏‌گذاری کرد

هم برای ایران و هم هند، پروژه چابهار معنای استراتژیک دارد: دو کشوری به مبارزه با طالبان در سال‏‌های 1998 تا 2001- زمانی که ایالات متحده نزدیک بود که این گروه را به رسمیت بشناسد، کمک کردند. افزون بر آن ایران و هند نگرانی‏‌های مشترکی نسبت به پاکستان دارند و دو کشور در مرزهای‏‌شان با پاکستان در ماه‌های اخیر درگیری‏‌هایی داشته‏‌اند.

آقای دووال در نشست خود با علی شمخانی، رئیس امنیت ملی ایران بر اهمیت منافع مشترک دو کشور تأکید کرد و گفت که دو کشور «همسایگان بدون مرز مشترک هستند

با آن هم وضعیت سیال اوضاع در افغانستان به این معنی است که هیچ کشوری نمی‏‌خواهد تا منابع خود را در ساخت خطوط آهن پرهزینه و مسیرهای ترانزیت مصرف کند.

پروژه چابهار در سال 2012 و در پی شکست طالبان هنگامی که هند در جستجوی مسیر دسترسی به افغانستان محاط به خشکه بود، تا از اتکا به پاکستان خودداری کند، کلید خورد. این پروژه همچنین دسترسی به بازارها و منابع معدنی افغانستان را برای هند مهیا می‏‌ساخت. در عوض افغانستان هم از وابستگی به پاکستان برای دسترسی به آب‏‌های آزاد خلاص می‏شد.

افغانستان و هند و ایران در سال 2003 روی انکشاف مسیر چابهار، زرنج- دلارام موافقت کردند. بعداً در همان سال هند شروع به ساخت بزرگ‌راهی از زرنج به دلارام کرد تا جنوب افغانستان را به ایران وصل کند. این مسیر برای تجارت بین هند و ایران استفاده می‏شود اگرچه هزینه‏‌های حمل و نقل در مقایسه با جاده‏‌ای که از کابل به مرز واگه از طریق پاکستان می‏‌گذرد، بالاست.

در پی دیدار محمد خاتمی، رئیس‏‌جمهور وقت ایران از هند در سال 2002 دو کشور توافقنامه‏‌ای را امضا کردند که مسئولیت توسعه بندر چابهار و خطوط ریل به شرکت هندی «لیلاند آشوک» تعلق گرفت.

پیشرفت در کار این پروژه به‏‌ویژه بر سر رژیم‏‌های تعرفه و ترانزیت، کند بوده است. بازساخت جاده افغانستان به چابهار هم در زمان موعد تکمیل نشده است.

اما در سال 2010 وقتی شرکت هندی شروع به مذاکره برای پروژه معدن حاجیگک کرد، دهلی نو تلاش جدیدی را برای تسریع این کار انجام داد. وزرای خط آهن و معادن هند هم در بحث‏‌ها برای ساخت یک خط آهن برای حمل اوره از حاجیگک به چابهار دخیل بودند.

از آن سو چین هم اصرار به ساخت چابهار داشته و 75 میلون دالر اعتبار را برای کار فعلی در این بندر پیشنهاد کرده است. چین همانند هند قصد دارد تا در منابع معدنی افغانستان در معدن مس عینک سرمایه‏‌گذاری کند. منفعت اصلی چین در چابهار اگرچه آن است تا نفت را از سرمایه‏‌گذاری 14 میلیون دالری‏ خود در یادآوران، پارس جنوبی و مسجد سلیمان و آزادگان مدیریت کند.

ایران به نوبه خود روی چندین پروژه جداگانه برای افزایش راه‌های مواصلاتی در افغانستان کار می‏کند. افزون بر کار برای ساخت یک خط آهن 175 کیلومتری از مشهد به هرات، این کشور در ساخت یک تونل 5 کیلومتری در تاجکستان که ایران را از طریق هرات و مزار شریف وصل می‏کند، در حال کار است.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده