ترکیه گذار از دموکراسی به دیکتاتوری!

هلال/ پیروزی مجدد رجب طیب اردوغان در انتخابات ۲۴ جون، ترکیه را پس از رفراندوم سال گذشته که بسته ای از اختیارات گسترده را در دستان رییس‌جمهور این کشور قرار داد و معنای آن حاکمیت بدون نظارت و ارزیابی است، وارد عرصه ای جدید از قانون اساسی کرده است. اختیارات شبه-دیکتاتوری دفتر جدید رجب طیب اردوغان، ریاست‌جمهوری ترکیه به این رهبر کهنه کار اجازه انحلال پارلمان، انتصاب قضات، صدور احکامی با ضمانت قانونی، هدایت نیروهای مسلح و اعلام جنگ می دهد و هم‌زمان پست نخست وزیری را منحل می کند.

تقریبا یک قرن پس از آنکه کمال آتاتورک جامعه ترکیه را پس از جنگ جهانی اول متحول کرد، این اصلاحات قانون اساسی جدید که به دنبال رفراندوم شدیدا رقابتی اپریل۲۰۱۷ تایید شد، چشم‌گیرترین دستاورد در تاریخ دموکراتیک ترکیه به حساب میآید. حال در اولین انتخابات ریاست‌جمهوری از زمان اصلاحات، رهبران اپوزیسیون میگویند: ترکیه بیشتر فاشیست است تا دموکراتیک. زیرا رهبری حکم‌فرما بر قوه مجریه، سیستم قضایی و پارلمان دارد.

سلین سایک بوکه، از قانونگذاران اپوزیسیون ترکیه به بی بی سی می گوید: ما درون یک رژیم فاشیستی زندگی می کنیم. اما رژیم های فاشیست معمولا با ۵۳ درصد رای در انتخابات ها پیروز نمی شوند، بلکه ۹۰ درصد رای می گیرند. بنابراین مشخص می شود که ارزش های ترقی خواهانه هنوز اینجا وجود دارد و می تواند ارتقا یابد.

اردوغان اقتدار صریحی در انتصاب مستقیم مقام های دولتی ارشد، دست چین کردن کابینه، اعلام حالت فوق العاده و مداخله در سیستم حقوقی این کشور خواهد داشت. ترکیه از زمان کودتای ناکام ۲۰۱۶ هدف وضعیت فوق العاده قرار گرفته است، ۱۷ هزار معلم، افسر پلیس، قاضی و سرباز اخراج شده اند و بیش از ۵۰ هزار تن پشت میله های زندان افتادند.

اردوغان در سخنرانی پسا انتخاباتی به هزاران تن از حامیانش مقابل مقر حزب حاکم آک پارتی گفت: مقابل هیچ کس جز خداوند سر خم نمی کنیم. شما درسی به آن کسانی آموختید که منتظر به زانو درآمدن ترکیه بودند. پیروز این انتخابات، دموکراسی، اراده مردم و تک تک ۸۱ میلیون شهروند ما هستند.

با این حال، اصلاحات بالا به پایین مذکور تمام بروکراسی دولتی را تحت کنترل او درآورده است و احتمالا باعث ماندن او در قدرت تا سال ۲۰۲۸ می شود و ممکن است او در پایان این دوره پنج ساله در انتخابات دیگری شرکت کند. تحکیم حکومت انفرادی او بعید است در رسانه ها با مخالفت چشم گیری مواجه شود چرا که اکثرا پس از یک سری سرکوب ها علیه مخالفان، حامی دولت شدند. اما همه این حرکت‌ها در دراز مدت می‌تواند استبداد فردی و تک محوری را در جامعه مدرن ترکیه تقویت نماید، اما نباید از نظر دور داشت که اساس ترکیه با سکولاریزم گذاشته شده و اسلام‌گرایی رادیکال قطعا می‌تواند با چالش های بزرگ رو به رو گردد.

چالش دیگر ترکیه ایجاد توازن میان امریکا و روسیه است امریکا در ماه های اخیر و پس از آنکه آنکارا و مسکو قرارداد خرید سامانه دفاع موشکی اس-400 را در ماه دسامبر سال گذشته میلادی به امضا رساندند، در تلاش بوده است تصمیم مقامات ترکیه را تغییر دهد. یکی از دلایل این مساله، نگرانی درباره احتمال استفاده از سامانه اس-400 از جانب روسیه به منظور به دست آوردن اطلاعات محرمانه درباره جنگنده نسل پنجم اف-35 امریکایی بوده است. ترکیه سفارش خرید این جنگنده ها را به شرکت امریکایی لاکهید مارتین داده است.

مقامات امریکایی در روزهای گذشته هشدار داده‌اند در صورتی که ترکیه توافق خرید این سامانه موشکی از مسکو را رها نکند، با پیامدهای آن مواجه خواهد شد. همچنین، مقامات امریکا اعلام کرده‌اند در این صورت، ممکن است تحویل جنگنده های اف-35 به ترکیه در حالت تعلیق درآید.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده