تقابل امریکا و پاکستان و توانایی دیپلماسی افغانی!

مدتی است که امریکایی‌ها در مورد صداقت پاکستانی‌ها، در امر مبارزه با تروریزم دچار شک و تردید شده‌اند و برای وادارساختن پاکستانی‌ها در مبارزه با گروه‌های تروریستی اعمال فشارهایی را روی دست گرفته‌اند. مدت‌ها پیش مشاور امنیت ملی ایالات متحده امریکا طی دیداری از اسلام آباد به رهبران ملکی و نظامی ارشد پاکستان گفته بود: حملات شبه‌نظامیان مستقر در پاکستان به کشور همسایه (افغانستان)، اکیدا غیرقابل قبول‌اند. این مقام امریکایی از پاکستان خواسته بود برای جلوگیری استفاده هراس‌افگنان از قلمرو آن کشور، به حیث پایگاهی جهت حمله به کشورهای همسایه، کار بیشتری انجام دهد و روابطش را با هند و افغانستان بهبود بخشد. مقام‌های امریکایی هشدار داده بودند در صورتی که اسلام‌آباد به‌شکل جدی‌تر به تارومار شبکه حقانی نپردازد، ۳۰۰ میلیون دالر کمک نظامی امریکا را از دست خواهد داد. اینک پس از مدتی بار دیگر مقام‌های امریکایی زبان به تهدید پاکستان گشوده‌اند. دونالد ترامپ رییس‌جمهور ایالات متحده امریکا هفته پیش در این باره به صراحت در صفحه تویتری خود نگاشته است: امریکا به صورت احمقانه‌ای در پانزده‌سال گذشته بیشتر از ۳۳ میلیارد دالر را در اختیار پاکستان گذاشته؛ ولی در عوض دروغ و فریب از این کشور تحویل گرفته است. وی افزوده است که امریکا پس از این مجبور نیست که چنین سخاوتی در برابر پاکستان از خود نشان دهد. او تاکید کرده است که مقام‌های پاکستانی بر این باورند که رهبران امریکا احمق استند و به همین دلیل با سیاست دروغ و فریب را به پیش گرفته‌اند.

هم چنین نیکی هیلی، سفیر ایالات متحده امریکا در سازمان ملل متحد نیز در این رابطه هشدار داده است که ادامۀ «بازی دوگانه» پاکستان برای واشنگتن پذیرفتنی نیست. پاکستان برای سال‌ها بازی دوگانه را در برخورد با ایالات متحده امریکا و جنگ با هراس‌افگنی انجام داده است. وی هشدار داده است احتمال دارد تمامی کمک‌های امریکا به پاکستان، قطع شوند. گفته می‌شود که امریکا سالانه حدود 1.1 میلیارد دالر در بخش نظامی و غیرنظامی به پاکستان کمک می‌کند. از جانب دیگر پاکستانی‌ها نیز نسبت به این اظهارنظرها و انتقادهای مقام‌های امریکایی سکوت ننموده و به دفاع از خود پرداخته‌اند. وزیر خارجه پاکستان در صفحه توییتش در پاسخ به اظهارات ترامپ نوشته است که پاکستان به زودی جهان را از حقیقت با خبر خواهد کرد. هم‌چنین وزیردفاع پاکستان با محکوم کردن اتهامات اخیر ترامپ اعلام کرد: آمریکا هیچ کمک مالی به‌پاکستان نداشته است. وی در ادامه افزوده است ترامپ اگر مدعی است که دولت آمریکا ۳۳ میلیارد دالر به‌پاکستان کمک‌کرده است، باید فهرست تمام کمک‌های انجام شده را به طور مستند ارایه کند. او با اشاره به‌ظرفیت‌های بالای دفاعی ارتش پاکستان گفت: هر کس بخواهد برای ما خطر ایجاد کند با وی مقابله خواهیم کرد.

این اعلام موضع‌های ایالات متحده امریکا در برابر پاکستان به شدت از سوی مقام‌های کشور و برخی از تحلیل‌گران مورد استقبال قرار گرفته است. چنانچه سخنگوی رییس‌جمهور کشور مدعی شده؛ که این اعلام موضع ترامپ در واقع دست‌آورد تلاش‌های دیپلماسی حکومت وحدت ملی است.

همین طور بسیاری از تحلیل‌گران کشور اعلام موضع اخیر رییس‌جمهور امریکا را به معنای پایان رابطۀ امریکا با پاکستان تلقی کرده و نتیجه گرفته‌اند که روزهای دشوار این کشور آغاز شده است. ظاهر امر نیز چنین است که رییس‌جمهور کنونی امریکا درباره پاکستان سیاست سخت‌گیرانه‌و انتقادآمیزی را در پیش گرفته است و در آن‌باره نمی‌توان تردید داشت؛ سیاستی که هرازگاهی در اعلام موضع‌های مقام‌های امریکایی خود را نشان می‌دهد. هم‌چنین در این باره هم نمی‌توان تردید داشت که پاکستانی‌ها در مدت شانزده سال گذشته نه تنها امریکا بلکه جهان را با سیاست دوگانه خود فریب دادند. آن‌ها به‌نام مبارزه با تروریزم حمایت‌های همه جانبه بین‌المللی را بدست آوردند اما در عمل به تقویت و حمایت تروریست‌ها پرداختند.

حکومت افغانستان بارها در این باره صدای اعتراض خود را بلند نموده و از جامعه بین‌المللی، به‌خصوص ایالات متحده امریکا خواسته بود که نسبت به خوش‌بینی‌های موجود درباره پاکستان تجدید نظر نمایند. اما متاسفانه غربی‌ها، همواره به گفته‌ها و عملکردهای پاکستانی‌ها خوش‌بین بودند. در همین حال شماری از آگاهان امور سیاسی کشور، با توجه به تجارب موجود اظهارات اخیر ترامپ را بازی با کلمات و نمایش رسانه ای خوانده‌اند؛ آن‌ها معتقدند تاکنون هیچ‌گونه تغییر عینی به جز تهدیدهای زبانی، در سیاست‌های رسمی امریکا بر ضد پاکستان مشاهده نشده است.

در نهایت در ارتباط با موضوع دو نکته مهم درخور توجه است: نخست این‌که اگر واقعا استراتژی ایالات متحده امریکا در برابر سیاست‌های پاکستان در مبارزه با تروریزم به اندازه‌ای تغییر کرده باشد که رییس‌جمهور امریکا آن را بر زبان آورده است، این یک تغییر اساسی و مهم است. در این راستا باید شاهد تحولات مهم و جدی در روابط دو کشور و هم چنین شاهد اقدام مثبت در راستای مبارزه با تروریسم باشیم. نکته دوم این است که به جز از پیامدهای طبیعی تغییر احتمالی سیاست خارجی امریکا نسبت به پاکستان، افغانستان از این میان چه سودی خواهد برد؟

آیا همانطور که اکنون سخنگوی رییس‌جمهور مدعی است این تغییر سیاست امریکا درباره پاکستان نتیجه و فرایند فعالیت دیپلماسی افغانستان است؟ با توجه به این که آشوب و کشمکش بر سر قدرت در اردوگاه حکومت وحدت ملی به آخرین مرحله خود رسیده است، از جانب دیگر سیاست خارجی کشور به دلیل ضعف داخلی فاقد کارآیی و ابتکار می‌باشد، آیا زمامداران کابل اندیشه و توانایی این را دارند که از چنین فرصت طلایی برای فراز کردن سیاست خارجی افغانستان در منطقه بهره‌برداری نمایند؟ یا هند تمام دست‌آوردهای برآمده از تغییر سیاست واشنگتن نسبت به اسلام آباد را، در سبد منطقه‌ای خود خواهد ‌گنجاند؟!

  • عبدالکشور اخلاقی

0 پیام برای این مطلب ثبت شده