خطر افغانستان فراموش شده

هفته‏‌ی گذشته نماینده سازمان ملل در افغانستان با تاکید بر این مسئله که مواجهه‌ی افغانستان با چالش‌های موجود زمان زیادی می‌برد، گفت جامعه جهانی نباید چشمانش را روی مسئله‌ی افغانستان ببندد.

نیکولاس هیسم، نماینده سازمان ملل در افغانستان با اشاره به نقش جامعه جهانی در حل مسایل، فراموش شدن افغانستان در میان بحران‌های رو به افزایش کنونی را فاجعه‌بار توصیف کرد.

حقیقت این است که گفتههای آقای هیسم استنباط تازهای نیست، بل این واقعیت تلخ را تجربه‌ی یک دههی تاریک در حیات سیاسی – اجتماعی افغانستان بازگو نموده و بیان میکند. دههی هفتاد خورشیدی و زمانیکه براساس یک دسیسهی جهانی و با همدستی عناصر منطقهای، افغانستان در محراق آتش‌باریهای اشغالگرانه و سپس جنگ داخلی قرار گرفت، بنیان نظام سیاسی در افغانستان از هم پاشید. این امر منجر به فروپاشی هستههای اصلی نظام گردیده و استحکام و بازسازی آن پس از شکست گروه طالبان، افزون برآنکه میلیاردها دالر مصرف برداشت، هنوز هم حتی به صورت فیصدی انجام نشده است.

اکنون نیز درگیری شدن جهانیان به قضایای غم‏انگیز و بزرگ در خاورمیانه، شرق اروپا (اوکراین) منجر به این شده است که جامعه جهانی به نحوی افغانستان را در از صدر برنامهها و توجه خویش قرار دهد. همین مسئله باعث شده است که این نگرانی تشدید شود که با وجود پیشرفت‌های افغانستان در تقابل با چالش‌های اقتصادی، امنیتی و سیاسی، کم‏توجهی جهان به افغانستان بار دیگر این کشور را مرکز بحران، ترور و تریاک قرار دهد.

هرچند ممکن است روحیهی منعطف مردم افغانستان بتواند با بسیاری از بحرانها مقابله نماید، ولی ضرورت اصلی این است که افغانستان پیش از هر کاری باید با مشکلات جدی اقتصادی مقابله نماید. شکی نیست که این امر نیازمند یاری همه جانبه، جدی، جامع و فراگیر جامعه جهانی است که تا دولت کابل نگذارد در هر یک از بخش‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی مسئله‌ای ایجاد شود. در غیر آن صورت همان‌گونه که آقای هیسم گفته است، همه بحران‌ها با یکدیگر ترکیب خواهند شد و کشور وارد برهه‌ی بدی می‌شود.

تأثیر کلی روند انتقال مسئولیت برای افغانستان، تنها در بعد نظامی و امنیتی نبوده است، بل همزمان با خروج نظامی غرب از افغانستان، بسیاری از موسسات نیز بساط فعالیت خود را برچیده و در پی این خروج شاهد تغییرات اقتصادی حتی رکود در اقتصاد کابل بوده‌ایم. تعداد نهادهای بین‌المللی در افغانستان کاهش یافته و این امر بر حیات اقتصادی – اجتماعی مردم به شدت تأثیر ناگواری گذاشته است. همین مسئله است که آقای هیسم را وادشته تا بگوید که «از نظر اجتماعی هم، برای ما به عنوان سازمان ملل بهره‌گیری از شبکه‌های اجتماعی آن هم نه تنها در قبال افغان‌ها بل برای سازمان‌های غیردولتی و غیرافغان‌ها نیز دشوارتر شده است

بنابراین باید دنیا و دولت افغانستان به جای اینکه انتظار معجزه بوده و نسبت به اوضاع خوش‌بین باشند، دست از آستین درآورده و به همکاریهای جامع جهانی و منطقهای، افغانستان را از این حالت نجات بخشیده و از این رهگذر دنیا را از آفتی که در حال رشد و گسترش است رهایی دهند. زیرا گروه‌هایی که در حال حاضر در شمال افغانستان علیه دولت این کشور مبارزه می‌کنند ایدئولوژی خاص خود را دارند و درجهت اهداف خود عمل می‌کنند. برای این گروه‌های افراطی فرق نمی‌کند که با عنوان جهاد در سوریه و عراق علیه امریکا بجنگند یا در کشور دیگری علیه روسیه و چین. بل آن‌ها فقط می‌خواهند اهداف خود را دنبال و به آن دست یابند.

بنابراین باید پذیرفت که افغانستان درگیری یک بازی بزرگ جهانی است و خطر آن نیز میتواند خیلی فراتر از محدودهی جغرافیایی افغانستان باشد. بنابراین، ضروری است تا خطر افغانستان فراموش شده را جدی گرفت و راهبردی را در پیش گرفت که بتوان دولت کارامدی را روی کار آورده و از کانال تقویت و حمایت آن جهان را از شر پدیدهی افراطگرایانهی که در خاک افغانستان در حال رشد است نجات بخشید.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده