خلیفه خودخوانده، از کجا برخواست؟

فلم سینمایی world war Z یا همان اثر هالیوودی مشهور جنگ جهانی زامبی‌ها، گویی حکایت جهان امروز شده است؛ با پدیده‌ای به نام داعش. گروهکی هراس‏‌افکن که چونان مردگان متحرک و البته باانگیزه فلم‌های تخیلی، طعمه‌های خود را یک به یک شکار کرده و بر جمعیت‏‌شان می‌افزاید.

زامبی‏‌های سیاسی موسوم به داعش هر روز جنایتی تازه خلق می‏کنند. روزی به شیعیان حمله می‏برند، زمانی ایزدی‌‏ها را زنده به گور می‏کنند، بعد سراغ اهل سنت، کردها و ترکمن‏‌ها می‏روند و تهدیدات‏‌شان نیز وسعت بیشتری به خود می‏گیرد، طوری که افزون بر سوریه و عراق، حالا به تهدید اردن و لبنان روی آورده و حتی با کاخ سفید و در خیابان‏‌های لندن هم عکس یادگاری می‏‌اندازند.هرچند در فلم‏‌های تخیلی می‏توان پدیدار شدن زامبی‏‌ها را به جادوگری خبیث نسبت داد که دنبال سوءاستفاده از مردگان برای قدرت خویش است، اما در جهان سیاست که اصل بر واقع‏‌گرایی است، باید به دنبال دلایل ملموس‏‌تری برای شکل‏‌گیری هراس‏‌افکنان نوظهور بود؛ هراس‏‌افکنان جدیدی که خشونتی به مراتب بیشتر از القاعده ـ خالق فاجعه یازدهم سپتمبر ـ دارند و در سطحی وسیع‏‌تر نسبت به بوکوحرام، الشباب و النصره عملیات هراس‏‌افکنانه انجام می‏دهند.

هرچند شکل‏‌گیری داعش معمولاً به بحران سوریه نسبت داده می‏شود، اما این گروه هراس‏‌افکن پیش از آن زمانی در قامت یک تشکیلات هراس‏‌افکن مستقل از القاعده اعلام موجودیت کرد که رهبرش در زندان‏‌های امریکایی گرفتار شد.

امریکایی‏‌ها می‏گویند که ابوبکر بغدادی را به اشتباه آزاد کردند، اما برخی معتقدند بعید است سازمان سیا از ظرفیت‏‌های بالقوه هراس‏‌افکنانه داعش که یک بار در سال 2008 در موصل اعلام تشکیل خلافت اسلامی کرده بود، غافل بوده باشد.

بازداشت نمایشی سرکرده هراس‏‌افکنان داعش و سپس آزادی وی باعث شد تا داعش اولین ماموریت خود را در راستای سناریوی سقوط دمشق و برهم زدن سیر طبیعی بیداری اسلامی در جهان عرب عملیاتی کند.

عکس‏‌های تازه منتشر شده از سوریه در حال جنگ، چهره منسوب به ابوبکر بغدادی را در کنار سناتور جمهوری‏‌خواه مک‏‌کین نشان می‏دهد؛ همان سیاست‌مدار تندروی که رقیب اوباما در انتخابات پیشین ریاست‏‌جمهوری ایالات متحده بود.

در کنار این، دسترسی داعش به سلاح‏‌هایی که امریکا و متحدانش در اختیار شورشیان در سوریه قرار داده بودند، برگ دیگری از همراهی واشنگتن با هراس‏‌افکن‏‌ها برای دست‌یابی به اهداف خود در خاورمیانه را نشان می‏دهد؛ همان سناریویی که پیش از این در افغانستان و در قالب عمل به استراتژی سد نفوذ علیه شوروی هم به کار رفته بود.

قدرت گرفتن داعش در سوریه با حمایت امریکا و متحدانش که با هدف سقوط بشار اسد صورت می‏گرفت، در راستای نقشه کلی جنرال دیوید پتریوس، فرمانده پیشین نظامیان امریکایی در عراق بود که پیش از این در عراق جبهه النصره، دیگر گروه هراس‏‌افکن را برای انجام عملیات در سوریه تشکیل داده بود.

النصره که با حمایت پتریوس در سوریه و لیبیا نقش‏‌آفرینی می‏کرد پس از قتل دیپلومات امریکایی در لیبیا، ناگهان از دایره توجهات خارج شد و جالب اینجا بود که همزمان پتریوس هم به جرم داشتن «دوست دختر» حذف شد.

با کمرنگ شدن نقش النصره، نوبت به داعش رسید تا در سوریه قدرت خود را افزایش دهد. حالا داعش تنها امید غرب و برخی متحدان منطقه‏‌ای برای شکست دادن ارتش سوریه شده بود. برخی منابع خبری به نقل از احزاب مخالف دولت ترکیه فاش کردند که رهبران این گروه چند نشست با سرویس اطلاعاتی این کشور و چند نشست مشترک با مقام‏‌های اطلاعاتی ترکیه، عربستان و قطر داشته‏ و با تسلط بر منابع نفتی، توان اقتصادی خود را افزایش داده‏‌اند.

با این حال حضور حزب‏‌الله لبنان در سوریه و تقویت ارتش این کشور، مانع از سقوط دمشق و قدرت گرفتن داعش شد و به همین منظور داعشی‏‌ها که با شکست پیاپی کنفرانس‏‌های به اصطلاح صلح در سوریه دیگر مجالی برای موفقیت در این کشور نمی‏‌دیدند، به تدریج از زمستان 91 وارد عراق شدند و چادرهای تحصن انبار، بهترین مکان برای سازماندهی آنان در شمال عراق محسوب می‏شد.

تنها 72 روز از بیستم جوزا و سقوط موصل و اعلام خلافت سرکرده داعش می‏گذشت، اما در همین مدت هزاران عراقی توسط داعش کشته شده و جنایت‏‌های نمادینی چون سر بریدن انسان‏ها، زنده به گور کردن، دونیم کردن زندانیان و قطع اعضای بدن افراد برابر دوربین از سوی این گروه رقم خورده است. سکوت امریکا در برابر همه این جنایت تا زمانی که مالکی از قدرت کنار کشید ادامه یافت و حتی باعث صدور یک قطعنامه شورای امنیت نیز نشد. با وجود این همین که داعش به اربیل نزدیک شد و رویاروی کرده‌ای متحد امریکا قرار گرفت، واشنگتن ترسید که مبادا ماجرای خیانت النصره در بن‌غازی تکرار شود و برای همین، حملاتی نه نابودکننده، بل نمایشی علیه داعش انجام داد.

با این حال به نظر می‏رسد که سرویس‏‌های امنیتی غرب و اعراب منطقه، نگران انجام عملیات از سوی داعش در بیرون از مرزهای عراق و سوریه هستند.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده