سهم افغانستان از اقتصاد نوروزی هیچ است

 

همه‌ساله با آغاز سال نو و فرا رسيدنِ نوروز، يکي از مهمترين اقدام‌هایی که در برنامه‌ی خانواده‏های ولایت بلخ و شهرهای بین راه و دهکده‏های مستقر در مسیر آن‏ پيش‌بيني مي‏شود، پذیرایی و استقبال از مهمانان و مسافران نوروزی است، که به دليل آنکه هر ساله در ایام نوروز انجام مي‏شود کم کم به صورت يک رسم و عادت درآمده است. خیل عظیمی از مسافران داخلی و خارجی خواه به منظور زیارت و خواه به هدف سیاحت و حتا تجارت به مزار شریف سفر می‏کنند.

سفر، به خودي خود يکي از فعاليت‌هاي مفيد است که هراس و اضطراب را از آدمي مي‏گيرد و به جاى آن، محبوب‏ها و مطلوب‏هاى وى را جايگزين مي‏کند. سفر به انسان مى‏آموزد که چگونه از امور ناهنجار و ناخوشايند، خستگي و خاطرات تلخ دوري کند و آنچه را که مايه‌ی کمال و خرسندى است با کسب تجربيات جديد جايگزين سازد.

مسافرت حتا براي مدتي کوتاه، براي سلامتي بسيار مفيد است، حال اگر اين سفر در نوروز و در طبيعت دست‌نخورده‌ی بهاري و فصل گل‌های معطر براي ديدار از نزدیکان، ياران و دوستان يا شايد زيارت مکان‏هاي مقدس و يا به قصد تفريح باشد، بسيار خوب و پسنديده و درعين حال لذت‌بخش است. گاهي نيز هدف از مسافرت، رفع خستگي و افسردگي است، انسان‏هاي خسته از کار و تلاش یک‌ساله، با سفر به مناطق گوناگون و استفاده از مناظر زيباي طبيعت، خستگي را از تن به در کرده و براي کار و کوشش بيشتر در سال نو، آمادگي پيدا مي‏کنند. همچنين سفر ديد و احساس تازه‏اي نسبت به فرهنگ‏ها و آداب و رسوم گوناگون به انسان مي‏دهد و کمک مي‏کند که از زندگي بيشتر لذت ببرد و حتا باعث مي‏شود ديد تازه‏اي نسبت به شهر و همشهریان خود پيدا کند.

نوروز بين چند کشور همسايه‌ی ما از جمله ایران،‌پاکستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان یا در کشورهای اسلامی و آسیایی دیگر چون قزاقستان، قرغیزستان، ترکیه، آذربایجان، عراق و حتا کشورهای افریقایی چون مصر و زنگبار باشکوه و پیشامد فراوان برگزار مي‌شود؛ اما در هريک از اين کشورها به شکل جداگانه‌ای برگزار مي‌شود که برهمين بنیاد، ديدار از نحوه‌ی برگزاري اين مراسم مي‌تواند به برنامه‌ی گردشگری مشترک بين کشورهاي منطقه تبديل شود.

در صورت داشتن برنامه‌هاي مشخص در حوزه‌ی گردشگری ،‌نوروز مي‌تواند غیر از شهر مزار شریف به مهم‌ترين فرصت درآمدزا و اشتغال‏زا در تمام نقاط کشور تبديل شود. فرصتي که زندگي آميخته با سکوت بازارهاي شهر و انسان‏های درمانده و جویای کار را رفته‌رفته با آمد- و- شد گردشگران خارجی و مسافران داخلی کنجکاو و مشتاق، به لقمه‌نانی می‏رساند. در کنار داشتن مکان‌های تاریخی و زیارتی موجود، ایجاد اماکن تفریحی و سیاحتی جدید یا مکان‏یابی و معرفی نقطه‌های طبیعی جهت جلب و جذب گردشگران می‏تواند یکی از راه‏ها و زمینه‏های توسعه اقتصادی ولایت‌ها و شهرهای عقب‌مانده و محروم کشورمان باشد، از غذاخوری‌های بین راه گرفته تا مسافرخانه‏های داخل شهر و نیز هوتل‏های مستقر در گردشگا‌ه‌ها که با پذیرایی از مهمانان و مسافران، عده‏ی زیادی به کار گماشته می‏شوند. به این ترتیب ساختمان‏سازی، تولید، توزیع و تجارت مواد، ابزار و وسایل مورد نیاز این مکان‌ها را هم نباید از نظر دور داشت که توده‏های بی‏شماری از انسان‏های بیکار را به فعالیت وادار ساخته و از طریق اشتغال‏زایی، فرصت‏های کسب- و- کار تازه را فراهم می‏سازند. رونق کسب و کار شرکت‌های مسافربری ضمن این ‏که گروهی از مردم را در صنعت حمل‌و‌نقل، صاحبِ درآمد می‏سازد می‏تواند موجب ایجاد و رشد برخی شغل‏های وابسته و اقماری بین‏راهی از قبیل دوکانداری، مبلایل تبدیلی، پنچرمینی، مستری‏گری، پُرزه‏فروشی، سرایداری و… گردد. همچنین اندک‌اندک می‏تواند به ایجاد شرکت‌های سیاحتی و زیارتی انجامیده و در این عرصه نیز فرصت‏های شغلی زیادی را در شهرهای مبدا و مقصد به وجود آورد.

اینکه در شهرهای مقصد، زمینه‌ی فروش تولیدات محلی، صنایع دستی و محصولات خانگی از طریق فروشگاه‏ها، دوکان‏ها و حتا دست فروش‏ها یا بازارهای محلی را فراهم ساخته و فرصت‏های شغلی فصلی را به وجود می‏آورد که از دیگر ثمرهای نوروز و رخصتی‏ها و سفرهای نوروزی می‏تواند باشد. هرسال اقتصاد داخلي خیلی از کشورهای همسایه در آستانه‌ی نوروز، رونق مي‌گيرد و اين امر به دليل سنت خريدهای نوروزي است که از سال‌هاي طولاني در فرهنگ و عرف آن‌ها نهادينه شده است. در کشور ما هم می‏تواند این امر واقع شود و سبب رونق کسب و کارهایی چون رخت‌فروشی، خیاطی، کُلچه‌پزی و شیرینی‌فروشی، بازار میوه تر و خشک و انواع ضروریات دیگر یک جشن می‏گردد.

 نوروز پدیده‏ای است که زادگاه آن، بلخ و سرزمین خراسان است. اما سهم افغانستان از اقتصاد و سود آیین‌ها و مراسم نوروزی در مقايسه با کشورهاي همسايه که سعي مي‌کنند اين مراسم را به نام خود تمام کنند،‌هيچ است. سالانه 17 ميليون نفر همزمان با برگزاري نوروز به ترکيه سفر مي‌کنند. ايران نیز در اين بخش دست کمی از ترکیه ندارد. کشورهای آسیای میانه بویژه تاجیکستان چند سالی است که فعالیت‏هایی را از طریق برگزاری جشن جهانی نوروز در شهر دوشنبه آغاز کرده اند تا بدین وسیله درآمد کسب کند؛ اما سهم افغانستان در این بازار هیچ است. شايد به اين دليل که ما در راه شناساندن نوروز به جهان بسيار کمتر از همسايگان‏مان تلاش کرده‏ایم و حتا گروهی بی‏خرد با تکفیر و تحریم آن سعی در تضعیف و نابودی جشن نوروز در افغانستان دارند. شاید هم این یک حرکتِ حساب‌شده و رقابت منفی و ناجوانمردانه‌ی اقتصادی و فرهنگی از سوی همسایگان بر ضد اقتصاد و فرهنگ ما باشد.  نوروز و مراسم سنتي آن از جاذبه‌هاي ویژه‌ی سرزمین ما براي جهانیان است. درست است که ما نتوانسته‏ايم سهمي از اقتصاد نوروز را به خود اختصاص دهيم اما واقعيت اين است که اساساً گردشگری در افغانستان وجود نداشته تا بر اساس آن گردشگری مبتني بر اقتصاد نوروز فعال شود. حتا برنامه‏ای گردش‌محور در صنعت گردشگری افغانستان کم از کم برای جذب گردشگران مسلمان از کشورهاي همسایه و منطقه نداریم؛ چه رسد برنامه‏های خاص برای جلب و جذب جهانگردان خارجی از سایر دین‌ها و قاره‏ها مثل زایرین بودایی. زیرا نظر به فتوای ملاهای افغانی، در کشور ما رفتن به زیارت حرام است.

درحالی که سایر کشورهای مسلمان چون عربستان، عراق، ایران، سوریه و… از ره‏آورد سفرهای زیارتی، سالانه میلیاردها دالر به خزانه‌ی خود واریز می‏کنند بخش عظیمی از این پول‏ها از کشور ما خارج و به جیب دیگران سرازیر می‏گردد.

وقتی در کشور به دلیل تحریم رفتن به  زیارت، از عواید و درآمدهای سرشار داخلی آن محروم هستیم پس نابودی مجسمه‏های بودا و تکفیر جشن نوروز از دسیسه‏های حساب‌شده‏ای است که همداستان با تهاجم فرهنگی و ضربه اقتصادی  برعلیه ما آغاز و عملی می‏شود. این درحالی است که سایر کشورها از جمله ایران و ترکیه افزون بر رقابت بر سر دست‏یابی به منفعت‏های ناشی از اقتصاد نوروزی، درصدد ابداع و پیشی گرفتن در به کارگیری دیپلماسی نوروز در راستای گسترش نفوذ و تعمیق منافع ملی خویش در منطقه و جهان هستند.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده