سهم افغانستان از اقتصاد نوروزی هیچ است

 

همه‌ساله با آغاز سال نو و فرا رسیدنِ نوروز، یکی از مهمترین اقدام‌هایی که در برنامه‌ی خانواده‏های ولایت بلخ و شهرهای بین راه و دهکده‏های مستقر در مسیر آن‏ پیش‌بینی می‏شود، پذیرایی و استقبال از مهمانان و مسافران نوروزی است، که به دلیل آنکه هر ساله در ایام نوروز انجام می‏شود کم کم به صورت یک رسم و عادت درآمده است. خیل عظیمی از مسافران داخلی و خارجی خواه به منظور زیارت و خواه به هدف سیاحت و حتا تجارت به مزار شریف سفر می‏کنند.

سفر، به خودی خود یکی از فعالیت‌های مفید است که هراس و اضطراب را از آدمی می‏گیرد و به جاى آن، محبوب‏ها و مطلوب‏هاى وى را جایگزین می‏کند. سفر به انسان مى‏آموزد که چگونه از امور ناهنجار و ناخوشایند، خستگی و خاطرات تلخ دوری کند و آنچه را که مایه‌ی کمال و خرسندى است با کسب تجربیات جدید جایگزین سازد.

مسافرت حتا برای مدتی کوتاه، برای سلامتی بسیار مفید است، حال اگر این سفر در نوروز و در طبیعت دست‌نخورده‌ی بهاری و فصل گل‌های معطر برای دیدار از نزدیکان، یاران و دوستان یا شاید زیارت مکان‏های مقدس و یا به قصد تفریح باشد، بسیار خوب و پسندیده و درعین حال لذت‌بخش است. گاهی نیز هدف از مسافرت، رفع خستگی و افسردگی است، انسان‏های خسته از کار و تلاش یک‌ساله، با سفر به مناطق گوناگون و استفاده از مناظر زیبای طبیعت، خستگی را از تن به در کرده و برای کار و کوشش بیشتر در سال نو، آمادگی پیدا می‏کنند. همچنین سفر دید و احساس تازه‏ای نسبت به فرهنگ‏ها و آداب و رسوم گوناگون به انسان می‏دهد و کمک می‏کند که از زندگی بیشتر لذت ببرد و حتا باعث می‏شود دید تازه‏ای نسبت به شهر و همشهریان خود پیدا کند.

نوروز بین چند کشور همسایه‌ی ما از جمله ایران،‌پاکستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان یا در کشورهای اسلامی و آسیایی دیگر چون قزاقستان، قرغیزستان، ترکیه، آذربایجان، عراق و حتا کشورهای افریقایی چون مصر و زنگبار باشکوه و پیشامد فراوان برگزار می‌شود؛ اما در هریک از این کشورها به شکل جداگانه‌ای برگزار می‌شود که برهمین بنیاد، دیدار از نحوه‌ی برگزاری این مراسم می‌تواند به برنامه‌ی گردشگری مشترک بین کشورهای منطقه تبدیل شود.

در صورت داشتن برنامه‌های مشخص در حوزه‌ی گردشگری ،‌نوروز می‌تواند غیر از شهر مزار شریف به مهم‌ترین فرصت درآمدزا و اشتغال‏زا در تمام نقاط کشور تبدیل شود. فرصتی که زندگی آمیخته با سکوت بازارهای شهر و انسان‏های درمانده و جویای کار را رفته‌رفته با آمد- و- شد گردشگران خارجی و مسافران داخلی کنجکاو و مشتاق، به لقمه‌نانی می‏رساند. در کنار داشتن مکان‌های تاریخی و زیارتی موجود، ایجاد اماکن تفریحی و سیاحتی جدید یا مکان‏یابی و معرفی نقطه‌های طبیعی جهت جلب و جذب گردشگران می‏تواند یکی از راه‏ها و زمینه‏های توسعه اقتصادی ولایت‌ها و شهرهای عقب‌مانده و محروم کشورمان باشد، از غذاخوری‌های بین راه گرفته تا مسافرخانه‏های داخل شهر و نیز هوتل‏های مستقر در گردشگا‌ه‌ها که با پذیرایی از مهمانان و مسافران، عده‏ی زیادی به کار گماشته می‏شوند. به این ترتیب ساختمان‏سازی، تولید، توزیع و تجارت مواد، ابزار و وسایل مورد نیاز این مکان‌ها را هم نباید از نظر دور داشت که توده‏های بی‏شماری از انسان‏های بیکار را به فعالیت وادار ساخته و از طریق اشتغال‏زایی، فرصت‏های کسب- و- کار تازه را فراهم می‏سازند. رونق کسب و کار شرکت‌های مسافربری ضمن این ‏که گروهی از مردم را در صنعت حمل‌و‌نقل، صاحبِ درآمد می‏سازد می‏تواند موجب ایجاد و رشد برخی شغل‏های وابسته و اقماری بین‏راهی از قبیل دوکانداری، مبلایل تبدیلی، پنچرمینی، مستری‏گری، پُرزه‏فروشی، سرایداری و… گردد. همچنین اندک‌اندک می‏تواند به ایجاد شرکت‌های سیاحتی و زیارتی انجامیده و در این عرصه نیز فرصت‏های شغلی زیادی را در شهرهای مبدا و مقصد به وجود آورد.

اینکه در شهرهای مقصد، زمینه‌ی فروش تولیدات محلی، صنایع دستی و محصولات خانگی از طریق فروشگاه‏ها، دوکان‏ها و حتا دست فروش‏ها یا بازارهای محلی را فراهم ساخته و فرصت‏های شغلی فصلی را به وجود می‏آورد که از دیگر ثمرهای نوروز و رخصتی‏ها و سفرهای نوروزی می‏تواند باشد. هرسال اقتصاد داخلی خیلی از کشورهای همسایه در آستانه‌ی نوروز، رونق می‌گیرد و این امر به دلیل سنت خریدهای نوروزی است که از سال‌های طولانی در فرهنگ و عرف آن‌ها نهادینه شده است. در کشور ما هم می‏تواند این امر واقع شود و سبب رونق کسب و کارهایی چون رخت‌فروشی، خیاطی، کُلچه‌پزی و شیرینی‌فروشی، بازار میوه تر و خشک و انواع ضروریات دیگر یک جشن می‏گردد.

 نوروز پدیده‏ای است که زادگاه آن، بلخ و سرزمین خراسان است. اما سهم افغانستان از اقتصاد و سود آیین‌ها و مراسم نوروزی در مقایسه با کشورهای همسایه که سعی می‌کنند این مراسم را به نام خود تمام کنند،‌هیچ است. سالانه 17 میلیون نفر همزمان با برگزاری نوروز به ترکیه سفر می‌کنند. ایران نیز در این بخش دست کمی از ترکیه ندارد. کشورهای آسیای میانه بویژه تاجیکستان چند سالی است که فعالیت‏هایی را از طریق برگزاری جشن جهانی نوروز در شهر دوشنبه آغاز کرده اند تا بدین وسیله درآمد کسب کند؛ اما سهم افغانستان در این بازار هیچ است. شاید به این دلیل که ما در راه شناساندن نوروز به جهان بسیار کمتر از همسایگان‏مان تلاش کرده‏ایم و حتا گروهی بی‏خرد با تکفیر و تحریم آن سعی در تضعیف و نابودی جشن نوروز در افغانستان دارند. شاید هم این یک حرکتِ حساب‌شده و رقابت منفی و ناجوانمردانه‌ی اقتصادی و فرهنگی از سوی همسایگان بر ضد اقتصاد و فرهنگ ما باشد.  نوروز و مراسم سنتی آن از جاذبه‌های ویژه‌ی سرزمین ما برای جهانیان است. درست است که ما نتوانسته‏ایم سهمی از اقتصاد نوروز را به خود اختصاص دهیم اما واقعیت این است که اساساً گردشگری در افغانستان وجود نداشته تا بر اساس آن گردشگری مبتنی بر اقتصاد نوروز فعال شود. حتا برنامه‏ای گردش‌محور در صنعت گردشگری افغانستان کم از کم برای جذب گردشگران مسلمان از کشورهای همسایه و منطقه نداریم؛ چه رسد برنامه‏های خاص برای جلب و جذب جهانگردان خارجی از سایر دین‌ها و قاره‏ها مثل زایرین بودایی. زیرا نظر به فتوای ملاهای افغانی، در کشور ما رفتن به زیارت حرام است.

درحالی که سایر کشورهای مسلمان چون عربستان، عراق، ایران، سوریه و… از ره‏آورد سفرهای زیارتی، سالانه میلیاردها دالر به خزانه‌ی خود واریز می‏کنند بخش عظیمی از این پول‏ها از کشور ما خارج و به جیب دیگران سرازیر می‏گردد.

وقتی در کشور به دلیل تحریم رفتن به  زیارت، از عواید و درآمدهای سرشار داخلی آن محروم هستیم پس نابودی مجسمه‏های بودا و تکفیر جشن نوروز از دسیسه‏های حساب‌شده‏ای است که همداستان با تهاجم فرهنگی و ضربه اقتصادی  برعلیه ما آغاز و عملی می‏شود. این درحالی است که سایر کشورها از جمله ایران و ترکیه افزون بر رقابت بر سر دست‏یابی به منفعت‏های ناشی از اقتصاد نوروزی، درصدد ابداع و پیشی گرفتن در به کارگیری دیپلماسی نوروز در راستای گسترش نفوذ و تعمیق منافع ملی خویش در منطقه و جهان هستند.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده