دفتر قطر، آدرس مذاکره یا امارت اسلامی؟

دفتر طالبان در دوحه، پایتخت قطر که قرار بود به عنوان یک دفتر سیاسی برای مصالحه فعالیت نماید، روز سه شنبه (28 جوزا) با نشان رسمی امارت اسلامی (پرچم) بدون حضور نماینده رسمی دولت کابل بازگشایی شد. «که بعد از اعتراض دولت افغانستان نشان امارت اسلامی برداشته و پرچم طالبان پایین آورده شد.»

ادعاهایی که از این تریبیون رسمی نیز مطرح شد، بیش ازآنکه در راستای مذاکرات صلح باشد، به مدعای یک دولت تمام‌عیار شباهت داشت. برقراری روابط با سازمان ملل، نهادهای بین‏المللی و رسمیت یافتن از سوی این ارگان‏ها، خروج نیروهای غربی و ختم اشغال افغانستان، اجرای تبلیغات سیاسی از طریق رسانه‏ها و… از جمله ادعاهای مطرح‌شده از سوی این گروه در ابتدای افتتاح دفتر قطر بود.

کارشناسان، این‏گونه اعلام موضع را از سوی دفتر قطر تضعیف حاکمیت کابل دانسته و این امر را بیش ازآنکه راهکاری برای صلح بدانند، ادامه‏ی تنش‏ها و جذب پشتوانه‏ی رسمی از سوی طالبان برای شکل‌گیری قوی‏تر گروه طالبان می‏دانند.

این درحالی است که رئیس‌جمهورکرزی همزمان با افتتاح این دفتر به گشایش آن چراغ سبز نشان داد. وی که در مراسم انتقال مسئولیت رهبری عملیات‏های نظامی سخن می‏گفت اظهار امیدواری کرد که “با باز شدن این دفتر،‌مذاکرات صلح بین شورای عالی صلح و گروه طالبان آغاز شود و بعد از آن، فوراً این مذاکره و تمام جریان پروسه‏ی صلح به افغانستان انتقال یابد.”

وی افزود: «آغاز مذاکرات در این کشور پذیرفته می‌شود؛‌اما به شرطی که منافع ملی افغانستان در آن در نظرگرفته شود.»

به گفته وی؛‌شرایط افغانستان برای مذاکرات، به کشورهایی چون امریکا و پاکستان گفته شده و بر مواردی چون؛ انتقال نتایج به افغانستان، آغاز مذاکراتی که منجر به پایان خشونت‏ها در افغانستان گردد و همچنین این مذاکرات به ابزاری برای سوءاستفاده دیگر کشورها مبدل نشود تاکید شده است.

اما کارشناسان این گفته‏های رئیس‌جمهور را در سطح یک آرزو دانسته و سماجت گروه طالبان بر عدم شناسایی دولت کابل را با افتتاح این دفتر تحقق یافته تلقی می‏کنند. وحید مژده، آگاه سیاست طالبان براین عقیده است که ظهور طالبان از دفتر قطر با نام و نشان رسمی امارت اسلامی رسیدن به خواسته‏ی آنان است که از نظر آنان جمهوری اسلامی افغانستان رسمیت ندارد و به جای آن باید امارت اسلامی جایگزین گردد.

اینکه این هدف در سطح اجرایی چقدر تحقق یابد، سخن جداگانه است؛ اما در عرصه‏ی سیاسی اعلام دفتر رسمی زیر نام امارت اسلامی یک بُرد برای گروه طالبان به حساب می‏آید. اما فضل رحمان اوریا، سخنگوی ائتلاف ملی و تحلیلگر مسایل سیاسی با آنکه دولت کابل را در تعاملات سیاسی بخصوص مصالحه با مخالفان مسلح ناکام دانسته و اعتبار آن را در عرصه‏ی سیاسی از دست رفته می‏داند، دفتر قطر را با آرم و نشان امارت اسلامی یک اشتباه تاریخی طالبان تلقی می‏کند.

اوریا می‏گوید که از نظر جامعه جهانی بازگشت امارت اسلامی در افغانستان یا هر سرزمین دیگری یک خیال محال است و قابل پذیرش نمی‏باشد. لذا ورود این گروه با نام رسمی امارت اسلامی در ساختار سیاسی افغانستان نیز قابل قبول نخواهد بود.

چرا که امارت اسلامی از نظر جهانیان به تاریخ پیوسته و بازگشت آن در افغانستان به معنای از بین رفتن تمامی دستاوردهای نسبی یازده سال گذشته خواهد بود. امارت اسلامی اساس پایه‌گذاری حکومت دموکراتیک و ارزش‏های دموکراسی را قبول ندارد، چه رسد به اینکه در این خصوص با ساختار دموکراتیک حکومتی در افغانستان وارد تعامل شده و به این ارزش‏‏ها اهمیت قایل شود. آگاهان امور عقب‌نشینی دربرابر طالبان را برای تن دادن به خواسته‏های آنان پشت پا زدن به ارزش‏های دموکراتیک و معامله برسر حقوق مردم می‏دانند.

پذیرفتن این دفتر از سوی رئیس‌جمهورکرزی به معنای پذیرش این تشکیلات به صورت رسمی بوده و شریک شدن آنان در تعاملات سیاسی، امکان هرگونه فشار را بر دولت و نهادهای قانونی برای تحقق اهداف‌شان میسر خواهد ساخت. لذا نفس پذیرش این دفتر با گفته‏های رئیس‌جمهورکرزی در تضاد آشکار قرار دارد که دفتر طالبان نباید ابزار فشاری از سوی کشورهای خارجی بر دولت افغانستان قرار گیرد.

عبدالقیوم سجادی، عضو کمیسیون روابط بین‏الملل مجلس نمایندگان پذیرش این دفتر را از سوی دولت کابل به معنای وارد شدن در میدان معامله‏ای می‏داند که ممکن است دستاوردهای یازده سال گذشته در آن مخدوش شده یا از بین بروند.

این عضو مجلس، گشایش دفتر قطر را برای تأمین صلح و تحقق ثبات موثر ندانسته و اعمال فشار بر منابع حمایتی این گروه را راهکار بهتری برای تأمین صلح و ثبات در افغانستان می‏داند.

به باور سجادی، گشایش دفتر قطر این واقعیت را بازگو می‏کند: دست‏هایی وجود دارند که به جای اعمال فشار بر منابع هراس‌افکنی و تضعیف عوامل آن، به تقویت آنان پرداخته و در راستای رسمیت بخشیدن به آنان فعال هستند. کارشناسان به این مسأله تأکید می‏کنند که دفتر قطر تنها در صورتی برای وضعیت کنونی افغانستان مفید خواهد بود که عنوان رسمی آن دفتر مذاکرات صلح باشد نه امارت اسلامی. چرا که عنوان دومی بار حقوقی یک دولت رسمی را با خود حمل می‏کند که این امر در راستای تضعیف حاکمیت کنونی کابل قابل استفاده خواهد بود.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده