راه دشوار چین تا بندر گوادر

قرارداد چند میلیارد دالری بین پاکستان و چین برای توسعه بندر گوادر، تصویری نویدبخش برای مردم این منطقه که هنوز با تهدیدهای امنیتی جدی روبرو هستند و در شرایط بسیار بدی زندگی می‏کنند، ندارد. گوادر به واسطه کمربند ساحلی 790 کیلومتری اش و همین طور ثروت ذخایر معدنی‏اش، یکی از غنی‏ترین مناطق جهان است. اگرچه این ثروت هنوز در زندگی مردمان آن انعکاسی نداشته است.

خط ساحلی گوادر که در سواحل دریای عربی موقعیت دارد، برای مسیرهای کشتیرانی به سمت خلیج فارس اهمیت دارد. حکومت پاکستان سال گذشته رسماً قرارداد چند میلیارد دالری برای ساخت و ساز این بندررا با هدف بهبود آن و بازگشایی دروازه‏های توسعه و رفاه برای پاکستان و به‏ویژه بلوچستان به چین سپرد. در عین حال، ساکنان این ناحیه کوچک هنوز با نیازمندهای اولیه زندگی مثل آب نوشیدنی و مراکز صحی، دست و پنجه نرم می‏کنند. با وجود آن که فقر و بیکاری بالاست، این ناحیه شاهد افزایش افراط گرایی مذهبی هم بوده است و اخیراً مدیری که یک مکتب مدرنایجاد کرده بود، کشته شد..hnhliw 6 برای بسیاری‏ از مردم در این منطقه، هیچ کوشش چشمگیری از سوی حکومت پاکستان برای کاهش بیکاری یا تخفیف فقر دیده نشده است.طبق آمارهای رسمی، گوادر در میان مناطق تحت پوشش اهداف توسعه هزاره، بدترین وضعیت را از لحاظ اجرا دارد. ساکنان این بندر پاکستان، حتا از مهمترین منابع انسانی یعنی آب محروم اند. این شهر، دهه‌‏ها از کمبود آب به علت نبود برنامه‏‌ریزی رنج برده است. سید عیسی نوری، رهبر حزب ملی در گوادر و عضو انتخابی مجلس ملی پاکستان، حکومت پاکستان را ملامت می‏کند و پروژه‏‌هایی میلیونی مثل بندر گوادر را رد می‏کند. در شرایطی که مردم مجبورند آب آلوده بنوشند، وی بر این باور است که به نام توسعه، اسلام‏آباد اکثریت مردم بلوچ را در زادگاه خودشان، تبدیل به اقلیت می‏کند. نوری ادعا می‏کند بلوچ‏‌ها در کراچی زندگی فلاکت‏‌باری دارند و از حقوق و کار محروم اند- و این سرنوشت مردم در گوادر خواهد بود اگر آن‏ها مثل کراچی به اقلیت تبدیل شوند.

وی می‏گوید که مردم و رهبران گوادر بارها از سوی اسلام‏‌آباد نادیده گرفته شده‏‌اند. وی به دیپلومات می‏گوید:«تنها مردم گوادر بر منابع شان در این منطقه حق دارند، اما حتا پیش از این که این پروژه آغاز شود، همراه آن‏ها مشوره نشده است

نوری می‏گوید که به مردم گوادر در بندر کار داده نمی‏شود و حتا کارگران از سند، پنجاب و دیگر بخش‏‌های پاکستان آورده می‏شوند. وی با اشاره به بی‏‌عدالتی‏‌های سیاسی و اقتصادی که باشندگان گوادر با آن روبرو هستند وعده می‏‌سپارد تا به مبارزه خود با استفاده از تمامی گردهم‏آیی هایی ممکن، ادامه دهد.

و عیسی نوری تنها نیست- بسیاری در گوادر ضد این پروژه هستند و آن را یک توطیه می‏دانند. حزب ملی بلوچستان، جبهه ملی بلوچ، حزب جمهوری بلوچ و سازمان‏‌های نظامی مثل جبهه آزاد بلوچستان، ارتش آزاد بلوچستان، و ارتش جمهوری بلوچ در میان احزابی هستند که مخالف معامله با چین هستند. الله نظر بلوچ که سازمان نظامی‏اش، جبهه آزادی بلوچستان در گوادر فعال است، به سازمان‏‌های چندملیتی و چین هشدار می‏دهد که سرمایه‏‌گذاری در بندر گوادر را تعطیل کنند. بلوچ، سرمایه‏‌گذاری چین در گوادر را دروغ خوانده و استدلال می‏کند که چین تنها دنبال منافع خودش است. وی در اظهارات اخیرش به شرکت‏‌های چندملیتی هشدار داد که پول خود را در قرارداد با پاکستان برای اکتشاف منابع در بلوچستان به هدر ندهند و ادعا کرد که وی اجازه یک چنین کاری را نخواهد داد.

البته در چندین مورد در گذشته، مهندسان چینی از سوی این جبهه در بلوچستان مورد حمله قرار گرفته‏‌اند. اگرچه انستیتوی تحقیقات پالیسی اسلام‏‌آباد، یک نهاد مطالعاتی، می‏گوید که بندر گوادر تغییر دهنده بازی خواهد بود. بر بنیاد ادعای این نهاد، این بندر به حیث یک مرکز اقتصادی برای بلوچستان، پاکستان و منطقه عمل خواهد کرد. در واقع فضل‏الرحمان، مدیر اجرایی شورای پاکستان در امور چین می‏گوید که گوادر خود یک مرکز اقتصادی برای توسعه بلوچستان خواهد بود. وی می‏گوید که این بندر، دروازه‏‌ها را برای توسعه بسیاری بخش‏‌های اقتصادی و اجتماعی در این ولایت خواهد گشود. تحلیل‌گران بر این نظرند زمانی که بندر گوادر کاملاً توسعه یافته و اجرایی شود، دروازه‏‌ای برای تنگه هرمز خواهد شد. این مسئله، سبب رقابت با بنادر امارات متحده عربی شده و ارتباطات موجود با منطقه خزر را بهبود بخشیده و یک راه تجارتی بهتر را برای این منطقه محاط به خشکه، فراهم خواهد آورد. با آن هم، به گفته یکی از مقام‏‌های ارشد حکومت پاکستان، ایالات متحده- از حضور فزاینده چین در منطقه نگران است- و چندین بار تلاش کرده تا حکومت پاکستان این بندر را به چین واگذار نکند.

این مقام که نخواست نامش گرفته شود، ادعا کرد که در زمان پرویز مشرف، حاکم قبلی پاکستان، ایالات متحده نقش اساسی در اعطای این بندر به اداره بندری سینگاپور بازی کرده است. این کار واضحاً به آن دلیل انجام شد تا مانع چین برای ایجاد مسیری به دریای عربی، درست در آن سوی خلیج عمان شود که یک راه مهم بین‏‌المللی برای عبور تانکرهای نفت از طریق این خلیج به جاپان و کشورهای غربی است.

در حال حاضر، دهلی نو پلان دارد تا بندر چابهار ایران را که درست در چند مایلی بندر گوادر قرار دارد، توسعه دهد. بندر چابهار در جنوب شرق ایران برای اقدامات هند جهت گشایش مسیری به افغانستان محاط به خشکه، همسایه محدود شده پاکستان، حیاتی است. اگرچه، کارشناسان می‏گویند بندر گوادر زمانی که توسعه یافته و شروع به کار کند، قادر به ایجاد یک همبستگی بین پاکستان، چین و کشورهای آسیای میانه خواهد شد که میلیاردها دالر درآمد با مسیر کوتاهش ایجاد خواهد کرد.به گفته ایالت بلوچستان، پکن همچنین به حیث بخشی از دهلیز اقتصادی چین-پاکستان پلان دارد تا گوادر را از طریق جاده، خط آهن و ارتباطات نوری به چین وصل کند تا تجارت بین دو کشور گسترش یابد. جان محمد بلودی، یک سخنگوی ایالت بلوچستان می‏‏ گوید که در درازمدت خطوط نفت و گاز هم بخشی از این دهلیز در درازمدت خواهد بود که منفعت اقتصادی برای بلوچستان خواهد داشت. اگرچه، این دهلیز اقتصادی احتمالاً بدون حمایت شورشیان بلوچ و رهبران ملی آن که مخالف آن هستند و برخی مواقع به مهندسان چینی که در این بندر کار می‏ کنند، حمله می‏ کنند، موفق نخواهد بود. ملی‏ گرایان سخت مخالف بندر گوادر هستند و می‏ گویند که بلوچ‏ ها پروژه کلان نمی‏ خواهند، بل استقلال می‏ خواهند تا بتوانند بر منابع محلی خود حاکم باشند.

اگر پاکستان واقعاً قصد توسعه این بندر را دارد، اسلام‏ آباد نیاز است تا مردم محلی را قناعت دهد که این پروژه به نفع آن آن‏هاست. تا زمانی که شرایط زندگی مردم فلاکت‏ بار است، توسعه این بندر وظیفه‏ ای چالش‏ انگیز خواهد بود.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده