رهایی ملابرادرو حاشیه‌نشینی افغانستان

پس از پایان آخرین سفر رئیس‏‌جهور به اسلام‏‌آباد هفته‏‌ی گذشته مقام‌های وزارت خارجه کشور درکابل اعلام کردند بنابه درخواست افغانستان ملابرادر و دیگر رهبران طالبان از زندان پاکستان عملی خواهد شد، و تحقق این خواست نشانه‏‌ی حمایت حکومت پاکستان از روند صلح در افغانستان دانسته می‌شود. به گفته این مقام وزارت خارجه در صورت رهایی ملابرادر وبرخی از دیگر رهبران طالبان از زندان‌های پاکستان، آن کشور یک گام مثبت در پیشرفت روند صلح افغانستان برداشته است. وی بیان داشت که تسهیل تماس مستقیم بین رهبران طالب و شورای عالی صلح افغانستان، ایجاد فرصت برای عبور مصئون طالبان به کشورهای سومی یا افغانستان از شرط‌های دیگر حکومت افغانستان شمرده می‌شوند که پاکستان باید انجام دهد. افزون بر حکومت، شورای عالی صلح نیز از این اقدام اظهار خوشی نموده و بیان داشته است که با رهایی زندانیان طالب، صلح در کشور محقق خواهد شد.

البته پیش از این نیز، سرتاج عزیز؛ مشاور نخست‏‌وزیر پاکستان گفته بود که پاکستان، ملابرادر؛ فرد شماره دوم طالبان را در اواخر ماه جاری آزاد خواهد کرد. وی در این رابطه یاد آورشده بود که رهایی ملابرادر و برخی رهبران طالب از زندان‌های کشورش، از زمره اقدام‌های جدی و عملی پاکستان در روند صلح افغانستان می‌باشد. اما وی افزود که این زندانی طالب پس از رهایی، علی‏رغم تمایل حکومت افغانستان، به آن دولت سپرده نخواهد شد. گفتنی است که ملاعبدالغنی “برادر” که از او به نام رئیس شورای کویته نیز یاد می‌شود در سال ۲۰۱۰ در جریان عملیات مشترک نیروهای سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا سی‏آی‏ای و نیروهای امنیتی پاکستان در شهر کراچی دستگیر و بازداشت شد. پس از بازداشت وی، برخی رسانه‌های دو کشور بیان داشتند که ملابرادر تمایل به پیوستن در روند صلح را داشته است.

اما اکنون این پرسش مطرح می‌شود که واقعاً رهایی ملابرادر یا دیگر زندانیان طالب برای استقرار صلح در کشور سودی درپی خواهد داشت؟ آیا این اقدام پاکستان صادقانه می‌باشد؟ علت تأکید بر رهایی ملابرادر از سوی رئیس‏‌جمهور چیست؟ و….

بسیاری از تحلیل‌گران کشور بدین باور هستند که رهایی زندانیان طالب در داخل و خارج کشور همانگونه که تاکنون نتیجه و دستاورد ملموس و مثبتی را به دنبال نداشته است، اینک نیز نمی‏توان امیدوار بود که رهایی مهره‌های سوخته‏‌ای مانند ملابرادر، مشکل صلح افغانستان را حل نماید و سودی برای کشور داشته باشد. تجربه گذشته نشان داده است که پاکستان هیچگاه طالبان را به خاطر افغانستان زندانی ننموده است تا برای افغانستان نیز از زندان رها شوند! خوش‏‌بینی نسبت به این موضوع نشان از دو چیز دارد یا کسانی به گونه‏‌ای، منفعت خود را در آن می‏‌بیننند، یا اینکه از رازهای پشت پرده آن بی‌خبر هستند. یعنی آنان نمی‏دانند که چرا طالبان، سرمایه‏‌ی استراتژیک پاکستان به شمار می‏روند و چرا این کشور بیش از یک دهه بی‏‌وقفه و همه‏‌جانبه از این گروه حمایت کرده است؟ رهایی چنین عناصری جز این‌ که جبهه‏‌ی جنگ مخالفین و طالبان را قوی سازد، هیچ نتیجه‏‌ی مثبت دیگر برای مردم افغانستان ندارد.

اما این‌که چرا حکومت برمبنای توصیه‌های رئیس‏ جمهور بر رهایی ملابرادر از زندان پاکستان تأکید دارد، آگاهان امور به مناسبات و روابط شخصی رئیس‏‌جمهور در گذشته‌ها، یعنی زمان شکل‏‌گیری و ظهور گروه طالبان اشاره دارند. گفته می‌شود که نخستین رابطه‌های آقای کرزی با طالبان بخصوص ملاعمر، در اوایل ظهور طالبان توسط ملابرادر صورت گرفته است. به همین خاطر حالا نیز رئیس‏‌جمهور به این تصور است که رهایی ملابرادر به عنوان دوست و همچنان به عنوان مهره‏‌ی مهم طالبان و معاونِ ملاعمر و نیز با درنظرداشت برخی مناسبت‌های قومی و منطقه‏‌ای، برای دست‏یابی به اهداف تعیین‏‌شده از اهمیتِ بسزایی برخوردار خواهد بود.

اما واقعیت اینست که چنین تصوری خیلی نزدیک به واقعیت نیست. احتال این‌ که ملابرادر در تبانی مشترک امریکا و پاکستان رها شده باشد زیاد است. زیرا اکنون ملابرادر برای اعضای طالبان یک مهره‏‌ی سوخته بیش نیست. رهایی او در شرایط کنونی فقط به عنوان یک وسیله‏‌ی بازی و انحراف افکار عمومی و بازیگران سیاست مورد نظر می‌باشد. همانطور که بارها گفته شده است نه تنها ملابرادر و کسانی همانند او، بلکه در مجموع گروه طالبان از خود اراده‏‌ای ندارند و صرفاً ابزاری در دست استخبارات پاکستان اند. بنابراین باید خاطر را آسوده ساخت که رهایی ملابرادر و هر چهره‏‌ی دیگر طالب، هیچ تأثیری بر روند صلح و ثبات در کشور نمی‌تواند داشته باشد. براساس دریافت‌ها از رویدادهای اخیر پاکستان و مناسبات حکومت و طالبان آن کشور، به راه انداختن بازیِ به نام “ رهایی ملابرادر” در واقع برای مصرف داخلی خود پاکستان است: زیراحکومت کنونی پاکستان که روند صلحی را با طالبان پاکستانی به راه انداخته است با درنظرداشت اقدام‌هایی چون رهایی ملابرادر در واقع زمینه‏‌سازی به نتیجه رساندن تلاش‌های خویش در مصالحه و گفت‏وگو با طالبان آن کشور می‌باشد.

در این میان با تأسف حکومت افغانستان چون فاقد یک طرح انسجام‏یافته بوده و از داشتن یک استراتژی محروم است، هر کشور و قدرت دیگری، به جز افغانستان، از این بازی‌ها نفع خود را به دست خواهد آورد و سعی وافر به خرج خواهند بست تا مسیر اوضاع جاری از جمله مسأله‏‌ی مذاکره و مصالحه را به نفع خود بچرخانند.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده