روابط منطقه‎ای، شاهراه توسعه و ثبات

سفرهای پیاپی مسئولان بلندپایهی دیپلوماتیک منطقهای به کابل طی ماههای اخیر و بازدیدهای متقابل مقامهای کابل از این کشورها، از جمله سفر هیئت بلندپایه به چین، عربستان، پاکستان، ترکمنستان، قزاقستان و جمهوری اسلامی ایران، تحول مثبت و موثری در عرصهی سیاست خارجی افغانستان به شمار میآید.

گفتوگوهای امیدوارکنندهی وزیرامورخارجه ایران با مقامات حکومتی، وعدههای خوب چین به عنوان قدرت بزرگ شرقی به افغانستان، تعهدهای متفاوتتر در راستای مبارزه با هراس‌‏افکنی از سوی مسئولان ارشد اسلامآباد، تحکیم روابط با هند و کشورهای شبه قاره آسیا همگی، نمادها و نمایههای امیدوارکننده در این خصوص میباشد.

بدون تردید، قاره آسیا ‌به‏‌خصوص کشورهای شبه‏‌قاره از اهمیت ویژهای در بعد استراتژیک سیاسی و اقتصادی جهان برخوردار است و پیشبینیهای موجود نشان میدهد که این منطقه، به عنوان اقلیممهم به لحاظ سیاسی و اقتصادی در جهان رونما خواهد شد. ظهور کشورهای صنعتی و ظرفیتهای مهم و ناب اقتصادی و معدنی در این کشورها، توجه جهانیان را جلب نموده و محور رقابتهای مهم سیاسی در سطح جهانی قرار گرفته است. در سطح منطقهای نیز طی سالیان اخیر اقدامهای مهمی صورت گرفته و ظهور سازمانهای مهم سیاسی و اقتصادی از جمله شانگهای، ریکا، اکو، مجمع گفتوگو برای همکاری قاره آسیا و… فرصت‌های خوبی را برای کشورهای عضو این سازمانها فراهم ساخته است. در این میان، افغانستان به لحاظ واقع شدن در قلب آسیا و کسب عضویت این سازمانها از یکسو و اجماع جهانی برای حمایت از حکومت کشور از جانب دیگر، دارای فرصت و ظرفیتمناسبی گردیده است.

شکی نیست که در شرایط کنونی حاکم بر روابط بینالمللی، گسترش روابط منطقهای و بینالمللی و همچنین عضویت در سازمانهای منطقهای از الزامات گریزناپذیر مدیریتهای سیاسی است. اما متأسفانه دولتمردان کابل در طول سالیان گذشته از عضویت این سازمانها و اجماع موجود جهانی پیرامون مسأله افغانستان،‌بهرهبرداری لازم را نتوانسته اند.

اشتباه اصلی و اساسی برای رسیدن به ثبات و توسعه از مسیر گسترش روابط منطقهای این بوده است که روابط افغانستان و کشورهای منطقه به شدت تحت تأثیر تنشهای جهانی قرار گرفته و مشکل افغانستان از نگاه و دیدگاه کشورهای ذینفوذ و دارای قدرت غربی مورد ارزیابی قرار گرفته است. به همین دلیل،‌تعارض سیاستهای برخی از کشورهای منطقه با قدرتهای جهانی باعث شد تا افغانستان به جای اینکه محور همکاریهای مشترک باشد، به میدان جنگ نیابتی مبدل شد.

اکنون اما سران دولت وحدت ملی و محمد اشرف غنی، رئیس‏‌جمهور جدید خویشتن را ناگزیر از گسترش روابط منطقهای دیده‏اند و تلاش میکنند تا با حضور مؤثر در منطقه، ثبات و توسعه را برای کشور به دست آورند. امضای توافقنامه امنیتی افغانستان با کشورهای اروپایی و ایالات متحده در دوره ریاست‏‌جمهوری اشرفغنی خیال این کشورها را از تحکیم روابط پایدار با افغانستان راحت ساخت و با تبادل سفرهای منطقهای در چهارچوب سران سیاسی،‌تصمیم دارد تا ضرورتی که در طول چهارده سال حاصل نشد، طی پنج سال آینده به دست آید.

شکی نیست که در شرایط کنونی که هراسافکنی بزرگترین تهدید جهانی به حساب میآید، صلح و امنیت از اساسیترین نیازهای هر منطقه جغرافیایی است و جنوب غرب آسیا و شبه‏‌قاره نیز از این امر مستثنا نبوده و نیست. برای تأمین این ضرورت، گسترش روابط منطقهای یکی از نیازهای جدی و جمعی برای کشورهای منطقه، به‏‌خصوص افغانستان است. زیرا افغانستان در سالهای گذشته تا کنون، پایگاه حضور و فعالیت هراس‏‌افکنان بوده است. رشد القاعده در این منطقه و کشت و تولید مواد مخدر از عمدهترین مشکلاتی است که افغانستان برای کشورهای همسایه و حتی امنیت و صلح جهانی ایجاد کرده است.

شکی نیست که مشکلات منطقهای راه حلها و همکاریهای منطقهای را طلب میکند. برقراری صلح و امنیت در افغانستان هرچند یک نیاز فوری داخلی برای کشور است اما یک نیاز منطقهای میان مدت هم هست و باید اراده جمعی برای مقابله با این مشکلات اتخاذ گردد.

بنابراین، هرچه کشورهای منطقه تلاش کنند تا به هم نزدیکتر شوند و اختلافات پیشین را کاهش دهند، گام مؤثرتری در روند صلح و ثبات منطقهای برخواهند داشت. در این میان افغانستان با توجه به موقعیت سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی مختص به خود، همگرایی و داشتن روابط مبتنی بر اصولی چون رعایت منافع متقابل وسیاست حسن همجواری از حیاتیترین و کلیدیترین محورهای سیاست خارجی‏اش به شمار میرود. زیرا ساختار جغرافیایی و سیاسی کشور به گونه‌ای رقم خورده است که بخش اعظم منافع و سرنوشت آن به همکاری و همگرایی با کشورهای منطقه به‏‌خصوص کشورهای همسایه وابسته بوده و تحولات اقتصادی و سیاسی آنان مستقیم بر تغییر مثبت و منفی اوضاع در کشور اثر میگذارد.

لذا افغانستان ناگزیر است تا برای ثبات، بازسازی و توسعه، نگاه منطقهای داشته باشد تا از این منظر بتواند تحکیم روابط منطقهای با همسایگان را از همین مسیر دنبال نماید. کشورهای همسایه نیز باید به جای رقابت و بدگمانی، همکاریهای مؤثر در روند تحولات افغانستان ایفا نمایند. تنها از این رهگذر است که میتوان به ثبات و توسعهی منطقهای دست یافته و آرامش و پیشرفت افغانستان را نیز از این مسیر به دست آورد.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده