روز جهانی بهداشت و بهداشت نابسامان ما

روز جهانی بهداشت درحالی فرا می‌رسد که کشورهای مختلف جهان برای بهبود وضعیت بهداشتی‌شان برنامه‌های درازمدت و کارشناسی شده‌ای را روی دست گرفته و درحال عملی کردن آن هستند. تجلیل این روز در سایر کشورها به منزله‌ آغاز یک برنامه‌ جدی و جدید برای این است که چگونه می‎توان بهداشت عمومی را بهبود بخشیده و با سالم نگهداشتن شهروندان و جامعه، شرایط بهتر زندگی را در سرزمین‌هایشان فراهم ساخت.

کلید نام گذاری این روز در سال 1948 میلادی در نیویارک، با تدوین نخستین اساسنامه‌ کنفرانس بین المللی بهداشت از سوی سازمان بهداشت جهانی زده شد. پس از آن در ماه جون همان سال نخستین مجمع عمومی سازمان بهداشت جهانی در ژنو با حضور نمایندگان بیش از شصت و یک کشور جهان تشکیل شد . از آن سال به بعد همه ساله چنین روزی به عنوان روز جهانی بهداشت در  کشورهای مختلف گرامی داشته می‌شود .

 بهداشت همواره در تمام کشورها به عنوان یکی از مباحث مبنایی در مسایل توسعه‌مندی، مد نظر بوده و به ‌منظور افزایش کارایی و توسعه ی خدمات بهداشتی درمانی در کشورها و ایجاد تسهیلات جهت دسترسی آحاد مردم به این خدمات، اقداماتی مد نظر گرفته شده است. از جمله اینکه کلیه‌ خدمات بهداشتی اعم از شهری و روستایی به صورت رایگان توسط دولت ارایه می‌‌گردد. یا اینکه خدمات درمان سرپایی روستاییان در واحدهای موجود توسط دولت ارایه می‌شود. توسعه‌ مراکز درمان روستایی در مناطقی که امکان سرمایه‌گزاری بخش خصوصی و تعاونی وجود ندارد توسط دولت انجام می‌شود و… که افغانستان نیز بخشی از این خدمات را در دستور کار و در مواد قوانین خود دارد.

اما در بحث تامین بهداشت و اجرای امور بهداشتی در سراسر کشور، جدا از دستورهای قانونی و خدمات ارایه شده، امر نظارت، جایگاه کلیدی دارد. این درحالی است که متأسفانه در کشور ما دستگاه‌های نظارتی بخصوص در بخش بهداشت یا به کلی نظارت از بهداشت عمومی ندارد و یا اگر این مقوله وجود دارد، تنها نامی از آن در میان است و در عمل ما شاهد نظارت جدی و دقیقی از مساله بهداشت نیستیم. این درحالی است که برحسب قانون، نهادهای نظارتی ذیربط موظفند حسب مورد بر خدمات افراد حقیقی و یا حقوقی تایید صلاحیت شده به صورت مستمر نظارت و در صورت مشاهده ی تخلف ضمن رد صلاحیت آنها موضوع را به مراجع قانونی ارجاع نمایند.

 افزون بر امر نظارت، به ‌منظور نهادینه کردن امنیت غذا (دسترسی همه‌ افراد جامعه به غذای کافی و سالم) و بهبود تغذیه مردم و کاهش بیماری‌های حاصل از سوء تغذیه و ارتقای سلامت جامعه، وزارت صحت عامه موظف است تا نسبت به بهداشت اماکن عمومی، مراکز غذایی و بخصوص مراکز خرید و غذایی نظارت کافی و جدی داشته باشد و مراتب تخلف را مشمول جریمه ساخته و یا هم ببندد.

بدیهی است که تنها وزارت صحت عامه مسوول بهداشت عمومی نیست، بلکه وزارتخانه‌هایی چون وزارت فرهنگ و اطلاعات و رسانه نیز موظفند نسبت به ارتقای فرهنگ و آگاهی های تغذیه‌ای و ارایه آمـوزش های لازم به منظور ترویج بسته‌های مطلوب غذایی به عموم مردم اقدام کنند. در نهایت اینکه بهداشت عمومی و فردی، علاوه بر اینکه مکلفیت‌های خاص و توجه ویژه برخی از ارگان‌ها را می‎طلبد، در عمل اما نیازمند بسیج عمومی، فرهنگ‌سازی و آگاهی از پیامدهای نبود بهداشت یا بهداشت بد است.

انتظار می‎رود این روند با جدیت دنبال شده و راهی برای بیرون رفت از وضعیت نابسامان کنونی امنیت غذایی پیدا شود.

  • علی‌سینا مهترخیل

0 پیام برای این مطلب ثبت شده