روند صلح، گروگان استخبارات پاکستان

موضوع گفت‏‌وگو با طالبان از بحث‏‌برانگیزترین موضوع‏‌های سیاسی است که مدت زمان زمامداری حامد کرزی را در برگرفته و هزینه‌های کلان سیاسی و اقتصادی نیز برای کشور داشته است. اما با وجود این، متاسفانه کمترین دستاوردی نیز در تحقق اهداف مورد نظر؛ یعنی ایجاد تمایل و فراهم ساختن زمینه از سوی طالبان برای گفت‏‌وگو و دست کشیدن از خشونت و جنایت درپی نداشته است.

در آوان انتخابات گذشته، مساله گفت‌‏وگو با طالبان و آنچه از آن به عنوان روند صلح یاد می‌شد اندکی فروکش نمود. اما اکنون دوباره، بحث مذاکره و گفت‌‏وگو با طالبان از سوی برخی حلقه‌ها از جمله شورای عالی صلح بر سرزبان‌ها افتاده است. در روزهای اخیر چنین شایع شده‌بود که گویا دورتازه‌‏ای از گفت‏‌وگو از سوی شورای عالی صلح با طالبان در امارات آغاز خواهد شد. بنابر برخی گزارش‌ها مسئولان شورای عالی صلح هفته‏‌ی گذشته اعلام کرده بودند که قرار است در آینده‏ی نزدیک، گفت‌وگوهای صلح از سوی این شورا با طالبان، در امارات متحده عربی آغاز گردد. همانطور که گفته شد در جریان چند سال گذشته حکومت بارها تلاش کرد تا به گونه‏‌ا‌ی طالبان را به پای میز مذاکره بکشاند، اما به باور اکثر تحلیل‌گران این روند نتایج قابل توجه را به دنبال نداشته است. گویا دست‌های بیرونی در کار بوده و است تا مسأله گفت‏‌وگو و مذاکره طالبان و حکومت افغانستان به نتیجه نرسد. البته این عامل بیرونی مزید بر انعطاف‏‌ناپذیر بودن رهبری گروه طالبان می‌باشد.

بر بنیاد این تحلیل‌ها سازمان استخبارات پاکستان نبض اصلی گروه طالبان را در اختیار داشته و اجازه نمی‌دهد که این گروه و اعضای آن خارج از دایره و سیاست‌های تعیین شده از سوی آن سازمان فعالیت داشته و تصمیم بگیرند.

تاریخچه‏‌ی کوتاه روند صلح نشان داده است که هر وقت افرادی میانه‌‏رو در میان گروه طالبان حاضر گردیده‏‌اند کم از کم برای نشست و گفت‌‏وگو با حکومت، پیشانی باز نشان دهند به گونه‌‏ای از سوی سازمان استخبارات پاکستان و رهبری گروه طالبان که در چنگال پاکستانی‌ها قرار دارند، مورد تهدید قرار گرفته اند. به طور مثال ملابرادر یکی از اعضای طالبان بود که می‌خواست در روند مذاکره اندک نرمشی از خود نشان دهد که توسط استخبارات پاکستان دستگیر و زندانی گردید.

سپس حکومت افغانستان تلاش ورزید که وی را از زندان پاکستانی‌ها رهایی بخشد. مورد دیگر خود معتصم آقاجان می‌باشد که به خاطر انعطاف نشان دادن نسبت به روند گفت‌‏وگو با حکومت، از سوی عوامل استخبارات پاکستان مورد هدف قرار گرفت و زخمی شد. بنابراین تا هنگامی که جاده‌‏ی صلح به مثابه یک تعامل دوطرفه پذیرفته نشود، اقدام‌های یک‏جانبه‏‌ی حکومت افغانستان تحت هر عنوانی و از هر آدرسی از جمله شورای عالی صلح به نتیجه‌‏ی مطلوب منجر نخواهد شد. چه بسا که انرژی و فرصت‌های مساعد نیز هدر رفته و روند گفت‌‏وگو و صلح را با بن‏بست همیشگی روبرو گرداند. از آنجایی که سازمان استخبارات پاکستان بر رهبری طالبان نفوذ کامل دارد و هرگونه اقدام و تصمیم صلح‏‌خواهانه از سوی اعضای میانه‌‏رو طالبان محکوم به ناکامی است، بسیار بعید به نظر می‌رسد که روند صلح در سایه‌‏ی سیطره‏‌ی پنهان و آشکار سازمان استخبارات پاکستان به هدف کلی یعنی؛ پایان بخشیدن به بحران و خشونت منجر گردد.

بنابراین ناپدید شدن یا ربوده شدن معتصم آقاجان در دوبی- حادثه‌ای در روزهای اخیر اتفاق افتاده است- همزمان با طرح دوباره‏ی گفت‏‌وگوها میان شورای عالی صلح و طالبان، بار دیگر انگیزه و میزان نفوذ پاکستانی‌ها را بر طالبان به نمایش می‌گذارد. هیچ‌گونه تردیدی نیست که معتصم آقاجان به وسیله عناصر وابسته به سازمان استخبارات پاکستان ربوده شده است تا طرح دوباره‏‌ی گفت‏‌وگوی صلح با بن‏بست روبرو گردد. روند صلح اگر برای افغانستان به عنوان یک هدف کلان و راهبردی جهت استقرار ثبات و پایان بخشیدن به ادامه‏‌ی خشونت‌ها و ناپایداری‌ها ‌باشد؛ در جهت مقابل، پاکستان روند صلح را به مثابه‏‌ی عاملی در جهت تداوم بخشیدن به بحران در افغانستان، در گرو خود نگهداشته است و پایانی برای فرجام این بازی خطرناک نیز به نظر نمی‌رسد.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده