سرمایه‌های فکری و مدیریت منابع انسانی

در یک سازمان دانش محور، که درآن دانش بخش بزرگی از ارزش یک محصول و همچنین ثروت یک سازمان را تشکیل می‌دهد، روش‌های سنتی حسابداری، که مبتنی بر دارایی‌های ملموس و اطلاعات مربوط به عملیات گذشته سازمان هستند، برای ارزش‌گذاری سرمایه فکری، که بزرگ‌ترین و ارزشمندترین دارایی برای آنها است، ناکافی هستند.

در خصوص تعیین ارزش سرمایه‌های فکری روش‌های محاسباتی متعددی مورد استفاده قرار می‌گیرد که یکی از روش‌های متداول عبارتند از:

IC=(RC-RI)/WACC

که در این معادله :

IC : سرمایه فکری

RC : درآمد شرکت

RI : درآمد متوسط صنعت

WACC: متوسط موزون هزینه سرمایه شرکت

علاقه به مدیریت سرمایه فکری، باعث گسترش روش‌های مختلف ارزش‌یابی برای آن شده است.

طبقه‌بندی روش‌های اندازه‌گیری سرمایه فکری به صورت خلاصه به شرح زیر است:

۱. روش‌های بازگشت روی دارایی‌ها: ارزش افزوده اقتصادی- ضریب فکری ارزش‌افزا- ارزش ناملموس محاسبه شده- درآمد سرمایه دانش.

  1. روش‌های سرمایه‌گذاری بازار: برگه متوازن نامحسوس- ارزش بازار به دفتری- ارزش بازار تخصیص یافته سرمایه‌‌گذار- q توبین.

۳. روش‌های سرمایه فکری مستقیم: کارگزار فناوری- امتیازات ثبت شده تقدیر موزون- حسابداری و هزینه‌یابی منابع انسانی- روش ارزش‌گذاری جامع- حسابداری برای آینده- اعلامیه منابع انسانی جست‌وجوگر ارزش- ارزش‌گذاری دارایی فکری ایجاد ارزش مطلق- روش مالی اندازه‌گیری دارایی ناملموس.

  1. روش‌های کارت امتیازی: کارت امتیازی متوازن (BSC)- هوش سرمایه انسانی- هدایت‌کننده اسکاندیا- شاخص سرمایه فکری- نمایشگر دارایی غیرملموس، چرخه ممیزی دانش- خطوط راهنمای مریتوم- کارت امتیازی زنجیره ارز- بهره هوشی.

نحوه ارایه سرمایه فکری در صورت‌های مالی درمقایسه با سرمایه‌های مالی

درخصوص سرمایه‌های فکری و چگونگی ارایه آن در مقایسه با سرمایه‌های مالی در ترازنامه شرکت می‌توان به شرح زیر و مقایسه آن با دارایی‌ها و بدهی‌های شرکت نسبت به ارایه آن اقدام نمود.

نقاط قوت و ضعف روش‌های اندازه‌گیری سرمایه فکری

روش‌هایی که به مقدار پولی منجر می‌شوند، نظیر روش‌های سرمایه فکری مستقیم یا روش‌های بازگشت دارایی‌ها، برای قیمت‌گذاری دارایی‌های ناملموس شرکت‌ها مفید هستند و مزیت دیگر این روش آن است که امکان مقایسه شرکت‌ها با یکدیگر در یک صنعت را فراهم می‌آورند. از معایب این روش‌ها این است که تبدیل هرچیز به مقادیر پولی می‌تواند کمی سطحی‌نگری قلمداد شود. روش‌های بازگشت دارایی‌ها به میزان زیادی نسبت به نرخ بهره حساس هستند. مزایای روش‌های مستقیم سرمایه فکری و روش‌های کارت امتیازی این است که آنها می‌توانند تصویر کامل‌تری از سلامت سازمانی نسبت به روش‌های پولی ارایه دهند. این روش‌ها این قابلیت را دارند که به آسانی به سطوح مختلف سازمانی تسری پیدا کنند. آنها می‌توانند با دقت خوبی نتیجه وقایع را اندازه‌گیری کرده و از این‌رو گزارش‌دهی آنها سریع‌تر و دقیق‌تر از اندازه‌گیری‌های مالی است. با توجه به اینکه این روش‌ها نیازی به اندازه‌گیری مالی ندارند برای سازمان‌های غیر‌انتفاعی، بخش‌های داخلی سازمان‌ها، سازمان‌های عمومی، اهداف اجتماعی و فرهنگی بسیار مناسب هستند. از معایب این روش‌ها این است که آنها شاخص‌هایی را مورد استفاده قرار می‌دهند که برای هدفی خاص یا سازمانی مشخص طراحی شده است و از این رو امکان مقایسه نتایج بسیار مشکل است.

محمد واثق حسینی/ بخش هفتم

0 پیام برای این مطلب ثبت شده