ضرورت نظارت بر مراکز ومدارس دینی

رویداد خونین و تکان‏‌دهنده‏‌ی آخرین روزهای سال گذشته در مسجد شاه دو شمشیره که منجر به کشته شدن دردناک فرخنده از سوی مهاجمین خشمگین گردید بار دیگر این مسئله را مورد توجه قرار داد که مراکز دینی کشور اعم مدارس دینی، زیارت‌گاه‌ها و مراکزآموزشی دینی و… باید بیش از پیش تحت نظارت و کنترل قرار گیرند. این موضوع از آن جا مورد توجه قرار گرفته است که گویا ریشه‏‌ی ماجرای فرخنده به مشاجره میان وی و فرد یا افراد تعویذنویس و دعاخوان و اتهام بستن به فرخنده ارتباط دارد.

در شرح موضوع باید افزود که متاسفانه در تاریخ کشور شواهد و مواردی فراوان وجود دارند که از عنوان و آدرس دین و مذهب و شعایر متعلق به آن و همچنین مراکز و مدارس دینی سوء استفاده‏‌های بسیاری صورت گرفته است. این سوء استفاده‏‌ها گاه به ایجاد بحران‏‌ها و حوادث بسیار تکان‏‌دهنده که امنیت کشور و جامعه را به مخاطره افگنده، منجر شده است. اگر از شواهد دوردست تاریخی بگذریم در طی چند دهه اخیر به‏‌ویژه در دوران حاکمیت ناروای طالبان، از عنوان و آدرس دین و مراکز و نهادهای دینی و چهره‏‌های دینی استفاده ناروای بسیاری صورت گرفت. فقط از سال 2001 میلادی تا اکنون گروه طالبان و دیگر گروه‏‌های تندرو قربانی‏‏‌های زیادی را از مردم با سوء استفاده از چنین آدرس‏‌هایی گرفته‏‌اند. در شرایط کنونی نیز متاسفانه این تهدید هنوز باقی است. وقتی نگرانی از چنین تهدیدهای قابل درک خواهد بود که به اطلاعات مربوط به موضوع اندکی دسترسی داشته باشیم. بنابر اطلاعات ارائه شده از سوی یکی از رسانه‏‌های کشور به نقل از وزارت حج و اوقاف تا زمان تهیه و دریافت گزارش در حدود صد و بیست هزار مسجد در سراسر کشور وجود دارد. رهبری این مساجد به دست دو صد و چهل هزار ملا و موذن است. بنا بر آمارهای وزارت حج و اوقاف در حدود 900 مدرسه دینی در سراسر کشور فعالیت می‏ کنند که در این مدارس در حدود 200 هزار طلبه مشغول تدریس اند. آمار وزارت حج و اوقاف تنها شامل مساجد، ملاامامان و مدارسِ می‏شود که توسط این وزارت ثبت شده است. اما مساجد و مدارس زیادی در سراسر کشور وجود دارند که تنها ارتباط با کشورهای بیرونی داشته و منابع و نیازمندی‏‌های‏‌شان از سوی کشورهای بیرونی تمویل می‌شود. بنابراین، آمار مذکور دقیق نبوده بل تعداد مساجد و مدارس در سراسر کشور بیش از آمار ارائه شده از سوی مسئولین وزارت حج و اوقاف خواهد بود.

از جانب دیگر با توجه به باورها و ساختار سنتی جامعه افغانستان، مساجد، مراکز و مدارس دینی و نیز روحانیون و علمای دینی نقش برجسته در فرایند تحولات جامعه و چگونگی آن دارند. چنانچه این مراکز و مساجد و مدارس دینی از سوی روحانیون و علمای آگاه و مدبر کنترل گردیده و مردم را نسبت به مسایل دینی به صورت مثبت و واقع‏‌بینانه آگاهی ببخشند به طور طبیعی این روند در استقرار ثبات و تامین امنیت و همسویی ملی نقش فعال و سازنده و تسهیل‏‌کننده خواهد داشت؛ در مقابل به هر پیمانه که این مراکز و مدارس و مساجد از کنترل و نظارت دقیق علما و روحانیون آگاه بیرون بوده و کسانی با درک نازل‌تر در آن جای گرفته باشند به همان اندازه تهدیدها و نگرانی‏‌ها و احتمال سوء استفاده افزایش خواهد یافت.

با در نظرداشت چنین شرایطی اما، کم‌ترین کنترول ممکن از سوی حکومت با این قشر از جامعه و مراکز یاد شده وجود دارد و نیز شورای علما نیز در جهت نظارت دقیق آن برنامه دقیق نداشته است. از لحاظ قانونی حکومت هیچ گونه نقشی در ارائه موضوع و نحوه ارتباط و تعامل موثر با آن‏ها ندارد. همین طور، حکومت هیچ آگاهی و اشرافی بر مضامین درسی دانش‏‌آموختگان مدارس دینی ندارد. این در حالی است که در بسیاری از کشورهای اسلامی، دولت نقش برجسته در ترتیب و انتخاب موضوع و کنترول آن مراکز و مضامین تدریس و حتا خطبه‌های ملاامامان دارد.

با توجه به ضرورت‏‌های یاد شده لازم است که شورای علما و حکومت در همکاری با یکدیگر راهکارهایی را برای جلوگیری از سوء استفاده و رشد اندیشه‏‌های تندروانه که موجب بدنامی و ایجاد تهدیدها و خطرهای جدی می‏‌شوند، در پیش گیرند. در مرحله‏‌ی اول، تدوین راهکاری برای نظارت و کنترول مراکز یادشده و فعالیت‏‌های صورت گرفته حتا بر مضامین و محتوای دروس از سوی حکومت و شورای علما می‏‌باشد. دیگر آن که در این مراکز و نهادها به‏‌خصوص مدارس دینی و مساجد کسانی گمارده و توظیف شوند که آگاهی و تدبیر لازم را نه تنها نسبت به مسایل دینی بل از جهت واقع‏‌بینی و سازگاری آن‏ها با شرایط روز و درک موقعیت، توانایی و درایت کافی داشته باشند. کسانی که تعلقات و گرایش‏‌های غرض‏‌آلود نداشته باشند. اگر در مرحله‏‌ی نخست این چند نکته مورد توجه قرار گیرد می‏توان انتظار داشت که در مراحل بعدی نیز شرایط و گام‏‌های سالم‏‌تر و موفق‏تری را برای سلامت بخشیدن و نظم دادن و کنترول مراکز و مدارس دینی و فعالیت‏‌های صورت گرفته در آن‏ها برداشت.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده