مذاکرات صلح‌در سایه بی‌اعتمادی

هفته گذشته پنجمین دور از مذاکرات صلح چهارجانبه میان افغانستان، پاکستان، ایالات متحده امریکا و چین در اسلام آباد برگزارگردید. این دور از مذاکرات درست زمانی آغاز به کار می‌کند که پیش از این افغانستان اعلام کرده بود که به حکومت پاکستان اعتماد ندارد و تا زمانی که پاکستان اقدامات صادقانه و قاطع را علیه افراط‌گرایان افغان مقیم پاکستان انجام نداده باشد، به میز مذاکره حاضر نخواهد شد. اما در نهایت افغانستان با حضور عمر زاخیلوال، سفیر افغانستان در پاکستان در این مذاکرات شرکت کرد.

اگرچه فضای بی‌اعتمادی حاکم در روابط افغانستان و پاکستان از دیرزمانی وجود داشته است، اما بعد از حمله انتحاری به ریاست دهم امنیت ملی و محافظت از رجال برجسته دولتی، شدت یافته و مناسبات دوکشور را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. دولت افغانستان بعد از این حمله انتحاری مرگبار گفت که دولت پاکستان در امر آوردن صلح و ثبات در افغانستان و مبارزه با افراط‌گرایی میان تندروان افغانستان و پاکستان تفاوت قائل شده و نسبت به مخالفان مسلح دولت افغانستان که در پاکستان مستقر هستند، با مماشات و گذشت بیشتری رفتار می‌کند. قبل از این ایالات متحده امریکا هم از پاکستان خواسته بود که رفتار متفاوت نسبت به افراط‌گرایان دو طرف مرز درپیش نگیرد.

حال که دور پنجم مذاکرات صلح در پاکستان برگزار گردیده است چه نتایج و پیامدهایی را می‌توان انتظار داشت؟ در این تردید وجود ندارد که پاکستان از کشورهایی است که روابط نیک و حسنه با مخالفین مسلح دولت افغانستان دارد. و به همین سبب می‌تواند بر رفتار سیاسی و نظامی ‌طالبان تاثیرات شگرف و عمیقی بگذارد. اگر پاکستان در رابطه به آوردن صلح به افغانستان و کشاندن طالبان به پای میز مذاکره جدی باشد، یقیناً چنین اتفاقی خواهد افتاد و صلح پایداری در افغانستان به وجود خواهد آمد. اما پاکستان به دلائل زیادی حاضر نیست در شرایط فعلی به چنین اقدامی ‌دست بزند.

پاکستانی‌ها هنوز هم به پالیسی‌ها و سیاست‌های دولت افغانستان در رابطه به نوع مناسبت و روابط افغانستان با هند مشکوک است. ساختارهای سیاسی، امنیتی و نظامی‌در افغانستان مطلوب پاکستانی‌ها نیست. پاکستانی‌ها مکرراً و گاهی با کنار گذاشتن عرف دیپلوماتیک از مقامات بلندپایه دولت افغانستان خواست‌هایی را مبنی بر تغییراتی در نهادهای امنیتی و سیاسی کشور مطرح نموده است.

مساله دیگری که سبب می‌شود پاکستان در ساختار سیاسی کشور نقش عمیق داشته باشد، حضور چهره‌ها و شخصیت‌هایی است که از دیرزمانی مناسبات نیکی با پاکستان دارد و در واقع از محافظان منافع پاکستان در دولت افغانستان محسوب می‌شود. دولت افغانستان هم به دلایل زیادی قادر نیست این افراد را از ساختار سیاسی و نظامی‌کشور دور نماید.

اما افغانستان با توجه به وضعیت و شرایط حاکم درکشور و با توجه به ‌اینکه جامعه جهانی از روند تحولات سیاسی در کشور حمایت نموده و در سطح جهانی پشتیبان آن است ولی به دلیل فقدان همسویی ملی و نبود دیدگاه مشترک میان نخبگان سیاسی درباره تعریف واحد از دوست و دشمن و منافع علیای کشور، نمی‌تواند آنچنان که باید در برابر پاکستان ایستاد شود. افزون بر نفوذی‌های پاکستان در ساختار قدرت، کشور ما از درد مزمن دیگری به نام قومیت نیز رنج می‌برد. دولت تاکنون در کشور موفق به ‌ایجاد هماهنگی و همسویی ملی برمبنای تعریف واحد از منافع ملی نشده و این مساله باعث گردیده که کشور نتواند در مناسبات منطقه‌ای و جهانی از موقف قوی و قدرتمند برخورد بکند. رابطه با پاکستان و مساله مذاکرات صلح نیز از این قاعده مستثنا نیست. بنابراین تا حکومت نتواند در کنار حمایت‌های بین‌المللی، همسویی‌های ملی را به وجود نیاورد، توفیق چندانی برای پیشرفت مذاکرت صلح با مخالفین و ایجاد روابط و مناسبات تعریف شده با پاکستان را نخواهد داشت.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده