جشن نوروز در سرک‏های خاکی!

 

وقتی به سرک‏های خاکی، خراب و یا آسفالت‌شده اما پر از خاک در کنار جوی‏ها و تجمع نامیمون زباله‏ها و کثافات در جوی‏ها نگاه می‏کنم و از طرفی شمارش معکوس آغاز سال نو نیز به گوشهایم به صدا درآمده ‏اند، باور چندانی به گفته‏های شهرداری کابل نمی‏توانم پیدا کنم مبنی بر این که برای نوروز و تجلیل از آن آمادگی دارد.

محمد یونس نواندیش که به عنوان پنجمین شهردار جهان معرفی نیز شده است در یک نشست خبری در کابل گفت امسال هم مانند سال گذشته مراسم آتش‌بازی در ساعت 8 شب اجرا خواهد شد و هر چند که آتش‌بازی سال گذشته به دلیل خاک‌باد در ساعت معین آن اجرا نشد و به ساعت 12 شب رسید اما امسال این مراسم را برای خوشی و شادی شهروندان کابل به راه خواهد انداخت. بلی مراسم آتش‌بازی سال نو که ما همواره از قدامت و بزرگداشت آن از سوی نیاکان خود دم زده و می‏زنیم به دلیل خاک‌باد به تاخیر افتاد.

پنجمین شهردار جهان بودن از روی کدام کارکرد ارزیابی و انتخاب شده است؟

اگر یک‌طرفه به قاضی نرویم و حجم خرابی‏ها و ویرانی‏های سال‏های جنگ و نابسامانی‏های اجتماعی- فرهنگی را هم در نظر بگیریم شاید این انتخاب درست از آب درآمده باشد.

اما اگر سری از خانه به بیرون بزنیم، خواهیم دید در شهری زندگی می‏کنیم که بسیار کم مظاهر مدرن شهری در آن وجود دارد.

باید کمی در این باره تامل کرد و اندیشید ما به چه افتخار می‏کنیم. به داشتن شهردار پنجم جهان یا شهری پر از خاک و زباله. سال نو از راه می‏رسد و زمستان از راهی که آمده بود می‏رود تا به خاطره فصل‏های سخت بپیوندد. اگر انگیزه انتخاب شهردار پنجم جهان، سیاسی باشد کاری نمی‏توان کرد اما اگر انتخابی از روی انگیزش و یا تشویق برای تلاش بیشتر برای بهبود وضع زندگی شهری باشد کاری است درخور ستایش.

شهرداری کابل در سال گذشته یک میلیون و هشتصد هزار نهال را در 22 ناحیه شهر کابل غرص کرده بود و به گفته این نهاد ضایعات آن کمتر از 2 درصد بوده است در حالی که در نهال شانی تا 30 درصد ضایعات یک امر طبیعی به حساب می‏آید. اما این ادعای شهرداری از سوی عده‏ای با شک و تردید نگریسته شد.

امسال هم در آستانه نوروز، سال نو شمسی یک میلیون اصله نهال در کابل طی چندین مرحله غرص خواهد شد. نهال‌شانی برای ما از این جهت مهم است که فضای شهر ما آلوده است و یکی از راه‏های کاهش آلودگی هوا که اثرات مفید و زیبایی‌بخشی بیشتری نیز دارد درخت‌شانی است اما آنچه اهمیت بیشتر دارد حراست و نگهبانی از این درختان است. آبرسانی و حفاظت از درختان در دین ما نیز بسیار سفارش شده است. تا جایی که امام ششم شیعیان می‏گوید هر کس درختی را آب دهد گویا تشنه‏ای را آب داده است. این گفته اهمیت نگهداری و کاشت درختان را در محیط زندگی و برای زیبایی‌بخشی به محیط زندگی نشان می‏دهد.

درختان هم موجودات زنده‏ای هستند که نیاز بیشتر به مراقبت دارند زیرا متحرک نیستند و نمی‏توانند خودشان برای رفع نیازمندی‏های خود اقدام کنند. ریشه‏های‏شان در زمین سخت است اما شاخ و برگ‏های‏شان طراوت، تازگی و لطافت را به انسان‏ها هدیه می‏دهند و در این میان فقط تنها انتظاری که دارند توجه من و تو است.

درختان حامیان اصلی اما پنهان زندگی سالم شهری برای انسان‏ها هستند اما شهروندان کابل به جای دیدن طراوت، شادابی و سبزینگی‏های درختان همواره در فصل‏های بهار و تابستان شاخ و برگ پر از خاک آن‌ها را می‏بینند.

اگر سرک‏های کابل خراب باشند و هر روز سرک‏های بیشتری به جمع آن‌ها افزوده گردد شاید نهال‌شانی کار بیهوده‏ای باشد. از طرفی اگر رمه‏ها و گله‏های گاو و گوسفند و بز در سرک‏های کابل بدون درنظرداشت این که این جا، جای دیگر است و کوه و دشت و صحرا نیست همچنان نمایی از زندگی روستایی در شهر به نمایش بگذارد. نهال‏های نورس از بین می‏روند.

در سرک راه می‌روی و ناگهان رمه‏ای از گوسفند و بز با چوپانی خونسرد و روستایی، جریان رفت و آمد را متوقف می‏کند و وقتی رمه از مسیر خارج می‏شود و آثاری از خود بر جای می‏گذارند تا این که شهرداری خبر شود و بیاید و فضله‏ها را جمع‏آوری کند صدها موتر آن‏ها را به هزاران قطعه کوچک تبدیل کرده‏اند و با خاک‏های همیشگی کنار سرک‏ها یکی شده‏اند. در هندوستان یادم می‏آید در روز جشن استقلال بود. در رسم گذشت، گروه‏های گوناگون اگر از حیوانات و اسب‏ها و گاوها و فیل‏ها برای نمایش استفاده کرده بودند و برای این که از گذر این حیوانات در مسیر راه کدام آثار ناخوشایندی بر جای نماند به شکل خاصی افرادی با وسایل ساده‏ای از پشت سر این حیوانات در حرکت بودند و با حرکت‏های زیبایی آثار ناخوشایند را جمع می‏کردند.

همان تصویر همیشه وقتی رمه‏ای از گوسفندان را در سرک‏های کابل می‏بینم در ذهنم تداعی می‏شود و با خود می‏اندیشم ما چگونه می‏توانیم به شهری پاک دست یابیم و چطور مردم را برای داشتن شهری پاک، سبز و زیبا ترغیب و تشویق کنیم. زیرا پاکی شهر تنها مسوولیت شهرداری نیست. اما شهرداری کابل با اهمال‌کاری‏ها و برای دست یافتن هر چه زودتر به شهری پاک و آباد و سرک‏های آسفالته قراردادهایی را با شرکت‏های خصوصی گوناگون به امضا رسانده است که تعهد چندانی به کار شایسته و مفید ندارند و باری بر هر جهت کارهای ساخت‌وساز سرک‏ها را پیش می‏برند.

و اگر جریان کار ساخت‌وساز این سرک‏ها با شرکت‏های بی‏مسوولیت که وجدان کاری ندارند و هیچ گونه تعهد کاری را هم نمی‏شناسند ادامه یابد نوروز امسال نیز در طوفانی از آلودگی‏های شدید هوایی، محیطی و محله‏های کثیف و رمه گوسفندهایی که به دنبال شاخ و برگ نونهال‏ها و دیگر زباله‏های انباشته‌شده هستند فرا خواهد رسید و نوروز که آغاز دوباره و ظهور زیبایی‏های طبیعی است در هاله‏ای از ندانم‌کاری‏های مسوولین پیچیده خواهد شد.

نوروز وقتی به شکل واقعی و طبیعی آن گرامی داشته خواهد شد که ما شهری پاک و سبز داشته باشیم و یا در انتظار طراوت و شادابی‏های نوروزی به صورت درست آن باشیم.

آتش‌بازی و یا تماشای آتش‌بازی در حالی که چشم‏تان از هجوم خاک باد آزار می‏بیند و یا وقتی سمنکی را که به خاطر سال نو تهیه شده را بخوری و زیر دندانت به جای طعم و چاشنی سمنک، خاک و ریگ این طرف و آن طرف شود باز چه افتخاری به سمنک‌پزان خواهی کرد؟

0 پیام برای این مطلب ثبت شده