مشارکت نظامی هند با امریکا در افغانستان؟

طی روزهای اخیر شاهد افزایش فشارهای امریکا بر پاکستان و تنش در روابط اسلام آباد- واشنگتن بوده‌ایم. امری که با روی آمدن دونالد ترامپ در ابتدای سال ۲۱۰۷ میلادی تشدید شد. رییس‌جمهور امریکا چندی پس از روی کار آمدن و در هنگام اعلام استراتژی جدید خود برای افغانستان و کشورهای جنوب آسیا، با اشاره به پاکستان و متهم کردن این کشور به حمایت از هراس‌افکنی از اسلام‌آباد خواست که هر چه سریع‌تر پناهگاه‌های امن گروه‌های هراس‌افکن به‌ویژه طالبان و شبکه حقانی در خاک خود را نابود کند.

 در این استراتژی همچنین بر افزایش نقش هند در افغانستان و افزایش حمایت‌های دهلی نو از کابل توجه ویژه‌ای شده است. موضوعی که شاید برای تقابل امریکا با چین در منطقه و تلاش برای کاهش نفوذ پکن صورت گرفته باشد.

امریکا چندین سال است که به شدت در مورد نقش پاکستان به عنوان یک متحد غیرناتو دچار شک و تردید شده است و موضع ترامپ در این زمینه خیلی جدید نیست. اما متهم کردن آشکار رهبران پاکستان به دروغ و فریب و اینکه آنان از سال ۲۰۰۱ تاکنون در ازای دریافت ۳۳ میلیارد دالر کمک‌های مالی، تنها بهشتی امن برای هراس‌افکنانی ایجاد کردند که اقدام به کشتار نظامیان امریکایی در افغانستان می کنند، باعث شد تا دست پاکستان در انجام بازی دوگانه در برابر امریکا و همچنین مقابله با هراس‌افکنی برای همگان رو شود.

 افزون بر این واشنگتن ۲۲۵ میلیون دالر از کمک‌های نظامی خود به پاکستان را قطع کرد و تهدید کرد که کمک‌هایی که به ارتش پاکستان در راه مبارزه با هراس‌افکنی کرده را نیز به حالت تعلیق درخواهد آورد.

باید گفت که دولت اوباما هم در تقابل با پاکستان بود، اما این تقابل به این اندازه آشکار نبود. البته واشنگتن در آن مقطع زمانی پاسخ زیاده‌گویی‌ها و دروغ‌های پاکستان را با انجام عملیات برای کشتن اسامه بن لادن، سرکرده پیشین گروه القاعده، بدون هماهنگی به سران پاکستان انجام داد. زمانی که وی در خانه‌ای در نزدیک آکادمی نظامی ارتش پاکستان مخفی شده بود.

دونالد ترامپ با یک توییت در اولین روز ماه جنوری این مساله را به صورت عمومی مطرح کرد. اما آیا اینکه وی باید این کار را انجام می‌داد یا اینکه هر لحظه فشار دیپلوماتیک و مالی خود به پاکستان را از اذهان عموم پنهان می‌کرد، همچنان مورد بحث بسیاری از کارشناسان و سیاستمداران است.

 بسیاری از آنان احساس می‌کنند که شرمنده کردن پاکستان از موضع منافع امریکا در ملا‌عام، تاثیر کمتری از فشار بر پاکستان از طریق دیپلوماسی می‌تواند داشته باشد. با این وجود آنچه شما به عنوان موضع منفی ترامپ و امریکا نسبت به پاکستان مطرح می‌کنید، موضوع جدیدی نیست.

هند، مدت زمان بسیاری است که در بازسازی افغانستان نقش دارد و اقدامات موثری نیز در این زمینه انجام داده و این نقش همچنان ادامه دارد. اما مشارکت هند در عملیات نظامی با امریکا در افغانستان در این مقطع زمانی امری بسیار بعید است. چرا که پاکستان در این زمینه یک تهدید بسیار بزرگ محسوب می‌شود.

این کشور می‌تواند تمام مسیرهای زمینی و هوایی که امریکا برای ارسال تجهیزات و اعزام نیرو از آن استفاده می کند را ببندد؛ کاری که پیش از این نیز در گذشته انجام داده بود. در چنین شرایطی دولت ترامپ می‌تواند با کمک هند از یک راه‌حل و مسیر جایگزین استفاده کند که بسیار پر هزینه‌تر و پرزحمت‌تر از قبل خواهد بود.

هند مسیری زمینی از طریق یکی از بنادر ایران ایجاد کرده است؛ اما از طرفی باید گفت که ترامپ مصمم به صرف نظر کردن از روند متعادل‌سازی روابط تهران- واشنگتن است که در دولت اوباما ایجاد شده بود.

چین به سرعت اعلام کرد که در هر شرایطی در کنار دوست خود پاکستان خواهد ماند. افزون بر این، پکن سال‌های متمادی است که به دنبال افزایش روابط خود با اسلام‌آباد است، ایجاد دهلیز اقتصادی چین- پاکستان به عنوان بخشی از پروژه یک کمر بند- یک جاده راه ابریشم جدید نیز بخشی از اقدامات چین در این زمینه است.

پکن مزایای بسیار مشخصی از رابطه نزدیک و نزدیک‌تر با پاکستان دارد. از جمله می‌توان کنترول نفوذ هند در منطقه را عنوان کرد. با این وجود نمی‌توان به طور مشخص گفت که ترامپ یک استراتژی فعال برای بالا بردن نقش هند دارد، تا بتواند از این طریق از نفوذ روزافزون چین در منطقه جلوگیری کند.

در این بین پاکستان ‌می‌تواند به بازی با کارت چین ادامه بدهد تا به این ترتیب هشداری به امریکا داده باشد. از طرف دیگر در صورتی که روابط اسلام‌آباد- واشنگتن به صورت کامل فرو بپاشد همچنان این امکان هم برای پاکستان وجود خواهد داشت که بر روی کمک‌های مالی عربستان حساب باز کند. در واقع یکی از مشکلات دولت فعلی امریکا این است که رییس‌جمهور این کشور انسانی غیر قابل پیش‌بینی است و اغلب از طریق توییتر به بیان موضع‌گیری‌های ضد و نقیض خود در قبال سایر کشورها می‌پردازد.

 اختصاص هزینه بیشتر برای ارتش ایالات متحده در افغانستان به معنای ادامه حضور نظامی امریکا در این کشور است و می‌تواند این احتمال نیز وجود داشته باشد که واشنگتن عزم خود را برای ریشه‌کن کردن منابع هراس‌افکنی که اکنون به صراحت اعلام می‌کند از جانب پاکستان حمایت و محافظت می شوند، جزم کرده باشد.

جنگ افغانستان طولانی‌ترین درگیری ایالات متحده در گذشته و چه بسا در آینده نزدیک است. اما به نظر می‌رسد که این رویکرد ترجیحی ترامپ برای اتخاذ چنین موضع سخت‌گیرانه‌ای در منطقه است و  وی همچنان خواهان ادامه این دیپلوماسی کسالت‌آور است.

اما این به این معنی نیست که همزمان تلاش‌های دیپلوماتیک برای مقابله با پاکستان انجام نمی‌شود. شاید مشاوران سیاسی در دولت امریکا احساس می‌کنند که زمان صبر در برابر اسلام‌آباد به پایان رسیده است و باید به صورت آشکارا رویکرد خویش را بیان کنند؛ آنچه در واقع در حال اتفاق افتادن است.

  • بازنویسی و تلخیص: جلال

0 پیام برای این مطلب ثبت شده