معتادان جهان مجازی و بیگانگان دنیای واقعی

از زمان ظهور دنیای مجازی و رشد شبکه‌های اجتماعی در افغانستان،‌مدت زمان زیادی نمی‎گذرد. گسترش این پدیده اما در میان مردم، به‌خصوص طیف جوان، سرعت غیرقابل باوری داشته است.

علاقمندی نسل امروز و کسانی ‎که قرار است آینده‎سازان فردا باشند به این شبکه‎ها، نه تنها گور دانش‎اندوزی و آموزش را در میان بسیاری از مردمان کنده است،‌بل میخ محکمی به تابوت عواطف انسانی،‌احساسات و ارتباطات واقعی و محبت‎های خالصانه زده است.

بسیار اتفاق افتاده و بی‌تردید شما نیز شاهد آن بوده‌اید که در خیلی از محافل عمومی و رسمی، محیط دوستانه، فضای خانوادگی و سایر محافل اجتماعی، وقتی جمعی گرد می‌آید، به جای راه‌اندازی گفت‎وگوهای صمیمانه، ایجاد ارتباط عاطفی و برقراری روابط با یکدیگر، هرکدام به موبایل هوشمند خود مشغول اند. تمام این سرگرمی مفرط نیز حاصل و ثمره‎ای ندارد جز سرگردانی در میان انبوهی از اظهاراتی که بسیاری‌شان بی‌هوده و بی‌پایه‌اند، بدون اینکه بهره‎ای از منطق رسا یا محتوای مهم با خود داشته باشد.

بدین‎گونه است که غرق شدن در دنیای مجازی مانع از شکل‌گیری ارتباط‌های رودررو می‌شود که این همان مرگِ دانش، عاطفه و ارزش‎هایی است که جوهره‎ی اصلی انسانیت شخص را ساخته و به نمایش‎ می‎گذارد. پیامدهای چنین وضعیت‌در جامعه‎ای چون افغانستان که هیچ برنامه‎ی بدیل یا مقابله‌جویانه برای آن وجود ندارد، بسی بحران‎ساز خواهد شد. به عنوان مثال،‌تحکیم بنیان خانواده موضوعی بسیار مهم در همه جوامع است، اما یکی از مواردی که می‌تواند در تحکیم یا سست شدن بنیان خانواده تاثیرگذار باشد، استفاده از دنیای مجازی است. زیرا وقتی اعضای یک خانواده به دنیای مجازی وابسته شده و در حد اعتیاد به آن روی می‌آورد، از کانون خانواده رویگردان شده و هرکدام برای خویشتن دنیای جداگانه‌ای می‎سازند؛‌دنیایی ‎که در آن افراد و اشخاص بیگانه و بیرونی و شاید هم با هویت‎های جعلی به جای اعضای خانواده نشسته و روی شخص تأثیرگذار واقع می‎شوند.

در این میان اما آنچه که باعث استحکام بنیان خانواده در عرصه‌ای که تکنولوژی در همه ابعاد آن رو به گسترش است، تنها از طریق آموزش میسر است. کارشناسان امور تربیتی و روانشناسی معتقدند که در مرحله‎ی اول باید والدین نحوه‎ی استفاده درست از فضای مجازی را بدانند؛ همان ‎طور که هر زندگی و خانواده‌ای صاحب یک حریم و محدوده‌ای است، استفاده از دنیای مجازی نیز برای خود حد و مرزی دارد؛ پس بهتر است مرزهای استفاده از دنیای مجازی را برای اعضای خانواده  و جامعه‎ی خود تبیین کنیم. زیرا بدون تعیین حدود و ثغوری برای این مسئله، پیامد آن بس وحشتناک بوده و باعث از هم گسستن تارهای مستحکم در جامعه انسانی خواهد شد که ترمیم آن بسی دشوار می‎نماید.

به هرحال،‌آنچه مسلم است اینکه غرق شدن در دنیای مجازی مانع از شکل‌گیری ارتباط‌های واقعی می‌شود. جالب اینجاست که گفته می‎شود، اعتیاد به دنیای مجازی مختص به کشورهای جهان سوم است و این امر منجر به عقب‌ماندگی‎ بیشتر و وابستگی خواهد شد. زیرا در جهان سوم، جایی که افراد و اشخاص فراغت زیادتری دارند و شغل‌های صادق و واقعی برای بزرگان و سیستم منظم آموزش برای جوانان و نوجوانان وجود ندارد، بستر ورود به دنیای مجازی نیز به صورت بهتری مهیاست.

چنین وضعیتی،‌ایجاب می‎کند تا میکانیزم چگونگی استفاده از این شبکه‎ها به طور نظام‌مند مهیا شود. به‌ویژه اینکه از رأس نظام کار آموزشی خاصی در این خصوص وجود ندارد و نهادهای مسئولی هم نیستند. کار نهاد خانواده هم که اولین بنیان‌گذار هسته‌ی شخصیتی انسان است،‌سخت‎تر شده و رسالت آن‌هایی ‎که مدعی راهنمای خانواده هستند،‌بسی بزرگتر از پیش است.

  • فرشته شهاب

0 پیام برای این مطلب ثبت شده