مهاجرین، ناخن افگار افغانستان

مهاجرین افغان در کشورهای همسایه، به‌خصوص پاکستان که همواره رابطه‎ ناملایمی با افغانستان داشته است، نقاط ضعفی هستند که در صورت بروز تنش، ابزار فشاری علیه کشور و دولت‎مردان بوده است.

یک ماه پیش بود که به دنبال تشدید تنش‎ها میان دو کشور و افزایش اتهام‎زنی‌ها، بازهم مساله مهاجرین افغان در پاکستان، پیش کشیده شد. تصمیم دولت پاکستان مبنی بر خروج بیش از یک میلیون مهاجر افغانستانی، به‌ویژه پس از اعلام تصمیم سیاست کاخ سفید جدی‎تر شد. زیرا به زعم دولت‎مردان پاکستانی، امروزه واشنگتن به اسلام آباد از نگاه دهلی و کابل می‎بیند و اعمال فشارهای جاری از جمله تعلیق کمک‎ها نیز در همین چهارچوب اتخاذ شده است.

یک ماه پیش بود که خبرهایی منتشر شد مبنی براینکه حکومت پاکستان تصمیم گرفته تا صدها هزار پناهجوی افغان را که از سال‎ها به این طرف در خاک این کشور زندگی می‎کنند، اخراج کند. دلیل این اقدام نیز تنش‎های اخیر میان اسلام آباد و واشنگتن بیان شده و پاکستان استدلال کرده است که در میان این مهاجرین، تروریستانی پناه می‌گیرند که از خاک افغانستان وارد قلمرو پاکستان می‎شوند. این سخن از زبان پاکستانی‌ها پس از حمله هواپیماهای بی سرنشین امریکایی به مناطق قبایلی اروکزی ایجنسی به صراحت بیان شد. درحالی‌که امریکا ادعا می‎کرد سران گروه طالبان و حقانی را کشته‌اند، پاکستان اما گفت که این حمله به اردوگاه مهاجرین افغان صورت گرفته است.

 گفته می‎شود که حکومت پاکستان برای این مهاجرین ۳۰ روز مهلت داده است تا خاک این کشور را ترک کنند.

قیصر افریدی، سخنگوی شعبه پاکستان کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان گفته است که آنان نسبت به این اقدام «نگران» اند. کابینه پاکستان در سوم جنوری سال روان این تصمیم را اتخاذ کرده است. در حال حاضر ۱.۴ میلیون افغان دارای مدرک و صدها هزار تن دیگر که فاقد مدرک استند، در پاکستان زندگی می‎کنند. نگرانی‌ها در این خصوص تا سطح سازمان‌های بین‎المللی نیز رسید و افغانستان هم اعلام کرد که توانایی پذیرش یکبارگی این موج مهاجرین را ندارد.

اما این مهاجرین چه کسانی هستند؟ آنها کسانی‌اند که اقامت‌شان در پاکستان محدود به چندماه و یکسال و حتی چندسال نمی‌شود. برخی از آنان اکنون پاکستان را خانه دوم‌شان می‎دانند و حتی در جریان سالیان دراز برای رفت و آمد نیازی به ویزای عبور هم نداشتند.

جمع کثیری از این پناهجویان، پس از اوج گیری دامنه جنگ‎های داخلی افغانستان در سال‎های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ از افغانستان بیرون شدند که بسیاری از آنان در پاکستان پناه‌گزین شدند و از آن زمان تا حال در بخش‎های مختلف این کشور همسایه زندگی می‎کنند.

پاکستان اما هرباری که خواسته فشاری بر دولت کابل وارد سازد، بخشی از آنان را از خاکش اخراج کرده و آن را به منزله‌ی ناخن افگار افغانستان، ابزاری برای اعمال سیاست‌هایش ساخته است. در سال 2016 بود که علی‌رغم اعتراض‌های جهانی علیه اخراج پناهجویان افغان از پاکستان، هزاران پناهجو از این کشور اخراج شد.

بعد از یک مرحله فشار از این طریق، پاکستان حاضر به مذاکره با کمیسارهای عالی سازمان ملل شد و در نتیجه، یک‌سال مدت زمان اقامت پناهجویان را تمدید کرد. پیش از آن نیز بارها تهدید به اخراج تمامی مهاجرین و پناهجویان کرده بود، ولی کم‎تر آن را عملی می‎ساخت. اما گویا این بار مساله تفاوت زیادی کرده و پاکستان می‎خواهد زهر چشمی از همسایه‌اش از این طریق بگیرد. اما به نظر می‎رسد این رویکرد پاکستان از باب شخص غرق شده‎ای است که به هر خس و خاشاک متوسل می‎شود، تا شاید خویشتن را نجات دهد. زیرا پیامد آن برای پاکستان، استنباط سیاست ناانسانی اسلام آباد است و این کشور را بیش‎تر از پیش در چشم جهانیان به منزله‎ یک دولتی که به دنبال رسیدن به اهداف سیاسی‌اش از راه‌های غیرانسانی است ثابت خواهد کرد.

  • آرزو رویا

0 پیام برای این مطلب ثبت شده