ناتو و افغانستان؛ شرایط و دشواری‌ها

نشست دوروزه‌ی وزیران دفاع ناتو با حضور وزیر دفاع افغانستان هفته‌ی گذشته در بروکسل برگزار شد و سرانجام ناتو برای ادامه‌ی همکاری‌های‌شان با افغانستان بعد از 2014 پذیرش خواست این پیمان را از سوی افغانستان مشروط کرد؛ شرطی که از جنجالی‌ترین موضوع‌ها بین افغانستان و امریکا و افغانستان و ناتو محسوب می‌گردد.

این شرط، همان مصئونیت قضایی سربازان امریکایی و ناتو در افغانستان است که هم جزو شرایط امریکا برای امضای سند راهبردی امنیتی میان دو کشور است و هم شرط حضور نیروهای ناتو برای امور آموزشی نیروهای افغان در کشور گذاشته شده است!

دبیرکل ناتو، بعد از پایان این نشستِ دوروزه بر روشن شدن این وضعیت از سوی افغانستان تاکید داشته و به صراحت اعلام نموده که بدون روشن شدن این وضعیت، ناتو با افغانستان همکاری نخواهد کرد! اما از نظر افغانستان، شرایط امریکا و ناتو در افغانستان، به مثابه‌ی جاده‌ی یکطرفه است به این معنا که خواست‌ها و مطالبات کابل در این شرایط به هیچ وجه لحاظ نمی‌گردد و تنها برتحمیل شرایط ناتو و امریکا بر افغانستان تاکید می‌گردد.

به نظر می‌رسد که همین امر از دشواری‌های جدی برای ادامه‌ی همکاری‌ها میان دو طرف است و تا زمانی که قضاوت و تصمیم‌گیری عادلانه و منصفانه درباره‌ی مطالباتی معطوف به خواست‌های عقلانی دو طرف صورت نپذیرد، جز اینکه بر حجم این دشواری‌ها افزوده گردد، دستآورد دیگری در پی نخواهد داشت!

به تعبیر دیگر، امریکا و ناتو مصئونیت قضایی سربازان خود را ازفغانستان می‌خواهند؛ مصئونیتی که درتضاد با آموزه‌های دینی مردم افغانستان و همچنین استقلال و حاکمیت ملی افغانستان قرار دارد و در طی دوازده سال گذشته نیز این نیروها بی‌توجه به همین آموزه‌ها و تعالیم، خونبارترین رویدادها را برمردم افغانستان تحمیل کردند بدون آنکه نهادهای عدلی و قضایی افغانستان قدرت بازخواست از این نیروها را داشته باشند!

بدترین مورد، حادثه سال گذشته‌ی پنجوایی قندهار بود که اینک رابرت بیلز عامل اصلی این جنایت قرار است از سوی محاکم امریکایی برائت داده شود. حال با این وصف، چگونه می‌توان به مصئونیت قضایی سربازان امریکایی و ناتو دلخوش کرد و اطمینان داشت که مشابه چنین رویدادها و حتا بدتر از آن رخ ندهد.

از سوی دیگر، این درخواست ناتو و امریکا، درخواست یک‌جانبه است و در برابر آن به مطالباتی که افغانستان دارد توجهی صورت نمی‌گیرد. شکی نیست که حضور امریکا و ناتو در افغانستان به انگیزه‌ی دلسوزی و دایه‌ی بهتر از مادر بودن کشورهای عضو این پیمان و در رأس امریکا نیست! دستکم اهداف کلان امنیتی و سیاسی این کشورها در منطقه، هدف عمده‌ی آن‌ها برای حضور در پنج نقطه‌ی افغانستان است و امریکا و همپیمانان این کشور در چوکات ناتو نمی‌توانند بر افغانستان منت گذارده و در سایه‌ی کمک به نیروهای امنیتی افغانستان، هم به اهداف منطقه‌ای خود دست یابند و هم هیچ امتیازی برای افغانستان نپردازند!

بنابراین، درخواست افغانستان برای تضمین امنیت و آوردن ثبات درافغانستان در قبال امضای سندامنیتی با امریکا و کمک به زیرساخت‌ها و تأسیسات اقتصادی افغانستان، می‌توانند تا حدودی معادله پذیرش شرایط یکدیگر را ایجاد نمایند اگرچند که لطمه زدن به حاکمیت ملی و آموزه‌های دینی مردم افغانستان، با هیچ امتیازی، برابری نخواهد کرد و باعث تعادل در معادلات سیاسی و امنیتی نخواهد شد!

به نظر می‌رسد که عین امتیازخواهی یک‌جانبه، در شرایط سازمان ناتو برای ماندن در افغانستان نیز طرح شده است؛ این شرایط اگر قرار باشد که همچنان بر افغانستان تحمیل گردد و امتیازاتی که به سود امنیت، سیاست و اقتصاد افغانستان تمام نگردد، جز آنکه ننگ تاریخ قرار گرفته و حاکمان امروزی منفور نسل‌های آینده گردد، چیزی فراتر از آن درپی نخواهد داشت.

به احتمال قوی و براساس برخی حکایت‌ها از ارگ ریاست‌جمهوری، رئیس‌جمهور کرزی نیز بنا به همین ملاحظات تلاش می‌ورزد تا از امضای چنین سندهایی، امتناع ورزیده و آن را برای دوره‌ی بعد از خود موکول نماید.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده