ناتو و دوگزینه پیشِ ‌روی: خروج یا حضور مشروع؟

هفته‏‌ی گذشته دبیرکل ناتو در سخنانی گفت که اگر بن‌بست انتخاباتی افغانستان به زودی پایان نیابد و رئیس‌‏جمهور نو موافقتنامه‌های امنیتی با ایالات متحده و ناتو را امضا نکند، این سازمان مجبور به تصمیم‌گیری در مورد خروج کامل از افغانستان خواهد شد.

اندرس فوراسموسن، دبیرکل پیمان نظامی ناتو ضمن گفت‏‌وگویی با خبرگزاری رویترز گفت که نشست سران ناتو در ولز بریتانیا به تاریخ چهارم و پنجم دسمبر بسیار نزدیک به زمانی خواهد بود که ناتو در مورد ماموریت آینده و یا خروج کامل از افغانستان تصمیم خواهد گرفت. وی در ادامه یادآوری کرد که به زودی آن‏ها باید تصمیم‌های سختی بگیرند، به خاطر این که اگر زمینه‌های قانونی ادامه حضورشان در افغانستان وجود نداشته باشد، این سازمان باید تا پایان سال روان میلادی همه تجهیزات خود را از افغانستان خارج کند و برای این کار نیاز به برنامه‏‌ریزی دارند که باید بسیار به زودی انجام شود.

سیزده سال پیش، پیمان ناتو در قالب ائتلافی جهانی به خاطر مبارزه با هراس‌‏افکنی و استقرار صلح و ثبات در افغانستان مسئولیت نظامی‏‌اش را در کشور آغاز و اینک در آخر سال روان میلادی این ماموریت نظامی به پایان می‌رسد. هرچند گفته شده که احتمالاً شمار محدودی از نیروهای ناتو برای آموزش و مشورت‏‌دهی به نیروهای امنیتی کشور باقی خواهند ماند.

مقام‏‌های ناتو گفته‏‌اند که ادامه حضور نیروهای آنان در افغانستان منوط خواهد بود به امضای پیمان امنیتی نظامی افغانستان با ایالات متحده امریکا. در صورتی که این پیمان به موقع امضا نشود، آنان توجیهی برای ادامه حضورشان در افغانستان نخواهند داشت به همین جهت مجبور به ترک کشور خواهند شد. از جانب دیگر از آن جایی که آقای کرزی برخلاف موافقت جرگه مشورتی و توصیه‌های داخلی و جهانی بنا به دلایل شخصی از امضای پیمان یاد شده سر باز زده است، انتظار می‌رود که رئیس‌‏جمهور آینده این پیمان را به امضا برساند. اشرف غنی احمدزی و عبدالله عبدالله، دو نامزد دور دوم انتخابات گفته‌اند که در صورت رسیدن به قدرت این موافقتنامه را امضا می‌کنند، اما هر دو در مورد نتایج انتخابات جنجال دارند و معرفی شدن رئیس‏‌جمهور نو ممکن است زمان زیادی را در برگیرد. بر بنیاد معلومات هم‏اینک نیروهای جهانی کمک به امنیت (آیساف) حدود ۴۴ هزار سرباز در کشور دارند که بیشتر از ۳۰ هزارتن آن‌ها امریکایی هستند.

واقعیت آن است که این موضوع دارای رویه‏‌های گوناگونی است. نخست این که انگیزه حضور و پذیرفتن ماموریت نظامی نیروهای ائتلاف جهانی به طور کلی و نیروهای آیساف (ناتو) به طورویژه مبارزه با هراس‌‏افکنی و تامین امنیت در کشور یاد شده است. اینک این پرسش مطرح است که آیا آنان در تامین و تحقق چنین هدفی موفق بوده‌‏اند؟ آیا توانسته‏‌اند که اولویت تامین امنیت را در کشور کاهش بخشند؟ وضع شکننده و قوت گرفتن مخالفین و گسترش ناامنی در سطح کشور فارغ از هرگونه توضیح است که این ماموریت شوربختانه به خوبی تامین و تحقق نیافته است. بنابراین مقام‌‏های ناتو پیش از هر تصمیمی برای خروج، هم برای مردم افغانستان و هم برای جهانیان و کشورهای مربوط پاسخ قانع‌‏کننده‏ای باد ارائه دهند. به طور قطع آنان به خوبی درک می‌کنند که اگر در چنین شرایطی مردم افغانستان را در برابر هراس‌‏افکنان و گروه‌های مسلح تنها رها نمایند از وقوع دوباره رویدادهای پیش از 2001 نمی‌توان گریخت. تنها گذاردن مردم افغانستان در موجی از خشونت‌ها و جولان دادن گروه‌های تندرو پیامدهایی را به دنبال خواهد داشت که جامعه جهانی نیز از آسیب آن در امان نخواهد ماند.

روی دیگر قضیه که باید پذیرفت آن است که ادامه حضور نیروهای جهانی باید مشروع باشد. راهکارهای مشروعیت بخشیدن به این حضور نیز باید در چهارچوب منافع ملی و اهداف مشترک با جامعه جهانی تنظیم و عیار گردد.

حال باید منتظر ماند که آیا رئیس‌‏جمهور آینده به وعده داده شده مبنی بر امضای پیمان امنیتی وفا خواهد کرد یا خیر و در صورتی که وی به وعده خود عمل نماید تا چه اندازه منافع ملی و اهداف مشترک را در نظر خواهد داشت؟ بدون شک تحقق این امر زمانی میسر خواهد بود که رئیس‌‏جمهور آینده با پایان یافتن بحران انتخاباتی معین گردد. بنابراین ایجاب می‌نماید که تمام تلاش‌های داخلی و جهانی در مسیر و جهت پایان بخشیدن به بحران انتخاباتی و تعیین رئیس‏‌جمهور آینده به کاربرده شود. نباید به روش‌ها و ابزارها و ادعاهایی توسل جست که نگرانی مردم را افزایش دهد؛ زیرا در آن صورت تنها مخالفین مسلح و دشمنان صلح و امنیت از آن سود خواهند برد.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده