نفر چندم جهانم

در سال 1989 بود که یازدهم جولای برای این که عواقب رشد بی‏رویه جمعیت از یاد انسان‏ها نرود وارد تقویم‏های جهان گردید. این رویداد به یازدهم جولای دوسال پیش‏تراز آن بر می‏گردد: روزی که جمعیت جهان از مرز 5 میلیارد گذشت. زمین شاید برای اولین بار بود که سنگینی بشری به حجم 5 ملیارد را تجربه کرد و از آن روز به بعد بود که این بشر آینده‏نگر به دنبال برنامه‏هایی برای کنترول جمعیت جهان بوده است.

اما با وجود پیشرفت‏های زیاد و برنامه‏های مدونی که از سوی سازمان ملل متحد برای جلوگیری ازافزایش جمعیت روی دست گرفته شد اکنون جمعیت جهان بالغ بر 7/6 ملیارد نفر است. هر ثانیه ۳ نفر به این تعداد افزوده می‌شود؛ یعنی هر هفته بیش از۵/۱ میلیون و هر سال بیش از ۸۰ میلیون نفر. کارشناسان انتظار دارند که تا چهار سال دیگر جمعیت جهان از ۷ میلیارد نفر بگذرد. ۹۹ درصد این رشد جمعیت، در کشورهای در حال توسعه اتفاق می‌افتد.

جمعیت، تنها در آفریقا تا سال ۲۰۵۰، یک میلیارد نفر افزایش خواهد یافت. بدین ترتیب تعداد ساکنان این قاره دو برابر خواهد شد. جمعیت آسیا در مدت مشابه، بیش از ۳/ ۱ میلیارد و در آمریکای لاتین حدود ۲۱۵ میلیون نفر افزایش خواهد یافت.

رشد سریع جمعیت، خود از موانع اساسی مبارزه با فقر و گرسنگی است. به همین دلیل سازمان‌های مسئول از کشورهای ثروتمند خواسته ‌اند تا حدود ۲/ ۱ میلیارد دلار در زمینه تنظیم خانواده سرمایه‌گذاری کنند. این رقم در حال حاضر تنها نیم میلیارد دالر است.

در تانزانیا به‌عنوان مثال تنها یک‌پنجم زنان از روش‌های مدرن پیشگیری از بارداری استفاده می‌کنند. هر زن تانزانیایی در دوران باروری خود به‌طور متوسط ۶ کودک به دنیا می‌آورد. بدین ترتیب جمعیت ۴۰ میلیونی این کشور در سال ۲۰۵۰ به ۸۰ میلیون نفر خواهد رسید.

در این کشور از هر هزار نفر ۱۱۸ نفر تا پیش از رسیدن به سن ۵ سالگی می‌میرند و حدود ۶۰ درصد جمعیت، با کمتر از یک دلار در روز زندگی می‌کنند.

در هند جمعیت در سال ۲۰۰۰ رسماً از مرز یک میلیارد گذشت و در سال ۲۰۰۸، به یک میلیارد و صد میلیون نفر رسید. جمعیت این کشور به این ترتیب در سال ۲۰۵۰ به ۷/۱ میلیارد خواهد رسید.

در مقابل می‌توان از کشورهایی نام برد که از رشد منفی یا کند جمعیت دچار مشکل شده‌اند. جاپان یکی از بالاترین سنین بازنشستگی در جهان را دارد. پیش‌بینی می‌شود به دلیل تعداد بسیار محدود زاد و ولد، جمعیت ۱۲۷ میلیونی امروز این کشور، تا سال ۲۰۵۰ به ۹۵ میلیون کاهش یابد.

جمعیت آلمان نیز در این مدت به ۷۱ میلیون نفر کاهش می‌یابد؛ یعنی ۱۱ میلیون نفر کمتر از امروز.

به هر روی انفجار جمعیت و ناهنجاری‌های ناشی از آن موجب نگرانی است. کارشناسان رشد کنترول‌شده و ملایم جمعیت را منطقی می‌دانند که همگام با رشد امکانات، نه یک تهدید که یک فرصت به شمار می‌آید.

اما در کشور ما وضع چگونه است؟ آیا آمار دقیقی از جمعیت کشور وجود دارد؟ کشور ما در رده چندم از رشد جمعیت جهان قرار دارد؟ برنامه‏های تنظیم خانواده در کشور ما از چه جایگاهی برخوردار می‏باشند؟ مردم در کشوری مانند افغانستان که با فقر همه‏جانبه دست و پنجه نرم می‏کند تا چه اندازه با برنامه‏های جلوگیری از باروری موافق اند و تا چه اندازه به شیوه‏های علمی برای کاهش جمعیت باور دارند؟ تا چه اندازه نقش دین و مذهب برای افزایش نفوس برجسته می‏باشد؟

و آیا می‏توانیم دقیقاً بگوییم هر کدام از ما نفر چندم از جمعیت جهان هستیم و در کدام سطح و مرحله از پیشرفت قرار داریم و باید تا کجا پیش برویم.

این‏ها پرسش‏هایی هستند که باید به شکل واضع و شفاف به آن‏ها پاسخ ارائه شود تا بتوان به برایند روشنی از برنامه‏ریزی‏های کنترول جمعیت دست یافت، اما به نظر می‏آید ما برای به دست آوردن پاسخ این پرسش‏ها با چالش‏های زیاد دیگری برخواهیم خورد.

نبود امنیت و بودجه، بهانه‏های دم دستی هستند که همواره مسئولین از آن‏ها برای نداشتن آمار دقیق نفوس کشور استفاده می‏کنند.

با توجه به این که میزان مرگ ومیر مادران و نوزادان در کشور ما هنوز هم بلند است و در این راستا تلاش‏های زیادی انجام شده اما به نظر می‏آید جمعیت کشور ما با وجود ناامنی‏ها و چالش‏های دیگر از رشد چشمگیری برخوردار بوده و فقر و ناامنی‏ و درگیری‏های مسلحانه در گوشه و کنار کشور نتوانسته مانعی برای ثابت ماندن و یا کنترول جمعیت باشند. به همین خاطر شاید رشد کنترول نشده جمعیت چالش‏های زیاد دیگری را نیز برای کشور به وجود آورد.

دولت هنوز نتوانسته است به آمار دقیقی از جمعیت خود دست یابد و این نقطه کور سیاست‏گذاری‏ها و برنامه‏ریزی‏ها برای آینده خواهد بود. اما طبق آخرین آمار بیرون آمده از اداره احصائیه مرکزی جمعیت کشور ما بالغ بر 27 ملیون و پنجصد هزار نفر می شود در این آمار تعداد زنان از مردان کمتر است، چیزی که کمی عجیب به نظر می‏رسد زیرا معمولاً تعداد مردان کمتر از زنان در دیگر کشورها می‏باشد.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده