نگاهی به مفهوم انتخابات آزاد، عادلانه و شفاف

   امروزه مدیریت سیاسی یک مقوله فراگیر است که شامل فعالیت‏های مختلف در حوزه سیاسی می‏شود، این مقوله شامل مدیریت مبارزات انتخاباتی، آگاهی‏سازی، سیاست توده‏های مردمی، پژوهش‏های راهبردی و مانند این‏هاست.

از مدیریت سیاسی گاهی به عنوان سیاست کاربردی یا علوم سیاسی کاربردی نام برده می‏شود. در رشته ارتباطات از آن به عنوان ارتباطات سیاسی کاربردی یاد می‏کنند.

در رشته بازاریابی تحت مبحث بازاریابی سیاسی تعریف می‏شود، ولی از نظر سیاسی این مفهوم ناظر برچگونگی برگزاری انتخابات،چگونگی حرفه‏گرایی در مبارزات انتخاباتی،مطالعه رفتار فعالان سیاسی در استفاده از ابزارهای الکترونیکی و غیره در سراسر جهان است.

با توجه به آنچه گفتیم می‏توانیم انتخابات را چنین تعریف کنیم.

واژه انتخابات از ریشه عربی فعل”نخب” به معنای برگزیدن و انتخاب کردن است.

انتخابات، فرایندی است که طی آن مقام‏ها در سطوح ملی یا محلی با درنظرداشت ضوابط معین از طریق مراجعه به آرای عمومی شهروندان برگزیده می‏شوند.

با توجه به تعریف فوق از انتخابات ما عناصرکلیدی در انتخابات داریم که توجه جدی به آن می‏تواند بخش مهم تضمین‏کننده شفافیت وسلامت انتخابات باشد که قرار ذیل ارائه می گردد:

-1 برگزارکنندگان: به این معنی که کدام ارگان مسئولیت برگزاری این روند را به عهده دارد.

-2 انتخاب کنندگان: شهروندان واجد شرایط رأی دادن باید در روند انتخابات جهت استفاده از حق رأی دادن وانتخاب نامزد مورد نظرشان اشتراک نمایند که این موضوع باید در مرحله توزیع کارت رأی‏گیری در روشنایی لوایح و مقررات مربوط در نظرگرفته شود.

-3 انتخاب شوندگان: افراد واجد شرایط در روشنایی قواعد مربوط صلاحیت نامزدی خود را برای تصدی پست مورد نظر دارند.

-4 ضوابط انتخاباتی: قواعد و مقرراتی است که برای چگونگی برگزاری انتخابات در مراحل مختلف آن از ثبت نام رأی‏دهندگان تا اخیر آن که شمارش آرا و درنتیجه آن انتقال مسالمت‏آمیز قدرت می‏باشد وضع می‏شوند که رعایت جدی آن می‏تواند در برگزاری یک انتخابات شفاف و دموکراتیک از موثریت خاصی برخوردار باشد.

-5 زمینه انتخابات: شرایط سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و امنیتی حاکم در زمان انتخابات می‏باشد.

با توجه به این عناصر مهم فراموش نباید شود که انتخابات ابزاری است برای تجلی اراده مردم در سرنوشت کشور خود با انتخاب رئیس‏جمهور، نمایندگان پارلمان و دیگر مقام‏ها در سطوح مختلف.

در دنیا امروز بهترین شیوه توزیع قدرت به وسیله‏ی انتخابات صورت می‏گیرد چون انتخابات مهمترین، مشروع‏ترین و اساسی‏ترین وسیله برای مشارکت سیاسی مردم است و مشارکت سیاسی مردم هم تنها مولفه‏ای است که رابطه و یا چونگی رابطه میان دولت و جامعه را به نمایش می‏گذارد.

باید توجه داشت که ترسیم اصول و مبانی نظری انتخابات و وضع قوانین و مقررات نمی‏تواند حقوق و آزادی‏های سیاسی شهروندان را برای مشارکت فعال در اداره امور کشور و برگزاری انتخابات واقعی تضمین کند بل باید اداره و مدیریت اثربخش را به آن افزود.

به طور کلی هدف از تأسیس مدیریت انتخابات، قاعده‏مند نمودن و انتظام بخشی یک پارچگی برگزاری انتخابات به منظور تحقق حقوق و آزادی‏های سیاسی و انتخاباتی شهروندان در جامعه است.

بنابراین برای تضمین سلامت انتخابات و انسجام فرآیند آن یک سلسله اصول مورد نیاز است. اصول حاکم بر مدیریت کلان انتخابات به شرح زیر است:

-1 اصل استقلال: مدیریت انتخابات باید از هرگونه وابستگی به احزاب و دولت وقت جدا باشد و به شکل مستقل در این روند مهم کارشان را به پیش ببرند و از تأثیرگذاری جریانات در امان باشند.

-2 اصل بی‏طرفی: مدیریت انتخابات با رعایت انصاف و بدون دادن امتیاز خاصی به هرگونه گرایش‏های سیاسی به نامزدان با همه به یک‏شکل برخورد نمایند.

-3 اصل احترام به قانون: مدیران انتخابات جهت تثبیت و پیدا نمودن اعتبار واقعی بایستی تصمیمات‏شان را در روشنایی قانون و مقررات مربوط بگیرند.

-4 اصل شفافیت: شفافیت به این معنی است که رویه‏ی باز که تضمین‏بخش امنیت عمومی و تصمیم‏های عاقلانه و منطقی نهاد مدیریت انتخابات باشد. این امر موجب افزایش فهم عمومی از رویه‏های انتخاباتی و مشروعیت عملکرد نهاد مدیریت انتخابات و در نهایت نتایج انتخابات می‏شود.

-5 اصل تخصصی بودن: برای برگزاری یک انتخابات کارآمد، نیاز به افراد و نهادهای متخصص و آشنا به فرآیند انتخابات و محتوای وظایف و اختیارات است.

با مطالعه‏ای که پیرامون مدیریت اجرایی انتخابات شد ما چند مدل در مدیریت کلان انتخابات داریم.

الف: مدل مستقل:

این مدل را کشورهایی استفاده می‏کنند که در آن‏ها نهاد اجرایی انتخابات از ساختار قوه مجریه جدا است و دارای بودجه و یا اختیارات مستقل مدیریت انتخابات می‏باشند. که گفته می‏شود این مدل معایب و مزایای خودش را دارد.

ب: مدل حکومتی:

کشورهایی که از این مدل پیروی می‏کنند، انتخابات آن‏ها توسط قوه مجریه مدیریت می‏گردد و ذهنیت در مورد این مدل طوری است که معایب آن نسبت به مزایای آن بیشتر است.

ادامه دارد

0 پیام برای این مطلب ثبت شده