هشدار! احتمال تقلب گسترده در انتخابات

عبدالشکور اخلاقی/ یکی از شاخصه‌های اساسی نظام دموکراتیک و مهم‌ترین پروسه ملی «انتخابات» است. از ویژگی‌های اساسی دوره نوین سیاسی کشور، بخصوص پس از سقوط حاکمیت سیاه طالبان، اهتمام به تحقق این شاخصه دموکراتیک و ملی بوده است. مردم در طی شانزده سال گذشته با وجود همه کاستی‌ها و نقایص تجربه چند دور انتخابات را پشت سرگذاشتند. اینک در آستانه فصل دیگری از تعیین سرنوشت و رقم زدن چگونگی آینده خود قرار گرفته‌ایم.

با وجود تجارب شیرین و تلخ به‌دست آمده از پروسه ملی انتخابات، اکنون پس از تاخیرها و کوتاهی‌های بسیار و ناموجه در برگزاری انتخابات پارلمانی و شوراهای ولسوالی‌ها، تمهیدات اولیه برای برگزاری انتخابات مجلس نمایندگان و شورای ولسوالی‌ها چیده شده است، اما نگرانی‌ها در مورد چگونگی اجرای این پروسه ملی هم چنان به قوت خود باقی است، هرروز ابعاد پیچیده تر و جدی‌تر این قضیه خود را نمایان می‌سازد. این نگرانی‌ها در شرایط فعلی تا بدانجا اوج و شدت گرفته است که برخی در منفی‌ترین نگاه از برگزار نشدن انتخابات سخن می‌گویند و در خوش بینانه ترین حالت انتخاباتی پر ازتقلب را پیش‌بینی می‌کنند. آیا به‌راستی چنین است؟

واقعیت موضوع این است که نگرانی از تقلب در انتخابات پیش روی مجلس نمایندگان و شورای ولسوالی‌ها کاملا جدی است. علایم و نشانه‌هایی وجود دارد که حداقل اذهان عمومی را نسبت به وقوع تقلب در انتخابات آینده دچار نگرانی می‌سازد. از آنجایی که در چند دور پیشین انتخابات شاهد تقلب‌های گسترده بود‌ه‌ایم که متاسفانه هیچ یک از آنان به‌درستی پیگیری نشد و عاملین آن شناسایی و معرفی نشدند و خاموشانه از کنار قضیه عبور نمودند. اکنون پرسش این است که چه چیزی سبب شده است که نگرانی‌ها تا این اندازه در مورد وقوع تقلب در انتخابات پیش روی افزایش یابد؟

-بی‌اعتمادی به تعهد سیاسی: تعهد سیاسی و ملی رهبران و سیاست‌مداران هر کشور پاشنه آشیل اعتماد به نظام سیاسی و باورمندی به اجرای درست پروسه‌های ملی است. متاسفانه در زمینه اعتماد به تعهد رهبران سیاسی در افغانستان تاکنون تجربه مثبت آن را شاهد نبود‌ه‌ایم. اگر در مواردی رهبران سیاسی و سیاستمداران خود را ملزم به رعایت تعهد سیاسی و ملی نمود‌ه‌اند، این تعهد از باورمندی آنان سرچشمه نگرفته است بلکه به اعمال فشار بیرونی تعلق داشته است. چندگانگی و چند دستگی میان رهبران حکومت وحدت ملی از مهم‌ترین عامل بی‌اعتمادی به تعهد رهبران سیاسی شمار می‌رود. ما بار بار شاهد بود‌ه‌ایم که رییس‌جمهور تعهد و تاکید داشته است که در هیچ زمینۀ انتخاباتی دخالت نخواهد کرد، اما درکنار آن چندین بار شکایت اعضای کمیسیون انتخابات را در مورد اعمال فشار و نفوذ از سوی ارگ را در رسانه‌ها شنید‌ه‌ایم.

-بی‌توجهی به اصلاحات انتخاباتی: یکی از چالش‌های اساسی در انتخابات کشور سیستم انتخاباتی است که با شرایط و ضرورت‌های اجتماعی و سیاسی کشور هم‌خوانی ندارد. وقوع تقلب‌های گسترده در انتخابات‌های پیشین شاهد و دلیل کافی بر تایید این موضوع است. در سال‌ها و ماه‌های گذشته بار بار بر انجام اصلاحات انتخاباتی تاکید و پافشاری شد و طرح‌هایی نیز از سوی نهادهای انتخاباتی و جریان‌های سیاسی و حقوقدانان پیش‌نهاد گردید. اعلام آخرین مواضع احزاب سیاسی در نشست هتل سرینا بر انجام اصلاحات انتخاباتی آخرین موردی است که در زمینه صورت گرفته است. اما این هشدارها و پیش‌نهادها نه تنها مورد توجه حکومت و کمیسیون انتخابات قرار نگرفت، بلکه درجه و کیفیت آن را در حد تغییر مهره‌ها و کارمندان تنزل دادند و در آخرین مورد رییس‌جمهور پیشنهاد احزاب سیاسی را در مورد اصلاحات انتخاباتی بدل به یک حربه سیاسی نمود. حال آنکه انجام اصلاحات انتخاباتی در دایر‌ه‌ای فراتر و عمیق‌تر از جابجایی مهره‌ها شامل می‌شود و حربه سازی سیاسی رهبران حکومت از اصلاحات انتخاباتی دقیقا به افزایش مشکل و چالش انتخاباتی منجر خواهد شد.

-چالش‌های تخنیکی و عملیاتی:بخش دیگری از نگرانی‌ها در مورد وقوع تقلب در انتخابات آینده همین موضوع است. به طور مثال اداره ثبت احوال نفوس کشور قبلا اعلام داشته بود که در طرحی بنام کمپاین ملی برای توزیع تذکره جهت شرکت بیشتر واجدین شرایط در انتخابات آینده، نزدیک به ده میلیون تذکره ورقی توزیع خواهد شد. اجرای این کمپاین در یک مرحله کار مثبت تلقی می‌گردد. خصوصا این‌که هر یک از شهروندان کشور دارای تذکره تابعیت شوند. اما مشکل کجاست؟ مشکل در چگونگی اجرای این طرح است. بطور مثال برخی از آگاهان در این مورد اظهار داشتند که پروسه توزیع تذکره در تمام کشور به چندین هزار محل می‌رسد؛ حال آن‌که کارمندان دایمی و موقتی اداره ثبت احوال هیچگونه دسترسی به آرشیف ثبت احوال نفوس نداشته و تجربه کاری در این عرصه بسیار اندک است. به همین جهت اکنون برخی از سیاسیون و آگاهان انتقاد دارند که اعلام ثبت‌نام هشت میلیون نفر واجد رای‌دهی یک دروغ آشکار است. زیرا هیچ شفافیتی در مورد توزیع ده میلیون تذکره و استفاده از استکرها در پشت تذکره وجود ندارد. البته ناگفته نماند که برخی از کارمندان کمیسیون انتخابات نیز بصورت خصوصی بر غیرواقعی بودن اعلام شمار ثبت‌نام کنندگان از سوی کمیسیون انتخابات اعتراف داشته‌اند.

 موارد برشمرده شده، بخشی از دلایلی است که سبب وجود افزایش نگرانی‌ها در مورد وقوع تقلب گسترده در انتخابات آینده شده است. بنابراین مسوولیت ملی و قانونی حکومت و کمیسیون انتخابات ایجاب می‌کند که بجای بی‌توجهی به این نگرانی‌ها و یا استفاده سیاسی از اصلاحات انتخاباتی در پی ایجاد شفافیت انتخاباتی از طریق روش‌های قانونی و تعریف شده باشند تا اعتماد همگانی برای مشارکت گسترده در انتخابات فراهم گردد.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده