هلال احمر؛ عملکرد مثبت و امدادرسانی محدود

بیست‏‌وچهارم ماه میزان در تقویم ملی کشور به نام هفته مخصوص سره میاشت یا هلال احمر نام گذاری شده است، هرچند در تاریخشمار جهانی، هشتم ماه می به نام روز جهانی صلیب سرخ یا هلال احمر نام گرفته است.

به هرحال، صلیب سرخ که نام مرادف آن در کشورهای اسلامی هلال احمر است، با اهداف واحد و به منظورتخفيف آلام انساني و حفظ و پيشرفت بهداشت عمومي تشکيل شد، بر اساس موافقتنامه ژنو در سال 1864 ميلادي و به خصوص به علت تلاش شخصي به نام ژن هنري دونان (Jean Henry Dunant) سوئيسي، “صليب سرخ” نام گرفت.

در سال 1862 ، دونان كتاب «خاطره اي از سولفرينو Solferino » را شرح داد و خواستار تشكيل جمعيتهاي امدادي داوطلب براي تسكين آلام اين گونه آسيب ديدگان از جنگ شد. وي پيشنهاد كرد كه خدمت به زخمي‏‌هاي نظامي، فعاليتي بی‌طرف محسوب شود و «انجمن ژنو امور عام المنفعه» با علاقه‏‌ي وافر از پيشنهاد وي استقبال كرد. در نتيجه، يك كنفرانس بين المللي با شركت نمايندگان 16 كشور در ژنو تشكيل شد و موافقتنامه 1864 ميلادي براي بهبود وضع مجروحان جنگ، تدوين شد و به امضاي نمايندگان دوازده دولت از كشورهاي شركت كننده رسيد.

مواردي که در اين موافقتنامه پيش بيني شد، شامل موارد زير بود:

بي‏طرف شمردن متصديان خدمات پزشكي نيروهاي مسلح،

رفتار انساني با زخميها،

بي‏طرفي غيرنظامياني كه داوطلبانه به كمك مجروحان جنگ مي‌شتابند،

علامت بينالمللي به منظور مشخص ساختن اعضا و وسايلي كه در اين راه به كار مي روند که بر اساس مليت دونان و به تقليد از پرچم سوئيس، به شکل صليبي سرخ بر زمينه اي سفيد انتخاب شد.

در سال 1963 ميلادي، در 88 كشور جهان، جمعيتهاي ملي صليب سرخ پديد آمد.

اما اینکه هلال احمر چگونه به وجود آمد نیز تاریخچهی خاص دیگری دارد. در سال 1876 ميلادي، دولت عثماني (ترکيه) به جاي استفاده از نشان صليب سرخ از معكوس رنگهاي پرچم خود، يعني هلال ماه سرخ رنگ (هلال احمر) در زمينه سفيد براي جمعيت ملي خود استفاده كرد. از آن به بعد در كشورهاي اسلامي به جاي صليب سرخ، هلال احمر به عنوان نماد اين سازمان به كار گرفته شد.

جايگاه جمعيت هلال احمر از نظر عرف بين‌المللي نيز بسيار حائز اهميت است.در حال حاضر صليب سرخ و هلال احمر بين‌المللي بزرگ ترين شبكه بشردوستانه غيرسياسي و امداد رساني جهاني را تشكيل مي‎‌دهد.

امروزه در سطح بين‌المللي يكي از معيارهاي سنجش ميزان فعاليتهاي بشردوستانه و غيرسياسي در هر كشور، وضعيت جمعيت ملي صليب سرخ و يا هلال احمر و عدم وابستگي و غيرسياسي بودن آن است.

كميته بين المللي صليب سرخ(ICRC )، كه مقر آن در ژنو(سوئيس) قرار دارد، سازماني است بي‏طرف، بي‏غرض و مستقل كه وظيفه منحصراً بشردوستانه آن عبارت است از:

حفاظت از زندگي و كرامت قربانيان جنگ و نيز خشونت داخلي، و ياري رساندن به آنها. فعاليتهاي كميته بين المللي بر پايه مقررات حقوق بشردوستانه استوار است و در موارد سياسي، ديني و عقيدتي بي‏طرف است.

افغانستان، از اعضاي فعال و برحال اين سازمان جهاني است که نهاد خيريهاي، تحت عنوان جمعيت افغاني سره مياشت يا هلال احمر، در سال 1334شمسي از سوي کميته بين المللي صليب سرخ، به حيث هشتاد وسومين عضو فدراسيون بين المللي جمعيتهاي ملي صليب سرخ و هلال احمر، در آن رسميت يافته است.

اين نهاد خيريه، در سال 1308 شمسي از سوي بلديهی وقت يعني شهرداری کابل، در هيئت وهويت «مجلس امداديه ملي» به منظور مساعدت به آسيب ديدگان حوادث و کمک به نيازمندان و مستمندان، تاسيس شد و در سال 1311 براساس تقاضاي کنفرانس نهضت بينالمللي صليب سرخ و هلال احمر منعقده هاگ، به نام «محراب احمر»، تغيير نام يافت.

«محراب احمر»، ابتدا در چوکات وزارت ماليه و بعد در پوشش و حمايت وزارت صحت عامه، به فعاليتهاي خيريه و خدمات بشردوستانه پرداخت و در سال 1313 با عنوان جديد «هلال احمر افغاني» تحت نظم و نظر وزارت داخله، اظهار هويت و موجوديت کرد و سرانجام در 1330 شمسي، براساس فرمان محمدظاهرشاه، اساسنامهي حاوي مسئوليتها و مکلفيتهاي اين نهاد، تدوين گشت و با هويت يک ارگان خيريه بيطرف، ملي، مستقل و رضاکار به نام «جمعيت افغاني سره مياشت»، تحت رياست انتصابي و افتخاري احمدشاه فرزند ارشد باباي ملت، رسميت و فعاليت يافت.این جمعیت از آن زمان تاکنون خدمات خوب و شایستهای انجام داده است که از کمک به قربانیان خشونت گرفته تا درمان بیماران صعبالعلاج از جمله فعالیتهای امدادرسانی این نهاد بوده است. روشهای ابتکاری این جمعیت جهت جمع آوری کمک نیز قابل ستایش است و آخرین مورد آن ایجاد کد تلفنی جهت جمع آوری کمک(تکت ایثار) به منظور تداوی کودکانی است که سوراخ قلب دارند.

با این وجود، به نظر میرسد هنوز هم این جمعیت نتوانسته است به عنوان یک نهاد ملی در تمامی موارد به امدادرسانی پرداخته و جایگاه برجسته و قابل قبولی پیدا نماید. به عنوان مثال، جای هلال احمر یا همان سره میاشت در قضایایی چون حادثه قندوز و کمک به بیجاشدگان آن به شدت خالی دیده میشود. این درحالی است که این نهاد میتوانست با ایجاد پایگاههای جمع آوری امداد، از روحیهی همکاری در سطح ملی به سود آسیب دیدگان این حادثه استفاده نماید.

با این حال، ضروری است تا سازمان امدادرسانی هلال احمر یا همان سره میاشت با استفاده از جایگاه و رسالتی که دارد، در حوادث مشابه به آنچه در قندوز اتفاق افتاد، نقش بهتر و بارزتری ایفا نموده و به نحو احسن به انجام مسوولیت ملی و انسانی خویش بپردازد.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده