پارلمان‌های اسلامی، فرصتی برای هم‎اندیشی

نشست نهم میان مجالس کشورهای اسلامی که به تاریخ بیست و نهم ماه دلو در تهران آغاز شد، با استقبال خوبی از سوی اعضای شرکت‏‌کننده روبرو شده و انتظار میرود تا این نشست، فرصتی برای هماندیشی و همکاری میان نمایندگان کشورهای اسلامی باشد.

توافق روی محورهای بحث و پیشزمینههای مذاکره بیانگر این است که نشست نهم پارلمانهای اسلامی در گشودن گرههای کور مشکلات جهان اسلام که تعداد آن نیز کم نیست، موثر و سازنده واقع شود.

آنچه مسلم است، همفکری و اتحاد برای اصلاح و بهبود اوضاع کنونی خاورمیانه و حل مسایل و مشکلاتی که کشورهای اسلامی با آن دست به گریبان هستند ضرورت همگرایی و هم اندیشی بیشتری را میان دولتها و ملتهای مسلمان میطلبد. بحران سوریه، وضع فلسطین، افغانستان، عراق، میانمار، لیبیا و… همگی در سایهی عدم اتحاد کشورهای اسلامی و بهره‌برداری کشورهای غیرمسلمان از آن ایجاد شده است.

از این رو، گردهمایی و حضور روسای مجالس کشورهای اسلامی بهترین زمان خواهد بود تا رایزنی‌های مثبت در جهت گره‌گشایی از مسایل بغرنج کشورهای اسلامی انجام گیرد. بدیهی است که اگر این راهبرد از مجرای قدرتمند نهاد دموکراسی و مردمسالاری دینی، یعنی مجالس کشورهای اسلامی هدایت شود، کارآیی و تاثیر آن بسیار خواهد بود.

تردیدی نیست که کشاکش و مشکلات امروزی در بازیهای سیاسی و پیچیدگیهای موجود در روابط دیپلماتیک، ضرورت استفاده از ظرفیت‏‌های موجود میان کشورهای اسلامی را در سطح رسمی و دولتی بیشتر میسازد. از سوی دیگر لازم است تا تنشهای تشتت‏آوری که منشاء و سمتوسوی آن‏ها برخاسته از تأثیرپذیریهای بیرونی است، برطرف گردد. در پیوند با تحرکات ائتلاف‌‏آوری سیاسی، بسترهای تعامل فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی نیز فراهم گردد که یکی از مجراهای مهم ایجاد این روند، مجالس کشورهای اسلامی است. زیرا این نهاد از یک‌ سو اعتبار دولتی دارد که میتواند بستر تعاملات رسمی را مهیا سازد و از جانب دیگر متعلق به مردم است و زمینههای نزدیکی ملتها را ممکن خواهد ساخت.

به هرحال، حضور غالب کشورهای اسلامی عضو اتحادیه بین‌المجالس اسلامی در نشست این نهاد در تهران، توان‌ بالای کشورهای اسلامی در راستای حل مسایل و مشکلات منطقه و نیز مدیریت مناسبات سیاسی میان کشورهای اسلامی را به همراه خواهد داشت. اما مهم این است که اعضای شرکت‏کننده در این نشست تا چه اندازه ارادهی سیاسی قوی برای اجرایی ساختن وعدهها و تعهداتی داشته باشند که در این نشست از آن سخن گفته میشود.

حقیقت این است که امروزه مشکلات و اختلافات بسیاری میان کشورهای اسلامی وجود دارد که باید مسایل سیاسی‌، فرهنگی و اقتصادی را جداگانه مورد ارزیابی قرار داده و راهکاری جداگانه برای دستیابی به نتیجه برای آنان مد نظر قرار داد. اکنون جهان اسلام در مسایل سیاسی و جهانی از وحدت لازم در رویه و رفتار دیپلماتیک برخوردار نیست و به شدت دچار اختلاف است. این اختلاف نظر به دلایل گوناگونی به ‌وجود آمده است. از یک سو به دلیل تابعیت گروهی از مسلمانان از رهبرانی‌ که آن‏ها هم تابع قدرت‌های جهانی هستند و از سوی دیگر به دلیل حرکت مستقل عده دیگری از مسلمانان، قدرت چانهزنی و تعامل آنان را با دنیا کاهش داده است. بدون شک، هنگامی مسلمانان خواهند توانست موفق‌تر عمل کنند، گام‌های اعتمادسازی را در عرصهی بین‌الملل برداشته و به دور از ایجاد تنش، تعامل سازنده‌ای را با نظام بین‏الملل در پیش بگیرند.

جهان اسلام در حوزه‏ی فرهنگی حرف‌های زیادی را برای گفتن دارد و آموزه‌های دینی کشورهای اسلامی می‌تواند جاذبه‌های فراوانی برای مردمی که از نظر تامین نیازهای فرهنگی خود، سرگردان هستند داشته باشد. البته اگر فرهنگ را با سیاست عجین نکنیم، فرهنگ می‌تواند مستقلاً گام‌های مناسبی برای حل مشکلات جهان اسلام و مردم سایر کشورها داشته باشد.

کشورهای اسلامی با وجود اینکه از نظر منابع طبیعی، غنی هستند اما نتوانسته اند که اقتصاد مقتدری را شکل دهند و از این جهت از کشورهای غیراسلامی عقب مانده‌اند. این کشورها برای جبران عقب‌ماندگی خود باید ضعف مدیریت خود را جبران کنند و و از خشونت‌طلبی نیز دست بردارند. خشونت‌طلبی و سلفی‌گری یکی دیگر از مشکلات جهان اسلام است که غرب هم نسبت به آن حساسیت زیادی پیدا کرده است. اکنون گروه‌های سلفی به نام اسلام‌گرایی به خشونت‌گرایی روی آورده‌اند. البته خشونت‌گرایی ریشه‌های گوناگونی دارد. از سویی حاکمان مستبد در بعضی کشورهای اسلامی، با بستن فضای سیاسی این کشورها، بستر لازم را برای خشونت‌گرایی فراهم کرده‏اند و از سویی اراده‏ا‌ی پنهان که در واقع ناشی از رفتارها و تصمیم‌های کشورهای قدرتمند است بر خشونت‌گرایی دامن می‌زند. این اراده‌ی پنهان که علاقه‌ای ندارد جهان اسلام سرافراز و مقتدر باشد، همواره با ارائه آدرس‌های اشتباه به بعضی مسلمانان موجب تشدید درگیری و خشونت در بین مسلمانان می‌شود. بنابراین، رسیدن به هدف مطلوب در این نشست، نیازمند بازکاوی این زوایا و فراهم‌آوری راهکار مطلوب در راستای حل مشکلات موجود است که نشست نهم مجالس کشورهای اسلامی خواهند توانست در این راستا موفق عمل نموده و با انگیزهی لازم عملی ساختن راهکارهای شان موفقیت بالایی را کسب خواهند کرد.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده