پیمان امنیتی؛ رضایت برادران و نارضایتی دوستان

پافشاری رئیس‏‌جمهور کرزی روی عدم امضای پیمان امنیتی با ایالات متحده امریکا، افغانستان را در شرایط دشواری قرار داده است.

سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) اعلام نموده است که هرگاه حکومت کابل به امضای پیمان امنیتی با واشنگتن رضایت ندهد، کمک‌های سالانهی اعضای ناتو قطع شده و حمایتهای مالی و نظامی این سازمان خاتمه خواهد یافت.

آندرس فوگ راسموسن، سرمنشی ناتو در اظهاراتی در شهر بروکسل تاکید کرد: «در صورت عدم امضای این توافق ما یک چارچوب کاری قانونی درست نخواهیم داشت و امکان اینکه یک هیات آموزش، مشاوره‌و پشتیبانی پس از سال 2014 در افغانستان داشته باشیم وجود نخواهد داشت

در نشستی که سوم و چهارم ماه دسمبر میان اعضای ناتو در شهر بروکسل برگزار شده بود، داگلاس لوته، سفیر ‌امریکا در ناتو نیز به خبرنگاران گفت: «معاهده امنیتی امریکا و افغانستان نخستین پیوند زنجیری است که در نهایت بیش از هشت میلیارد دالر کمک مالی را برای نیروهای امنیتی افغانستان و برنامه‌های توسعه به بار خواهد آورد.»این هشدار درحالی صادر شده و موجب شده است تا دوستان استراتژیک افغانستان ناراض شوند که برادران ناراضی رئیس‏‌جمهور از تصمیم آقای کرزی ابراز خرسندی نموده اند.

ذبیح الله مجاهد سخنگوی گروه طالبان با انتشار بیانیهای اعلام کرد: «اکنون که حامد کرزی با پیمان امنیتی مخالفت کرده است بدون شک حقیقت را درک کرده است مشروط بر اینکه در این راستا صادق باشد.»گروه طالبان افزوده است اگر کرزی میخواهد به تصمیم افغان‌ها احترام بگذارد و به بحران سی وپنج ساله افغانستان پایان دهد باید از امضای پیمان امنیتی خودداری کند.

حزب اسلامی حکمتیار نیز با انتشار بیانیه‌ای از حامد کرزی خواست بر شروط خود برای امضای پیمان امنیتی کابل- واشنگتن پایبند و استوار باشد.

این صف‌بندی سیاسی، حکومت افغانستان را درموقعیتی قرار داده است که صداقت آن را در خصوص پای‌بندی به مصالح ملی و منافع مردمی افغانستان بیش از پیش در معرض شک و تردید قرار داده و احتمال وجود تقاضاهایی مبتنی بر قدرت‏‌طلبی را در تعامل با امریکا روی امضای پیمان امنیتی محتمل می‌سازد. این چیزی است که کارشناسان سیاسی مطرح نموده و اذعان میدارند که رئیس‏‌جمهور کرزی در ورای سماجت روی پیششرط‌هایش برای امضای پیمان امنیتی، خواستههایی را در راستای سود سیاسی خویشتن مطالبه نموده است.

حاجی سید داوود آگاه امور سیاسی میگوید: «هدف حامد کرزی از امنیت، صلح و انتخابات شفاف به گرو گرفتن توافقنامه امنیتی است تا بالای امریکا فشار بیاورد که باید یکی از اعضای تیم حامد کرزی را به قدرت رسانده و در انتخابات کامیاب بسازد. موضوع امنیت این قدر ساده نیست که در دو یا سه ماه که انتخابات پیشرو است به صورت سراسری تامین شود.

آقای کرزی می‌خواهد که به نوعی از امریکا به نفع تیم خود کریدت انتخاباتی بگیرد

وی معتقد است که “اگر آقای کرزی این پیمان را امضاء نکند و یا به مدت چهار و پنج ماه به تعویق بیندازد، مردم افغانستان با مشکلات زیادی روبرو خواهند شد. شاید در کوتاه مدت باعث شود تاثیرات منفی روی اقتصاد وارد شده و موجب فرار سرمایهها گردد، بیکاری و جنگ‌های داخلی داخلی را دامن زده و نگرانی‌های زیادی را نسبت به آینده به بار خواهد آورد.” با این وجود، کارشناسان رفع هرگونه ابهام از پیمان امنیتی را ضروری دانسته و امضای آن را تحت فشارهای موجود دارای پیامدهای قابل ملاحظه‏‌ای برای حاکمیت ملی کشور می‏دانند.

حمیدالله فاروقی استاد دانشگاه و کارشناس امور اقتصادی میگوید: «در توافقنامه‌هایی که قبلاً بین افغانستان و ایالات متحده امریکا در سال های 1383 و 1384 امضا شده بود ابهاماتی وجود داشت که نباید در توافقنامه جدید این ابهامات تکرار شود

آقای فاروقی تصریح نمود: «حاکمیت ملی و دفاع مشروع، به عنوان دو واژه مشخص حقوقی در توافق نامه‌هایی که قبلاً صورت گرفته بود، صراحت و وضاحت کامل نداشته و باید این واژه‌ها در توافقنامه امنیتی وضاحت داده شود

با این حال، آگاهان امور براین عقیده اند که اگر پیش‌شرطهای ریاست‏‌جمهوری معطوف به تقاضاهای فردی هم نباشد، لازمه‌ی آن لجاجت با جامعه جهانی نیست، بلکه باید ریاست‏‌جمهوری از تک‌تازیهای خویش دست برداشته و مواد پیمان امنیتی را با مشورت و مشارکت نهادهای قانونی و حقوقی مورد موشکافی بیشتر قرار دهد. آنگاه با تأمل بیشتری که مبتنی بر پایگاه مردمی باشد، درخصوص آن تصمیمگیری نماید. زیرا ممکن است سماجت روی این مسأله بار دیگر افغانستان را در انزوای سیاسی مشابه به دههی نود میلادی قرار دهد.

داوود سلطان‏زوی؛ کارشناس امور سیاسی تاکید میکند که انعقاد این توافق‌نامه باید در فضایی کاملا شفاف صورت گرفته و مردم افغانستان، از جزییات آن آگاه شده و باید بدانند که مطابق با چهارچوب این توافقنامه به سوی چه آینده‌ای در حرکت اند.آقای سلطان‏زوی تامین منافع ملی کشور در این توافقنامه را از اولویت‌های انعقاد آن عنوان نموده و اظهارمی‌دارد: «امریکایی‌ها باید بدانند که در افغانستان دیگر نمی توانند تنها به نام تروریزم مردم افغانستان را مصروف نگاه دارند

به هر ترتیب، پیششرطهای رئیس‏‌جمهور به جنجالی انجامیده است که منجر به نوعی تسلسل در مسألهی امضای پیمان امنیتی با ایالات متحده امریکا و حضور نظامیان این کشور در قرارگاههای دایمی گردیده است. زیرا هرگاه شرط رئیس‏‌جمهورکرزی که تحقق صلح توسط امریکاست، برآورده گردد، فلسفهی حضور نظامیان آن کشور در افغانستان از بین خواهد رفت و ماندن این نیروها در کشور بدون دخل و تصرف در عملیاتهای نظامی برای آن کشور قابل پذیرش و قبول نیست.

در چنین حالتی، دیپلوماسی فعال و سیاست کارآمدی لازم است تا بتواند کشور را از این بحران نجات بخشیده و نهایت کار را به نقطهای نرساند که کشور و مصالح ملی را قربانی مطامع شخصی نماید.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده