چرا پاکستان به یک آتش‌بس درازمدت در افغانستان کمک نمی‌کند؟

منبع: دیپلوماتبرگردان: شاهمردی/ ماه گذشته رهبر طالبان پاکستانی در حملات هواپیماهای بدون سرنشین در ولایت کنر افغانستان کشته شد. حمله هواپیماهای بدون سرنشین که رهبر پیشین طالبان پاکستانی یعنی ملا فضل الله را هدف قرارگرفتند، تلاشی از سوی واشنگتن برای ترمیم روابط خرابش با اسلام آباد تلقی شد.

به عبارت دیگر واشنگتن نقشی را که اسلام آباد در تشویق آتش‌بس بین دولت افغانستان و طالبان بازی کرد، ستود. آتش‌بس موقت که یک گام مهم برای موفقیت هر نوع روند مصالحه نامیده شد، در آغاز مرحله جدیدی از گفت‌وگوها میان طرف‌های اصلی در منطقه ناکام ماند. خشونتی که بعد از مرحله آتش‌بس به وقوع پیوست، یک بار دیگر نقش پاکستان را در مرکز بحران افغانستان قرار داد.

سوال این است که اگر پاکستان می‌تواند آتش‌بس را تسهیل کند، چرا این کشور نمی‌تواند بر طالبان در کاهش فعالیت‌های جنگی‌شان یا پذیرش آتش‌بس درازمدت فشار وارد آورد؟

دو دلیل عمده وجود دارد که توضیح می‌دهد چرا پاکستان قادر به تسهیل آتش‌بس درازمدت بین دولت افغانستان و طالبان نیست، و کمک کند که منازعه در این کشور به اتمام برسد.

نخست این که اسلام‌آباد ممکن است بر طالبان افغان نفوذ داشته باشد، اما این نفوذ هنگامی که مسئله مجبور ساختن طالبان به تغییر اهداف عملیات‌های سازمانی شان مطرح باشد، کافی نیست. یکی از دلایل اصلی که پاکستان نفوذ کافی برای فشار آوردن بر طالبان برای قبول آتش‌بس درازمدت ندارد، استقلال مالی و عملیاتی این گروه است.

دوم حتی اگر پاکستان بخشی از یک جریان وسیع برای آغاز روند مصالحه در افغانستان شود، معلوم نیست که آیا این کشور از لحاظ استراتژیک از یک چنین روندی به جز از این که منافعش را مدنظر داشته باشد، حمایت کند. طالبان افغان هرگز به دولت پاکستان حمله نکرده‌اند و این گروه هرگز هیچ اقدامی بر ضد منافع پاکستان در منطقه از جمله در افغانستان انجام نداده است. در واقع طالبان افغان یک عامل عمده در حفظ سیاست امنیتی منطقه‌ای فعلی پاکستان بوده‌اند؛ سیاستی که کشورهای معین دخیل در افغانستان را تهدیدی برای ثبات و منافع پاکستان می‌بیند. در محاسبه اسلام آباد، این کشور نه تنها سبب شده تا در برابر فشار جامعه بین‌المللی تاب آورد بل از آن استفاده کرده تا ارتباط خود را با قضایای افغانستان حفظ کند. افزون بر آن برای پاکستان جهت این که از دل و جان از روند صلح افغانستان حمایت کند، این کشور باید سیاست امنیتی منطقه‌ای خود را تغییر دهد؛ سیاستی که از نقش طرف‌های دیگر که اسلام آباد غیردوستانه تلقی می‌کند، استقبال نمی‌کند. وضعیت فعلی در افغانستان همخوان با سیاست طولانی پاکستان در تقویت موقعیت طالبان در تلاش برای تخریب نقش کشورهای دیگر منطقه مثل هند است که اسلام آباد آن را تهدید می‌پندارد. در این فضا، به نظر نمی‌رسد که اسلام آباد به دنبال ختم بحران افغانستان باشد مگر این که از ختم بازی در افغانستان و نقش خویش در آینده سیاسی افغانستان مطمین شود.

خشونت و هرج و مرجی که در افغانستان یک روال معمول شده، بعد از آتش‌بس کوتاه مدت بازگشته است. و این بحران معلوم نیست به این زودی‌ها ختم شود.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده