کابل؛ ترافیک دیپلوماتیک در مسیر قطر

تصور حکومت افغانستان برآن بود که ایجاد دفتر سیاسی طالبان در قطر در واقع تلاش برای به حاشیه راندن حکومت افغانستان بود که در هماهنگی با دولت‌های قطر، امریکا و پاکستان صورت گرفت. دولت افغانستان معتقد است که براساس تضمین‌هایی که از سوی امریکا به افغانستان داده شده بود، بنا برآن بود که این دفتر، به نام “دفتر طالبان افغان” باشد اما برخلاف این توافقات، این دفتر به نام امارت اسلامی و با پرچم مخصوص این گروه گشایش یافت که درمخالفت آشکار با قانون اساسی افغانستان است؛ قانونی که جامعه جهانی و در رأس آن ایالات متحده بر پذیرش آن از سوی مخالفان حکومت افغانستان برای رسیدن به صلح و پایان جنگ افغانستان، مکرراً تاکید کرده بودند.

مجموعه این تحولات موجب گردید که افغانستان، خشمگینانه به آن پاسخ دهد و در اجماع بی‌پیشینه‌ی ملی طی سال‌های اخیر، تمامی نهادهای دولتی و خصوصی در اعتراض به افتتاح چنین دفتری، واکنش تند و قاطع نشان دهند. جدا ازنقض قانون اساسی درگشایش دفتر طالبان در قطر و دهن‌کجی به حکومت افغانستان، شاید یکی از دلایل چنین اجماع بی‌سابقه درافغانستان، ترس از ظهور دوباره طالبان درصحنه سیاسی کشور بود که فکر می‌شد به عنوان آلترناتیو حکومت رئیس‌جمهور کرزی، این گروه به کمک کشورهای یاد شد و سازمان ناتو، قدرت بعد از سال 2014 را درافغانستان قبضه نمایند.

حال، اینکه انگیزه‌های این اجماع چه بوده می‌تواند اگرچند که در جای خود قابل تأمل است، اما اصل این اجماع ملی در ذات خود فرخنده و مبارک بود و موجب گشت که ورق به نفع افغانستان برگردد؛ زیرا نماینده ویژه امریکا در امور افغانستان و پاکستان، بدون مذاکره با طالبان در قطر، راهی کابل شد. جان کری، وزیرخارجه این کشور تماس‌های تلفونی با رئیس‌جمهور کرزی برقرار کرد و پس از او، رئیس‌جمهور اوباما نیز کنفرانس ویدئویی یک و نیم ساعته با آقای کرزی داشت – اگر چند که به جز برخی محورهای کلی، چیز خاصی درباره این ویدئوکنفرانس منتشر نگردید- و به همین گونه، نخست‌وزیران بریتانیا و پاکستان نیز در تماس‌های تلفونی با رئیس‌جمهور کرزی، به نوعی خواستند از افغانستان دلجویی نموده و اعلام نمایند که مذاکرات اصلی باید بین حکومت افغانستان و مشخصاً شورای عالی صلح و نمایندگان گروه طالبان برگزار گردد. درآخرین مورد هم جيمز کنینگهام، سفیر امریکا درکابل، نارضایتی خود را از نحوه گشایش دفتر طالبن در قطر اعلام نمود و تاکید کرد که مذاکرات امریکا با این گروه، مشروط بر مذاکرات طالبان با شورای عالی صلح افغانستان است.

بدین ترتیب، در هفته گذشته ترافیک سنگین دیپلوماتیک بربام سیاسی افغانستان سایه افکند وهمه‌ی طرف‌های ذیدخل از پاکستان گرفته تا بریتانیا و امریکا، تلاش کردند که دفتر سیاسی طالبان را در راستای مذاکرات بین‌الافغانی جلوه دهند. اینک و پس از برکت اتحاد و همبستگی سیاسی در افغانستان، زمینه برای افغانی‌شدن مذاکرات صلح قطر تا حدودی فراهم شده است اما مهم آن است که دستگاه دیپلوماسی افغانستان و بخصوص شورای عالی صلح قادر باشد که از وضعیت پیش آمده، استفاده مطلوب را ببرد و از موضع قدرت، مبتنی بر قانون اساسی، منافع و حاکمیت ملی افغانستان و اراده ملی با گروه طالبان، چانه‌زنی نماید.

باور براین است که تاکنون، حکومت افغانستان و مجموعه‌های سیاسی، واکنش‌های سازنده در قبال گشایش دفتر طالبان در قطر و مذاکرات صلح داشته اند و لذا هرگونه ضعف در تمثیل اراده ملی برای آوردن صلح و امنیت در افغانستان، می‌تواند صدمات جبران‌ناپذیری را وارد سازد. نباید فراموش کرد که مذاکرات بر سر سند امنیتی کابل- واشنگتن که به همین دلیل به حالت تعلیق درآمده است، سنگ تمام افغانستان و برگ برنده مقام‌ها در کابل شمرده می‌شود و به همین ترتیب حمایت ملی از اراده حکومت افغانستان نیز برگ برنده و قدرتمند دیگری هست که در چانه‌زنی های سیاسی، بر رفعت جایگاه افغانستان، سنگ تمام گذاشته و می‌گذارد.

استفاده از همین دو امتیاز، باید به گونه‌ای باشد که بتواند ایالات متحده را مجاب سازد تا پاکستان را نیز برپذیرش خواسته‌های افغانستان قانع ساخته و مانع دست‌درازی‌های بیشتر این کشور در امور افغانستان گردد. یقین داریم که وجود همین برگ‌های برنده، باعث ترافیک سنگین دیپلوماتیک در هفته گذشته شد و استفاده مطلوب از همین دو گزینه، چرخش 180 درجه‌ای را در مذاکرات صلح قطر به وجود خواهد آورد.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده