گذری بر جغرافیای انتخابات در افغانستان 9

کلیدواژه‌‏های این بخش: رفتار انتخاباتی، الگوی انتخاباتی

در حکومت‌های دموکراتیک این مردم‌اند که بر قانون‏‌گزار و دولت حکومت می‏کنند. لذا در این قبیل کشورها چون مردم شایستگی زنده بودن و زند‌گی کردن را در خود می‏‌بینند لذا شایسته‏‌ترین راه‏‌ها، شایسته‏‌ترین برنامه‌ها و شایسته‏‌ترین افراد را به ‌عنوان خادم برای خود انتخاب می‏‌کنند. مردم به شایسته‏‌ترین فرد از اعضای جامعه رأی می‌دهند نه به کودن‏ترین یا فریبکارترین فرد از قوم و قبیله‏‌ی خود.

به این منظور دموکراسی‏‌ها به طور منظم، انتخابات آزاد، عادلانه و شفاف برگزار می‌کنند که همه شهروندان حق شرکت در آن را دارند. در یک دموکراسی فعال، انتخابات نمی‌تواند نما و نمادی ظاهری باشد که دیکتاتورها و یا یک حزب خاص پشت آن مخفی شوند، بلکه انتخابات، رقابت‌های واقعی هستند بر سر کسب حمایت از مردم، نه به منظور حکومت بر مردم.

دکتر پیروز مجتهدزاده، استاد دانشگاه در ایران می‏گوید:« درحالی ‌که دموکراتیک زیستن، علمی زندگی کردن است(یعنی زندگی کردن بر اساس حسابگری‌های مداوم و برنامه‏‌ریزی‏‌های مادی‏گرایانه‏‌ی پایان ناپذیر)، سنتی زیستن، اتکاکردن به ارزش‏‌های دیرین و عاطفی زندگی کردن است(یعنی زندگی کردن براساس ویژگی‏‌های اخلاقی– فرهنگیِ برجای مانده از قرن‏‌ها که با عرفانی و معنوی بودن نگاه به زندگی توأم است و با حسابگری‏‌های مادی‏‌گرایانه سرسازگاری ندارد). زندگی سیاسی دموکراتیک یا مردم‏‌سالارانه تنها در انتخاب رهبران سیاسی کشور از راه انتخابات آزاد خلاصه نمی‏‌شود. دموکراسی هنگامی واقعیت می‌یابد که حاکمیت قانون و برابری حقوق شهروندان در پناه قانون واقعیت یابد و مردم خود، راه زندگی سیاسی را تعیین کنند. حاکمیت قانون واقعیت پیدا نخواهد کرد، مگر آنکه حرمت نهادن به آن، به گونه‏‌ای بخشِ لایتجزای فرهنگ جامعه درآمده و شهروندان به پاسداران قانون تبدیل شده باشند… پیوند زدن پدیده‌ای اساسی از زندگی مادی‏گرایانه غربی همچون «دموکراسی» به سنت‏‌های ارزشمند شرقی، نیازمند دست زدن به دگرگونی‏‌هایی ژرف در ژرفناهای زندگی اجتماعی است و پیروزی در این راستا، تنها از راه آغاز کردن آگاهانه(برنامه‏‌ریزی شده) از «خود» به دست می‌آید یعنی فرد باید اصلاحات را از خود آغاز کند.» (1)

مسأله‏‌ی مهم در گسترش دموکراسی، انتخاب محل، مکان و مناطق خاص جغرافیایی آن است که می‌تواند در انتشار تفکر دموکراسی موثر باشد. چنین تفکری ناشی از فرضیه‌ای است به نام «تئوری پخش پدیده» به این معنا که وقتی ما می‌خواهیم یک تئوری و یا تفکر خاصی را از حالت ذهنی به مرحله‏‌ی عمل درآوریم باید بدانیم که همه مناطق جغرافیایی با ویژگی‌های انسانی و اجتماعی خاص خود در رابطه با یک تفکر، همسان نیستند. بنابراین برای انتقال یک تفکر باید قبل از هرچیز در انتخاب مکان جغرافیایی آن بکوشیم، که انتشار دموکراسی نیز تابع چنین اصلی است.

جغرافياي انتخابات نقش افراد جامعه بر ساختار قدرت تصميم گيرنده را پيش‏‌بيني مي‏کند. مردم يک کشور، يا يک شهر و حتا يک روستا حق دارند در انتخابات قانوني براي تحقق مردم‏‌سالاري، مديران يا بازيگران سياسي محل خود را انتخاب نمايند. بر همين اساس انسان‏‌ها حق دارند صاحبِ وطن، خانه، بنگاه اقتصادي باشند و در سطح محلي با انتخاب شورای ولایتی، شوراي شهر يا شهرستان و شوراي روستا در تصميم‏‌گيري‏‌ها مشارکت جويند.

مردم هر کشوري در فضاي جغرافيايي کشور، يک شهروند محسوب مي‏شوند و به عنوان عضوي از ملت به ايفاي نقش سياسي در انتخابات مي‏‌پردازند و يا در ساير فرآيندهاي مردم‏‌سالاري نظير انتخابات مجلس و يا رياست‏‌جمهوري مشارکت کرده و مي‏توانند در وضع قوانين کشور خود و يا ساختار قدرت دولت، از رئيس دولت يا انتخاب وزرا مشارکت کرده و مديريت اجرايي کشور را براي چندين سال مطابق قانون اساسي انتخاب کنند. همچنين مردم می‏توانند از طريق نمايندگان خود در مجلس، بر فعاليت‏‌هاي مديران اجرايي نظارت و حتا آن‏ها را بازخواست کنند.

جغرافياي انتخابات، در حقيقت نقش و فرآيند تک ‏تکِ افراد جمعيت يک کشور و يا گروه‏‌ها و احزاب سياسي و اصناف مختلف را در مقياس کوچک و بزرگ بر ساختار قدرت تصميم‏‌گيرنده در شوراها و در سطح ملي همچون انتخابات رياست‏‌جمهوري و ساختار قدرت دولت، ارزيابي – سنجش و حتا پيش‏‌بيني و آينده‏‌نگري می‏کند.

در نظام‏‌هاي سياسي دموكراتيك، مشاركت شهروندان به عنوان موثرترين بازيگران فضا در فرايندهاي سياسي از عمده‏‌ترين دغدغه‏‌هاي سياست‌مداران و دولت‌مردان به شمار مي‏رود. مشاركت شهروندان در امور حكومت شكل‏‌هاي مختلفي دارد كه بارزترين جلوه آن انتخابات است كه در برخي كشورها نشان‏‌دهنده‏‌ی ميزان مشروعيت نظام سياسي نيز مي‏باشد. انتخابات و رفتار انتخاباتي كنش و نگرشي سياسي است كه با كاركردهاي ساختاري زير سيستم‏‌هاي اقتصادي و فرهنگي در سطح كلان نظام اجتماعي رابطه دارد.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده