گسترش اقتدار نظامی و نفوذ سیاسی روسیه در خاور میانه

اقتدار و حوزه‌ی نفوذ روسیه در منطقه و جهان در حال افزایش است. برتری تکنالوژی تسلیحاتی روسیه و استراتیژی این کشور در تعامل با کشورهای جهان، معادله قدرت را در  جهان تغییر داده است.

رقیب قدرتمند روسیه اما در عرصه سیاست‌های نظامی و تسلیحاتی، ایالات متحده امریکاست. کشوری که نتوانست با برنامه‌های تسلیحاتی و دیپلماسی نرم رئیس جمهور پوتین در شرق میانه مقابله کند. برنامه‌های حساب شده روسیه برای گسترش حوزه نفوذش در شرق میانه، مایه‌ی نگرانی و دلواپسی سیاست‌گذاران امریکایی شده است.  تازه‌ترین اقدام روسیه برای تجهیز سیستم ضدهوایی ترکیه، زنگی خطری بود برای ایالات متحده امریکا. ترکیه نخستین کشور عضو ناتو است که با سیستم موشکی اس 400  روسیه مجهز می‌شود. اینکه چرا دولت ترکیه از هم پیمان دیرینش امریکا سیستم دفاع ضد موشکی درخواست نکرد؛ پرسشی است که نیاز به موشکافی بیشتر دارد و در این نبشتار نمی‌گنجد. اما بحث جدیی که در این رابطه مطرح است. مساله روابط روسیه و اعتمادسازی این کشور در مطنقه و جهان است.

به رغم روابط خوب ترکیه با امریکا و به عنوان یکی از اعضای فعال ناتو به رهبری امریکا، این کشور در روابط خود با روسیه محتاط است. حتا در حادثه‌ی سرنگونی  جت جنگنده‌ی روسی، رجب طبیب اردغان شخصا به دیدار رییس جمهور پوتین رفت و از تنش میان دو کشور کاست.

جدای از اینکه، روسیه از نظر تکنالوژی تسلیحاتی در جهان حرف اول را می‌زند و بسیاری از کشورهای جهان خواستار تداوم و گسترش روابط با روسیه است.  راهبرد موثر این کشور در تامین سیاست خارجی و حمایت از کشورهای هم پیمانش، باعث شده تا کشورهای بیشتری که تاکنون با امریکا روابط استراتیژیک داشته، به روسیه تمایل پیدا کند.

مساله‌ی مهمی که در طی چند سال اخیر، بسیاری از کشورها تجربه کرده اند، بحث اعتماد سازی بوده است. امریکایی‌ها در ایجاد حس اعتماد با کشورهای هم‌سو و هم‌پیمان خود، چندان موفق نبوده است. سیاست‌های اخیر دولت ترامپ و تصمیم‌گیری‌های کوتاه مدتی که تنها منافع امریکا محور توجه است و به  منافع دراز مدت کشورهای هم پیمان توجهی نمی‌شود؛  سبب ایجاد حس بی‌اعتمادی بین دولت هم‌سو با امریکا شده است.

اما دولت روسیه در جانب مقابل، به اعتمادسازی  و حمایت قاطع از هم پیمانانش شهره است.  روسیه در بیش از یک دهه اخیر ثابت ساخت و به امریکایی‌ها و هم پیمانانش این پیام را رساند که می‌تواند نقش موثری را در سیاست‌های ملی و بین‌المللی بازی کند و ظرفیت و توانایی لازم را برای این کار دارد و این سیاست گذاری‌های موثر، بر گستره‌ی نفوذ دولت روسیه افزوده است.

روسیه یکی از مقتدرترین قدرت‌های بانفوذ در سطح منطقه و جهان است. بدون اینکه شعار دهد در عمل ثابت کرده که می‌تواند در عرصه‌ها سیاسی و نظامی هم پیمان خوب کشورهای دوست در منطقه  و جهان باشد. در جریان ده سال اخیر روس‌ها با حضور  نظامی، حمایت لوژستیکی و تسلیحات از هم‌تایان خود در حوزه شرق میانه نشان داد که می‌تواند اعتماد کشورهای منطقه را به خود جلب کند.

شکست داعش و گروه‌های افراطی در سوریه یکی از مثال‌های بارز اقتدار و هژمونی روس‌ها در شرق میانه است. امریکایی‌ها با تمام امکانات نظامی و با اینکه رهبری نیروهای ناتو را در جنگ شرق میانه نیز برعهده داشت اما استراتیژی نظامی این کشور و دیپلماسی سیاسی این کشور در مهار بحران در کشورهای شرق میانه با شکست روبرو شد.

امریکایی‌های تلاش داشت که با سقوط دولت‌های ملی در حوزه‌ی کشورهای عربی- افریقایی نظام هموسو با خودش را در منطقه سرکار بیاورد ولی به دلیل ضعف مدیریت، سقوط این دولت‌ها به قاجعه انجامید و امریکایی‌ها از مهار بحران عاجز ماندند. انچه را که امروز در یمن، لیبی، عراق  رخ داده است. یک فاجعه تمام عیار است و امریکایی‌ها در خلق این فاجعه کمک کرده است. اما تدبیری برای مهار بحران نداشته است. امریکا در سوریه نیز چنین برنامه‌ای را در سرداشت. اما سوریه با پشتیبانی روسیه، در مبارزه با داعش پیروز شد. گرچه که این جنگ منجر به ویرانی سوریه و کشته شدن ده‌ها هزار نفر شد. اما پیامش واضح و آن اینکه دولت اسد قرار است بماند و تسلیم شورشیان و حامیانش نشود.

سامانی/ تحلیل هفته

0 پیام برای این مطلب ثبت شده