2015، سال بحرانی برای دنیا

سال 2015 میلادی یکی از سالهای بحرانی برای دنیا و پرتنش برای افغانستان بود. در جریان این سال میلادی بسیاری از ساکنان زمین شاهد رخدادهای خونین و غم‏‌انگیزی بودند که شاید در دهههای اخیر دنیا شاهد چنین فجایع و رخدادها نبودند.

به باور تحلیل گران عرصهی سیاست بینالملل، رخدادهای مهم بین‌المللی در سال 2015، فارغ از ترتیب زمانی و اهمیت آنها را میتوان به موارد ذیل خلاصه کرد: -1 حملات تروریستی مرگبار در پاریس، -2 تلاش‌ها برای تشکیل ائتلاف بین‌المللی برای مقابله با داعش -3 سیل گستردهی مهاجران به سمت مرزهای اروپا؛ مهاجرانی که از درگیر‌ی‌ها و محرومیت‌های اقتصادی در خاورمیانه، به شدت در رنج و گرفتاری بوده‌اند -4 بحران لاینحل و درگیری‌ها در اوکراین -5 و تلاش‌های جمعی و جهانی برای مقابله با پدیده‌‏ی گرمایش زمین.

افغانستان نیز از آغاز این سال دچار تنشها و تپشهای مهم سیاسی بود. سال ۲۰۱۵ در افغانستان با منازعات انتخاباتی آغاز شد و کشور را تا لبه‌ی پرتگاه بحران به پیش برد که با دخالت و پا درمیانی وزارت خارجه‏ی امریکا حل شد و بالاخره بینی خمیری برای کمیسیون انتخابات ساخته شد. اما جنجالها برای کسب قدرت بیشتر علاوه بر تشدید وخامت اوضاع امنیتی و جنگ‌های فرسایشی که منجر به سقوط چند روزهی قندوز شد و میزان زخمیهای غیرنظامیان را به اوج خود رساند، این سال را به لحاظ خشونت در صدر فهرست یک دههی اخیر قرار داد. موضوع توزیع تذکره‏ی الکترونیکی نیز جزئی از منازعات سیاسی سال ۲۰۱۵ را تشکیل می‌داد که بالاخره منجر به تعلیق بودجه‌ی آن شده و قسمت اعظمی از کارکنان این اداره بیکار شدند. بخشی از این ناامیدی هم خود را به صورت مهاجرت نمایان کرد. مهاجرت بیش از یک‌صدوپنجاه‏‌هزار افغان به خارج از کشور به دلیل ناامید شدن از بهبود اوضاع یکی از فرازهای ناگوار رخدادها در افغانستان بود. مذاکرات بی‌نتیجهی نمایندگان دولت وحدت ملی با نمایندگان طالبان و تلاش‌های ناروشن سازش با طالبان یکی از دلایل بی‌اعتمادی مردم افغانستان به دولت نوپای وحدت ملی در کشور شد.

با وجود نمودار شدن رخدادهای ناامید کننده در صفحات سیاه سال ۲۰۱۵، این سال روی دیگری از سکه‏‌اش را نیز در وجوه مثبت آن نمایان ساخت. نمایش قدرت جامعه مدنی و حرکت‏‌های موثر مردمی در پی رخدادهای فجیعی چون قتل فرخنده و شکریه در کابل، دروازه‏‌ی ارگ ریاست جمهوری را به روی نمایندگان جامعه مدنی گشود و آنان را به مذاکره‏ی مستقیم و پیگیری قاطع این قضایا وادار کرد. رخدادهای امنیتی و اقتصادی را نیز نمی‌توان در آمار موارد مثبت از سال ۲۰۱۵ مورد اغماض قرار داد. مقاومت ایثارگرانهی نیروهای امنیتی و شروع عملی پروژه‏‌ی تاپی در ترکمنستان یکی از این موارد به حساب می‌آید که اگر در خاک افغانستان نیز اجرایی شود، موفقیت بزرگی برای کشور خواهد بود.

تکمیل این پروژهو نهایی شدن آن نیازمند تلاش و اراده‏‌ی جدی دولتها بخصوص در عرصهی مبارزه با گروه‌های تروریستی در سال 2016 میلادی است؛ سالیکه هراسهای اصلی سال پیشین را با خود یدک کشیده و کماکان لرزه بر اندام مردم انداخته است. اما هرگاه این نگرانیها رفع شده و تردیدهای گذشته به امیدهای آینده تبدیل گردد، منجر به مستحکم‌تر شدن پایگاه اجتماعی نیروها و احزاب ملی‌گرا در بسیاری از کشورها خواهد شد. از سوی دیگر، به باور تحلیل‌گران سیاسی، هر کدام از تحولات مذکور، از ظرفیت به چالش کشیدن توان رهبران ملی‌گرا برخوردار است.

آنچه در حوزهی جهانی قابل پیشبینی است اینکه بدون یک همکاری موفق بین‌المللی گسترده، نمیتوان هیچ کدام از این خطرات و چالش‌های بزرگ را مدیریت و حل‏‌و‌فصل کرد چرا که برای هیچ یک‌از آنها راه‌حل آسان و فوری وجود ندارد. اما در خصوص افغانستان باید گفت که بدون تردید تحولات غیرمنتظره‌ای رخ خوهد داد و همین امر نیاز به بررسی‌ها و محاسبات مجدد از سوی رهبران ملی‌کشور را برجسته‌تر و ضروری‌تر از پیش ‌میسازد. زیرا تقریباً به طور قطع ، پیامدهای تحولات مذکور در سال 2016 نیز بر حیات سیاسی و اجتماعی ملت‌ها و به همین منوال مردم افغانستان، تأثیرگذار خواهد بود. چیزی که مسلم است این که احتمالاً حملات تروریستی جدیدی در سال 2016 در کنار گوشه جهان رخ خواهد داد. از این‌ها گذشته، سال 2016 میلادی سال انتخابات ریاست جمهوری در امریکاست، انتخاباتی که نتایج آن تأثیرات و پیامدهای بین‌المللی خواهد داشت. ترس از نفوذ داعش و گسترش حوزهی فعالیت گروه طالبان در افغانستان، نگاه‌های جهانی را دوباره متوجه خود خواهد ساخت و چالش جدیدی فراروی دولت وحدت ملی خلق خواهد کرد. لذا مقابله با این چالشها کار را برای دولتمردان کابل در سال جدید میلادی سختتر ساخته و نیازمند تلاش متحدانه در سطح ملی و جلب همکاری در سطح بینالمللی و منطقهای میباشد.

0 پیام برای این مطلب ثبت شده