نشست مشترک روسای ستاد ارتش کشورهای منطقه؛ اقدامی نیک که باید ادامه یابد

چهارشنبه/ نشست مشترک روسای ستاد ارتش‌ کشورهای منطقه در هفته گذشته در کابل برگزار شد. ماموریت حمایت قاطع ناتو در افغانستان در جمع‌بندی این نشست گفته است که روسای ارتش‌های منطقه به همکاری در مبارزه با هراس‌افکنی و تجارت مواد مخدر در کنفرانس دو روزه کابل، تعهد سپردند.

تام گرسبک، سخنگوی این نیروها روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت که مقام‌های دفاعی کشورهای آسیای مرکزی و جنوب آسیا «تعهد خود را برای مبارزه با هراس‌افکنی در تمام منطقه تکرار کردند و راههای کار جمعی برای مقابله با قاچاق مواد مخدر و رفع دیگر نگرانی‌های امنیتی بین مرزی را مورد بحث قرار دادند.»

در این کنفرانس که به روزهای دوشنبه و سه‌شنبه هفته گذشته برگزار شد، به شمول افغانستان، کشورهای قزاقستان، قرغزستان، پاکستان، تاجکستان، ترکمنستان، ازبکستان و ایالات متحده شرکت کرده بودند.

ال جک نیکلسون، فرمانده نیروهای امریکایی در افغانستان گفته است که در این نشست منافع مشترک کشورها در ممانعت از این که  افغانستان یک بار دیگر پناهگاه امن هراس‌افکنان شود، مورد بحث قرار گرفت. وی گفته است که هیچ پناهگاه امنی برای هیچ گروه هراس‌افکنی وجود ندارد و آن‌ها هر جایی که هراس‌افکنان را پیدا کنند، بمباران خواهند کرد. شرکت‌کنندگان این نشست همچنین شامل جنرال جوزف ووتل، رئیس ستاد مشترک امریکا و جنرال قمر جاوید باجوا، فرمانده ارتش پاکستان می‌شدند.

این نشست در حالی که برگزار شد که افغانستان پاکستان را مسئول حمایت از طالبان و منبع تمام ناامنی‌های افغانستان می‌داند. از سوی دیگر پاکستان از سوی امریکایی تحت فشار شدید بوده تا بر ضد شبه‌نظامیانی که از آن کشور بر ضد نیروهای امریکایی فعالیت می‌کنند، اقدام کند.

در همین حال سفیر امریکا در ناتو در بروکسل هم از پاکستان خواست تا «با ایالات متحده و با ناتو برای جلوگیری از فعالیت‌های مخرب طالبان، همکاری کند.»

این نشست که در نوع خود ابتکاری است تازه می‌تواند بحث امنیت افغانستان را به تمام منطقه بکشاند. چرا که به گفته مقام‌های امنیتی افغانستان هم اکنون هراس‌افکنانی از ملیت‌های مختلف و از گروههای هراس‌افکن کشورهای همسایه در افغانستان حضور دارند. یافتن راههای همکاری برای مقابله با هراس‌افکنی برون مرزی و هدف قرار دادن شبکه‌های نقل و انتقال هراس‌افکنان و منابع مالی آن‌ها هم از ثمرات یک چنین هماهنگی‌هایی می‌تواند باشد.

گذشته از آن حضور مقام‌های ارشد ارتش پاکستان در نشست‌های چندجانبه و تعهد آن‌ها هم می‌تواند فشار بیشتری باشد که بر پاکستان و دستگاه ارتش آن وارد شود. چرا که ادامه ناامنی در افغانستان و تشدید فعالیت طالبان و دیگر گروههای هراس‌افکن نشانی  از این خواهد بود که ادعاهای مقام‌های پاکستانی واقعیت ندارد. بهتر است که این نشست‌ها برای نتیجه بهتر ادامه یابند.

افتخار دیگری که موسیقی برای افغانستان آورد

چهارشنبه/ در بحبوبه خبرهای ناگوار جنگ و ناامنی، خبر کسب جایزه از سوی انستیتوی موسیقی افغانستان، امیدبخش و شادی‌آور بود. انستیتوی موسیقی افغانستان و بنیانگذار آن داکتر سرمست، جایزه موسیقی پولار سال ۲۰۱۸ را که یک جایزه سویدنی است، بردند.

این جایزه به انستیتوی موسیقی به دلیل استفاده اش از موسیقی برای تغییر زندگی جوان‌ها اهدا شد. این جایزه به صورت مشترک به گروه موسیقی متالیکای امریکا و انستیتوی موسیقی افغانستان تعلق گرفت.

هیأت داوران این جایزه از دستاوردهای انستیتوی موسیقی برای حفظ فرهنگ غنی موسیقی افغانستان و فراهم نمودن محیطی امن برای صدها پسر و دختر جوان تمجید کردند.

این جایزه که ۱۲۵ هزار دالر ارزش دارد، در مراسمی در تاریخ ۱۴ جون به برندگان در حضور پادشاه سویدن داده خواهد شد. بی گمان کسب جوایزی از این دست که چهره دیگری از افغانستان را به جهان به نمایش می‌گذارد، بسی با ارزش است و باید به گردانندگان مکتب موسیقی و مخصوصا داکتر سرمست و همکاران شان برای زحمات شان در این زمینه تبریک گفت.

افزایش تلفات غیرنظامیان در سال 2017

پنج شنبه/ یافته‌های سازمان ملل متحد در افغانستان نشان می‌دهند که در سال 2017 میلادی بیش از ده هزار نفر غیرنظامی در افغانستان کشته و زخمی شده‌اند. دفتر معاونیت سازمان ملل متحد در کابل با نشر گزارشی گفته است که در سال 2017 میلادی، 7015 فرد ملکی زخمی و 3438 نفر غیرنظامی دیگر کشته شده‌اند.

دفتر معاونیت سازمان ملل متحد در این گزارش گفته است که 65 درصد تلفات غیرنظامیان توسط مخالفان مسلح حکومت به شمول طالبان و داعش، 20 درصد از سوی نیروهای طرفدار دولت، 16 درصد توسط نیروهای امنیتی افغان و دو درصد دیگر  توسط نیروهای بین‌المللی صورت گرفته ‌است. کودکان و زنان نیز شامل تلفات غیرنظامیان می‌شوند.این درحالی است که دستگاه استخبارت امریکا در پیشبینی تازه خود از بدتر شدن وضعیت در افغانستان در سال آینده خبر داده است. بی‌ثباتی سیاسی، حملات طالبان، تزلزل در عملیات نیروهای افغان و کمبود منابع مالی عوامل وخیم تر شدن اوضاع خواهد شد.

در همین حال امریکا هم بر شدت حملات خود بر طالبان افزوده است و در هفته‌های گذشته هواپیماهای بی 52 مواضع طالبان را در شمال و جنوب افغانستان بمباران کرده‌اند.  از سوی دیگر نیروهای ناتو هم پیشنهاد طالبان را برای صلح رد کرده‌اند. طالبان اخیرا در نامه سرگشاده‌ای خواستار خروج نیروهای خارجی از افغانستان و راه حل صلح‌آمیز برای پایان جنگ در افغانستان شده بودند.

مجموعه‌ این عوامل باعث می‌شوند تا متاسفانه چشم‌انداز تاری از اوضاع در سال جاری میلادی فراروی هموطنان ما فراهم شود. در به وجود آمدن این وضعیت به همان پیمانه که کشورهای دیگر دست داشته‌اند، متاسفانه خود نخبگان سیاسی هم دخیل بوده‌اند. آیا وقت آن نرسیده که ارگ و سپیدار و همه دیگرانی که دستی در تصمیم‌سازی‌ها دارند، تصمیم‌های معقولانه‌ای و قبل از همه در کاهش تنش‌های سیاسی و بعد هم وضعیت جنگ با مخالفان بگیرند.

تقویت زیرساخت‌ها ضامن ثبات و امنیت پایدار!

وزارت دفاع ایالات متحده امریکا هفته گذشته اعلام کرد: کشورش به حمایت خود از نیروهای امنیتی افغانستان، برای مبارزه با تروریزم ادامه خواهد داد. معاون وزارت دفاع امریکا در ادامه افزود: جنگ افغانستان سالانه برای کشورش ۴۵ میلیارد دالر مصرف دارد. معاون وزیردفاع امریکا در کمیته روابط خارجی سنای امریکا در ادامه این اظهارات بیان ‌داشت پنج میلیارد دالر مصارف نیروهای امنیتی افغانستان، ۱۳میلیارد دالر مصارف نیروهای امریکایی مستقر در این کشور و باقی‌مانده‌ مصارف لوژستیکی و اکمالاتی نیروها می‌شود. این مقام امریکایی در ادامه تاکید ورزید که ایالات متحده امریکا با تمام توان کمک‌های خود را با نیروهای امنیتی افغانستان علیه طالبان ادامه خواهد داد.

لازم به یادآوری است که پیش از این دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا گفته بود دیگر با طالبان مذاکره نمی‌کند و این گروه سرکوب خواهد شد. اظهارات و تاکیدهای اخیر مقام‌های امریکایی مبنی بر عدم مذاکره با مخالفان حکومت و پافشاری بر روش نظامی وضعیت امنیتی و نظامی کشور را به شدت بحرانی گردانید. در طی روزهای گذشته چندین انفجار مهیب و ویرانگر در کابل و دیگر ولایات کشور سبب کشته و زخمی شدن شمار زیادی از مردم غیرنظامی گردید.

افزایش عملیات‌های انتحاری از سوی دیگر سبب گردید که مقام‌های امنیتی و نظامی کشور به شدت از سوی افکارعمومی زیر سوال قرارگیرند.

سرکوب مخالفین و استقرار ثبات و امنیت از خواست‌های اساسی مردم افغانستان می‌باشد. به تعبیر دقیق‌تر شالوده یک زندگی آرام و توسعه یافته و برخورداری و تامین حقوق اساسی شهروندان فقط در سایه امنیت امکان پذیر است. استقرار ثبات و امنیت و ریشه‌کن ساختن تروریسم از داعیه‌های محوری و اولیه نیروهای بین‌المللی در کشور دانسته می‌شود.

  • عبدالشکور اخلاقی

تقلای کاسا یک هزار برای پیوند آسیای میانه و جنوب آسیا

کاسا یک هزار (پروژه‌ی انتقال و فروش برق آسیای مرکزی و جنوب آسیا) آهسته آهسته در حال پیشرفت است. یا به عبارت دیگر این پروژه به زودی در حال رسیدن به نقطه‌ای است که در آن زیربنای فیزیکی شروع می‌شود.

این هفته وزارت انرژی و منابع آبی تاجکستان اعلام کرد که «امسال تطبیق بخش فیزیکی کاسا یک هزار در تمام کشورهای شرکت‌کننده در پروژه شروع می‌شود.» در تاجکستان یک ایستگاه مبدل 1300 میگاواتی در منطقه سنگ توده ساخته خواهد شد اما تاکنون کدام شرکتی به این منظور انتخاب نشده است. آسیاپلاس به نقل از یک منبع در وزارت انرژی تاجکستان گزارش داد که در ماه مارچ پیشنهادها پذیرفته خواهند شد.

در ماه دسمبر شرکت برق افغانستان (شرکت انرژی برق ملی افغانستان) سه قرارداد به ارزش جمعی 235 میلیون دالر را با دو شرکت هندی برای ساخت خطوط انتقال برق از مرز تاجکستان به مرز پاکستان که از طریق 23 شهرک در هفت ولایت (کندز، بغلان، پنجشیر کاپیسا، کابل، لغمان و ننگرهار) می گذرد، امضا کرد. شرکت انتقال برق کالپا یکی از قراردادها را به ارزش 76 میلیون دالر برنده شد و شرکت کی ای سی بین‌المللی دو قرارداد به ارزش 84 میلیون دالر و 72 میلیون دالر را امضا کرد. بر بنیاد این قراردادها بیش از 500 کیلومتر خط انتقال برق 500 کیلووات در افغانستان ساخته خواهد شد که برق را از تاجکستان و قرغزستان از طریق افغانستان به پاکستان انتقال خواهد داد.

بانک جهانی – که یکی از حامیان مالی کاسا یک هزار است- به نظر می‌رسد که طبق آخرین وضعیت تطبیق و گزارش نتایج این پروژه که در ماه دسمبر منتشر شد، به آن امیدوار است. گزارش می‌گوید:«تطبیق این پروژه به خوبی در حال پیشرفت است و سرعت مناسبی در هفت ماه گذشته داشته است. کشورهای شرکت‌کننده کلیه قراردادهای اصلی پروژه را که در مراحل پایانی قرار دارند، تکمیل کرده اند. قراردادهای ساخت خط انتقال برق در افغانستان در کابل در 11 دسمبر 2017 امضا و واگذار شده است.»

گزارش قبلی که در ماه جون 2017 منتشر گردیده بود، گفته بود که تطبیق پروژه البته با تاخیرهایی در حال پیشرفت است:«از آن جایی که زیرساخت‌ها تاکنون شروع نشده، پروژه در مرحله آغازین برای نتایج گزارشدهی است. کشورهای شرکت‌کننده تلاش‌هایی را برای تسریع تطبیق پروژه انجام می‌دهند.»

کاسا یک هزار مدت‌ها تنها یک فکر بود و پروژه‌ به شکل رسمی در سال 2005 شروع شد. اما چنان که اسناد بانک جهانی نشان می‌دهد، پیشرفت آن کند بوده است.

آخرین گزارش تطبیق شامل فهرستی از قرضه‌ها، اعتبارات و تخصیص‌هایی به کل پروژه است. تاکنون تنها دو کمک مالی به ارزش 500 هزار دالر برای کمک فنی به تاجکستان برای تسهیل آمادگی پروژه کاسا یک هزار و 650 هزار به قرغزستان برای منظور مشابهی اختصاص داده شده است. هیچ یک از دیگر قرضه‌ها یا کمک‌های مالی طبق گزارش ماه دسمبر که پیش از 2015 امضا شده بودند، قابل اجرا نبودند.

بقیه قرضه‌های بانک جهانی چنان که فهرست شده‌اند، مجموع شان کمتر از 530 میلیون اند که یک مبلغ قابل توجه است اما کمتر از  نیمی از 1.2 میلیارد دالر برآورد شده کل هزینه پروژه اند. (آسیاپلاس گزارش داد که هزینه پروژه 1.7 میلیارد دالر برآورده شده و اسناد کاسا یک هزار که از سال 2011 هنوز در وب سایت آن است، می‌گوید که کمتر از یک میلیارد دالر است.) بانک توسعه اسلامی و بانک اروپایی برای بازسازی و توسعه، هم هر دو از حامیان مالی پروژه هستند.

با واگذاری قراردادهای بخش افغانستان، انتظار می‌رود که طبق گزارش وضعیت آینده، برخی از کمک‌های مالی، اجرایی و تخصیص‌ها شروع شوند. پروژه کاسا یک هزار به نقطه‌ای رسیده است که زیرساخت‌های اصلی نیاز است برای طرفین ساخته شود تا ادعای پیشرفت معقول پروژه تحقق یابد. یادتان باشد که در ماه می 2016 تاجکستان، مراسم افتتاح پروژه را برگزار کرد- که تنها شامل عکس یادگاری امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجکستان، نواز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، سورون بای جنابف، صدراعظم وقت قرغزستان و حال رئیس‌جمهور آن و عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی افغانستان بود.

در آن زمان، روزنامه دان گزارش داد که تاریخ تکمیل پروژه سال 2018 است. خوب این کار اتفاق نیافتاد. بانک جهانی تکمیل پروژه را جون 2020 اعلام کرده است.

 اما نظری به فهرست ولایات افغانستان که از طریق آن ها زیرساخت‌های کاسا یک هزار می‌گذرند، داشته باشید:  کندز، بغلان، پنجشیر، کاپیسا، کابل، لغمان و ننگرهار. چنان که امنیت در کل افغانستان، مخصوصا در شمال و شرق، پایدار نیست، امنیت کاسا یک هزار همچنان بزرگترین مانع است. این مانعی است که برای موفقیت پروژه و موفقیت طرف‌های دخیل باید از میان برداشته شود.

  • منبع: دیپلومات/ برگردان: شاهمردی